C 1659/51

Uzasadnienie faktyczne...Nie jest słuszny zarzut rewizji naruszenia przez sąd I instancji art. 151 § 1 k. z. w związku z art. 1 i 3 przep. og. pr. cyw. Norma art. 151 k. z. oparta jest na zasadzie odpowiedzialności z tytułu ryzyka oraz na względach słuszności, nakazujących przerzucenie ciężaru dowodu na posiadacza budynku w tym celu, aby zapewnić przechodniom oraz osobom w budynku się znajdującym ochronę zdrowia i życia. Z art. 151 k. z. wynika więc obowiązek posiadacza budynku podjęcia środków zaradczych, jakich wymaga odwrócenie grożącego niebezpieczeństwa. Obowiązek ten ciąży na posiadaczu budynku także gdy jest nim Państwo, skoro życie i zdrowie obywatela jest przedmiotem szczególnej troski Państwa Ludowego. W związku z powyższą zasadą zastosowanie w niniejszym wypadku do odpowiedzialności strony pozwanej art. 151 § 1 k. z. nie może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, albowiem nowa treść art. 151 § 1 k. z. polega na konieczności zabezpieczenia życia i zdrowia obywatelom; przepis powyższy ma również na celu zabezpieczenie prawidłowego stanu budynków pod groźbą odpowiedzialności majątkowej posiadaczy tych budynków na zasadzie ryzyka.Odpowiedzialność posiadacza budynku z art. 151 § 1 k. z. obejmuje również odpowiedzialność za szkodę, wyrządzoną przez zawalenie się lub oberwanie budynku częściowo zniszczonego lub stanowiącego w całości ruinę. Jest rzeczą oczywistą, że budynek zniszczony stanowi dla przechodniów i osób w nim mieszkających większe niebezpieczeństwo, niż budynek niezniszczony, dlatego też tym więcej uzasadniony jest obowiązek posiadacza takiego budynku przedsięwzięcia odpowiednich środków celem odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa.Inne natomiast zagadnienie stanowi okoliczność, czy w konkretnym wypadku posiadacz budynku nie był zwolniony od odpowiedzialności na skutek przeprowadzenia przez niego dowodu, że wypadek nastąpił z przyczyny siły wyższej, która - jak twierdzi skarga rewizyjna - rzeczywiście miała nastąpić, w związku z czym rewizja zarzuca naruszenie art. 134 i 145 k. z. Oceniając z tego punktu widzenia zarzut rewizyjny należy rozważyć, czy posiadacz budynku był w stanie - stosownie do okoliczności miejsca, czasu oraz warunków w jakich się znajdował - przewidzieć i zapobiec niebezpieczeństwu. Jeżeli chodzi o zniszczenie budynku na skutek działań wojennych jako siły wyższej to rygorystyczne przestrzeganie art. 151 § 1 k. z. nie może być dopuszczalne, albowiem posiadacz budynku nie mógłby odpowiadać za szkodę, wyrządzoną przez zawalenie się budynku, jeżeli wypadek był dalszym następstwem poprzednich zniszczeń wojennych, a posiadacz ze względu na wyjątkową sytuację powojenną nie mógł wówczas odwrócić niebezpieczeństwa przez podjęcie właściwych środków zaradczych.Z trafnych jednakże ustaleń Sądu I instancji wynika, że strona pozwana mogła usunąć niebezpieczeństwo przez podjęcie właściwych środków zaradczych, że więc nie zachodził przypadek siły wyższej, który by zwalniał stronę pozwaną od odpowiedzialności z art. 151 § 1 k. z. Trafnie dalej przyjął Sąd I instancji, że odpowiedzialność strony pozwanej uzasadnia również jej wina w pozostawieniu powodów w budynku, grożącym niebezpieczeństwem. W szczególności trafnie ustalił Sąd I instancji, że strona pozwana wynajęła powodom lokal w budynku przy centralnej ulicy miasta, że zabezpieczenie budynku było nie wystarczające, że pracownicy strony pozwanej dokonali powierzchownego zbadania budynku na kilka dni przed zawaleniem się i wydali błędną opinię, iż groźba zawalenia się nie zachodzi, że w rzeczywistości istniały już oznaki zgrożenia budynku, o czym strona pozwana wiedziała i nie usunęła powodów z budynku, że wypadek zdarzył się po upływie lat trzech od zakończenia działań wojennych. Okoliczności powyższe zasadnie pozwoliły Sądowi I instancji na przyjęcie zarówno, że strona pozwana nie może uwolnić się od odpowiedzialności na podstawie art. 151 § 1 k. z. zdanie drugie, jak również na przyjęcie odpowiedzialności strony pozwanej na zasadzie winy.Niesłuszny jest dalej zarzut rewizji, że Sąd I instancji winien był ustalić, dlaczego po stronie Gminy m. Grudziądza zachodził obowiązek usunięcia z zagrożonego budynku lokatorów, mimo odmiennej opinii nadzoru budowlanego tej Gminy. Sąd I instancji trafnie ustalił, że zawalenie się budynku było następstwem nienależytego utrzymania budynku przez Gminę i odpowiedzialności tej ostatniej nie może uchylić okoliczność, że urzędnicy nadzoru budowlanego Gminy wydali na kilka dni przed katastrofą błędną opinię, że stan budynku jest zadowalający. Urzędnicy Gminy m. Grudziądza nie dopełnili bowiem w ten sposób swoich obowiązków i ponieśli zresztą odpowiedzialność karną z art. 286 § 3 k. k...