C 1333/52

PostanowienieIzba Cywilna1951-10-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od wyroku zaocznego, wniesiony po terminie i odrzucony, może być potraktowany jako rewizja od wyroku zaocznego, a jeśli tak, to czy postępowanie rewizyjne powinno zostać przeprowadzone?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że od wyroku zaocznego nie przysługuje rewizja, a jedynie sprzeciw. W związku z tym, sprzeciw od wyroku zaocznego, nawet jeśli zostałby uznany za wniesiony w terminie, nie może być traktowany jako rewizja. Postępowanie rewizyjne, prowadzone mimo braku środka odwoławczego, podlega zniesieniu.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła sprzeciw od wyroku zaocznego po terminie, który został odrzucony. Następnie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu lub o potraktowanie sprzeciwu jako rewizji. Sąd Powiatowy odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, ale postanowił potraktować sprzeciw jako rewizję i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu. Sąd Wojewódzki przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu z uwagi na wątpliwości prawne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił znieść postępowanie w instancji rewizyjnej z powodu braku środka odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu jawnym dnia 16 października 1951 r. w sprawie z powództwa Zakładów Wyrobów Papierowych p-ko Janinie C. o 375 zł 23 gr na skutek sprzeciwu pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego w K. z dnia 9 marca 1951 r. II C 387/51 r. uznanego przez Sąd Powiatowy za rewizję na tenże wyrokpostanawia:znieść postępowanie w instancji rewizyjnej.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym dnia 13 listopada 1951 r. do Sądu Powiatowego w K. powodowe Zakłady, podając, iż pozwana Janina C. była pracownicą tychże Zakładów w okresie od 18 kwietnia 1946 r. do 14 stycznia 1947 r. wniosły o zasądzenie od pozwanej sumy 376 zł 23 gr z tytułu niespłaconej reszty pożyczki, zadeklarowanego datku na odbudowę Warszawy, należności za dostawę węgla i zaległości podatkowej od poborów.Na wyznaczoną w dniu 9 marca 1951 r. rozprawę pozwana nie stawiła się. Sąd Powiatowy wydał wyrok zaoczny z tejże daty zgodnie z żądaniem pozwu. Odpis wyroku zaocznego doręczony został pozwanej w dniu 13 marca 1951 r. W dniu 24 marca 1951 r. pozwana nadała na pocztę sprzeciw. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 1951 r. Sąd Powiatowy odrzucił sprzeciw jako wniesiony po terminie. Odpis postanowienia tego został doręczony pozwanej w dniu 4 maja 1951 r. W dniu 12 maja 1951 r. pozwana zgłosiła wniosek o przywrócenie jej terminu do założenia sprzeciwu od wyroku zaocznego, a na przypadek nieuwzględnienia tego wniosku wniosła o potraktowanie pisma procesowego z dnia 24 marca 1951 r. nazwanego sprzeciwem, jako rewizji i o przedłużenie rewizji tej Sądowi Wojewódzkiemu do rozstrzygnięcia.Postanowieniem z dnia 16 maja 1951 r. Sąd Powiatowy odrzucił wniosek pozwanej o przywrócenie terminu do założenia sprzeciwu jako spóźniony, natomiast postanowił "traktować pismo procesowe pozwanej nadane na pocztę dnia 24 marca 1951 r., a nazwane "sprzeciwem" jako rewizję wniesioną w terminie" i następnie przedstawił akta sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w K.Sąd Wojewódzki po przeprowadzeniu rozprawy, na której przedstawiciel strony powodowej wnosił o odrzucenie sprzeciwu nazwanego rewizją, postanowił w dniu 17 września 1951 r. przekazać sprawę Sądowi Najwyższemu - w myśl art. 388 k.p. c, ze względu na budzące wątpliwości następujące zagadnienia prawne:1. Czy od wyroku zaocznego służy rewizja?2. Czy sprzeciw spóźniony od wyroku zaocznego może być zgodnie z wnioskiem strony pozwanej traktowany jako rewizja?3. Na wypadek dopuszczalności okoliczności pod pkt 2 wymienionych, w jakim zakresie rewizja ma być rozpoznana?Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozpoznając sprawę zważył co następuje:Pierwsze z przedstawionych wyżej pytań prawnych było już przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego (również w trybie art. 388 k.p.c.), w sprawie Nr C 716/51. W sprawie tej Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dniu 11 września 1951 r. wyraził i bliżej uzasadnił pogląd, iż rewizja od wyroku zaocznego nie jest dopuszczalna, co czyni zbędnym szczegółowsze rozważanie tej kwestii w sprawie niniejszej.Negatywna odpowiedź na pierwsze z przedstawionych pytań przesądza też o negatywnej odpowiedzi na dwa pozostałe pytania. Skoro od wyroku zaocznego służy jako środek obrony pozwanego sprzeciw, rewizja natomiast nie jest dopuszczalną, nie mógł Sąd Powiatowy potraktować wniesionego przez pozwaną sprzeciwu jako rewizji.Należy przy tym zaznaczyć, że nawet w przypadku, gdyby rewizja od wyroku zaocznego miała być uznana za dopuszczalną, nie mógł być - w warunkach sprawy niniejszej - sprzeciw od wyroku zaocznego, uznany za rewizję. Wprawdzie nazwa pisma procesowego, nadana mu przez stronę, nie ma znaczenia decydującego, jednakże o charakterze pisma decydują zawarte w nim żądania i wnioski strony oraz cel, do jakiego pismo to zmierza. Rewizja jest środkiem odwoławczym i zmierza do rozpoznania sprawy przez sąd II instancji; sprzeciw od wyroku zaocznego natomiast środkiem odwoławczym nie jest, ponieważ nie powoduje rozpoznania sprawy przez sąd II instancji, zmierza natomiast do ponownego rozpoznania sprawy przez ten sam sąd, który wydał wyrok zaoczny.Pozwana wniosła sprzeciw od wyroku zaocznego, zmierzając tym do ponownego rozpoznania sprawy przez sąd I instancji. Że taka a nie inna była jej intencja, świadczy fakt, iż po odrzuceniu sprzeciwu przez Sąd Powiatowy, pozwana złożyła wniosek o przywrócenie terminu do założenia sprzeciwu od wyroku zaocznego, co dowodzi, że wniesione przez siebie pismo procesowe traktowała jako sprzeciw w rozumieniu art. 349 k.p.c. Nie mogła przeto pozwana żądać jednocześnie potraktowania pisma z dnia 24 marca 1951 r. jako rewizji.Niezależnie od powyższego należy nadto podkreślić, iż pozwana zgłosiła wniosek o potraktowanie wniesionego przez nią sprzeciwu jako rewizji już po odrzuceniu sprzeciwu. Wniosek jej zatem - gdyby nawet per maxime inconcessum przyjąć jego dopuszczalność - w zasadzie mógłby odnieść skutek co najwyżej od daty jego zgłoszenia; wniosek ten nie mógł bowiem przywrócić z datą wsteczną bytu prawnego pismu procesowemu odrzuconemu i z tego więc względu nie mógł Sąd Powiatowy uznać sprzeciwu pozwanej od wyroku zaocznego za rewizję.W tym stanie rzeczy w sprawie niniejszej brak jest w ogóle środka odwoławczego, na skutek czego nie było podstaw do podjęcia postępowania w II instancji. W konsekwencji przeto postępowanie rewizyjne, prowadzone mimo braku środka odwoławczego - należało znieść.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 388 KPart. 388 KPCart. 349 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.