C 1317/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Marowski (sprawozdawca); Sędziowie: J. Kamiński, J. Ignatowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Izydora R. przeciwko Skarbowi Państwa (Centrala Złomu w Katowicach) o 20.000 zł, po rozpoznaniu skargi rewizyjnej powoda i zażalenia pozwanego na wyrok Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 25 maja 1951 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Katowicach oddalił powództwo Izydora R. o zasądzenie mu od strony pozwanej 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę moralną spowodowaną przez śmierć syna na skutek wypadku przy pracy u pozwanej, a to skutkiem wybuchu podczas cięcia lufy armatniej. Sąd Wojewódzki ustalił, że powód pracuje i zarabia miesięcznie 541,80 zł oraz pobiera 90 zł renty. Zdaniem tego Sądu, nie zgadza się z zasadami etyki zapatrywanie, aby ojciec mógł ułagodzić pieniędzmi swoją krzywdę moralną wskutek zgonu swego syna, a ustrój demokracji ludowej zarzuca koncepcję przeliczenia na pieniądze krzywdy moralnej jako wyrosłą na gruncie stosunków kapitalistycznych. Mając również na uwadze art. 3 przep. og. pr. cyw. należało oddalić powoda z jego żądaniem. Dlatego jest, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nieistotne, kto jest odpowiedzialny za wypadek oraz w jaki sposób była zorganizowana praca. Orzeczenie o kosztach procesu, które zasądził Sąd Wojewódzki stronie pozwanej w sumie 309 zł, Sąd ten uzasadnił art. 100 i 119 k.p.c. oraz § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 35, poz. 319).Powyższy wyrok zaskarżyły obie strony, powód rewizją z wnioskiem o uchylenie go z powodu naruszenia art. 3 przep. og. pr. cyw. i art. 166 k.z. oraz nieusprawiedliwionego pominięcia dowodu z przesłuchania stron, strona pozwana zażaleniem z wnioskiem o podwyższenie zasądzonej sumy kosztów obniżonych przez Sąd Wojewódzki z mocy, nie stosującego się do kosztów strony pozwanej, § 8 powołanego rozporządzenia.Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w swym orzeczeniu w składzie 7 sędziów z dnia 1/15 grudnia 1951 r. C. 15/51, zasądzenie odszkodowania za krzywdę moralną na rzecz rodziny zmarłego należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym, chyba że z krzywdą moralną łączy się szkoda materialna nie ulegająca zasądzeniu z mocy art. 162 k.z.W danym przypadku z dołączonego do pozwu i w ten sposób stanowiącego część jego twierdzeń zaświadczenia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gliwicach wynika, że powód liczy 66 lat, a zatem jest w wieku, w którym można obawiać się, że niedługo nie będzie zdolny do pracy. Szkody powstającej z tego powodu, że na skutek śmierci syna byłby pozbawiony tej po mocy, której mógłby wtedy od niego oczekiwać, powód nie mógłby domagać się na zasadzie art. 162 k.z., dlatego, że w chwili śmierci syn nie utrzymywał powoda, jak to wynikałoby z twierdzeń powoda. W tym stanie rzeczy zadośćuczynienie za szkodę moralną, o ile nie miałoby przekraczać wysokości przypuszczalnie utraconych przyszłych korzyści, nie sprzeciwiałoby się zasadom współżycia społecznego.Z tych powodów zaskarżony wyrok podlega uchyleniu z mocy art. 384 k.p.c. z powodu naruszenia art. 166 k.z.Zażalenie strony pozwanej w związku z koniecznością uchylenia wyroku staje się bezprzedmiotowe. (...)