C 188/51
PostanowienieIzba Cywilna1951-06-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrzymywanie stosunków cielesnych przez małżonków, mimo złego pożycia małżeńskiego, wyklucza trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego w rozumieniu art. 29 Kodeksu Rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że utrzymywanie stosunków cielesnych przez małżonków, nawet przy złym pożyciu, stanowi istotną część pożycia małżeńskiego i może świadczyć o braku trwałego i zupełnego rozkładu pożycia. Trudno bowiem przyjąć, aby przy nieodwracalnym rozkładzie pożycia małżonkowie nadal utrzymywali stosunki cielesne. W związku z tym, ustalenie braku takich stosunków przez sąd niższej instancji jest wystarczające do oddalenia powództwa o rozwód.Stan faktyczny
Powód wniósł o rozwód, twierdząc, że między stronami zaszła trwała i zupełna utrata pożycia małżeńskiego. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, ustalając, że strony nadal mieszkają razem i utrzymują stosunki cielesne, co świadczy o braku trwałego rozkładu pożycia. Mimo złego pożycia małżonków, sąd uznał, że winę za ten stan ponosi mąż, który ma kochankę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę rewizyjną powoda.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski; Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Edmunda B. przeciwko Jadwidze B. o rozwód, po rozpoznaniu skargi rewizyjnej powoda na wyrok Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 6 lutego 1951 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki oddalił powództwo Edmunda B. przeciwko żonie Jadwidze B. o rozwód ustalając, że pomiędzy stronami nie zachodzi trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, o czym świadczy ten choćby fakt, że strony nadal mieszkają razem i utrzymują ze sobą stosunki cielesne. Jakkolwiek pożycie małżonków jest złe, gdyż obsypują się oni wyzwiskami, a nawet dochodzi do rękoczynów, to jednak winę za ten stan rzeczy ponosi mąż mający kochankę.Na powyższy wyrok powód wniósł rewizję, zarzucając obrazę przepisów postępowania przez odmowę zbadania świadków wskazanych w pozwie i przez oparcie wyroku wyłącznie na zeznaniach pozwanej. Ponadto zarzuca on obrazę art. 29 kod. rodz. przez nierozważenie, że ustalone przez sąd fakty wymyślania powodowi przez pozwaną i bicie go świadczą o stałym rozkładzie pożycia małżeńskiego i o winie pozwanej w spowodowaniu tego rozkładu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Decydującym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie Sądu Wojewódzkiego, że między stronami nie zachodzi stały rozkład pożycia, a tego ustalenia rewizja w sposób istotny nie podważa. Wbrew bowiem twierdzeniu rewizji Sąd nie oparł swych ustaleń wyłącznie na zeznaniach pozwanej, lecz na zeznaniach obu stron, które stwierdziły, że przez cały czas trwania procesu śpią na jednym tapczanie i utrzymują stosunki fizyczne. Jakkolwiek pożycie fizyczne jest tylko jedną z przesłanek pożycia małżeńskiego, jest jednak ono jego częścią istotną i trudno dojść do przekonania, aby przy trwałym i nieodwracalnym rozkładzie pożycia małżonkowie mogli nadal utrzymywać stosunki cielesne. Dlatego też wniosek Sądu Wojewódzkiego o braku podstawowej przesłanki niezbędnej do orzeczenia rozwodu w myśl art. 29 kod. rodz. jest dostatecznie umotywowany w rozumieniu art. 242 i 337 k.p.c. Słusznie również w tych warunkach nie badał Sąd Wojewódzki dalszych świadków, skoro na podstawie zeznań świadków już zbadanych i zeznań stron wyrobił sobie dostateczne przekonanie o stanie rozkładu pożycia, skarżący zaś nie przytacza okoliczności, jakie mieliby ci świadkowie ustalić, a które mogłyby, mimo nieprzerwanego pożycia fizycznego między małżonkami, podważyć przekonanie sądu o nieistnieniu trwałego rozkładu. (...)
Powiązane orzeczenia
- C 1819/51 1952-09-30Czy brak trwałości i zupełności rozkładu pożycia małżeńskiego, pomimo zgody jednego z małżonków na rozwód, stanowi przeszkodę do orzeczenia rozwodu?
- C 839/51 1951-11-20Czy przyjaźń między małżonkami, pomimo życia jednego z nich z inną osobą i posiadania z nią dzieci, może wykluczać istnienie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego w rozumieniu przepisów Kodeksu Rodzinnego?
- C 184/51 1951-08-05Czy nawiązanie przez jednego z małżonków pozamałżeńskiego pożycia fizycznego, będące przyczyną rozkładu pożycia małżeńskiego, może być uznane za brak winy tego małżonka w rozkładzie pożycia?
- 1 CR 1889/54 1955-12-12Czy lekkomyślne zawarcie związku małżeńskiego i brak podjęcia pożycia małżeńskiego, połączone z ujawnieniem faktu pozamałżeńskiego związku jednego z małżonków, mogą stanowić podstawę do orzeczenia rozwodu, mimo braku waż…
- IV CR 36/55 1956-03-09Czy brak stałej pracy i troski o utrzymanie dzieci przez jednego z małżonków, mimo że posiada on inne źródła dochodu, może stanowić ważną przyczynę rozkładu pożycia małżeńskiego w rozumieniu przepisów Kodeksu Rodzinnego?
Powołane przepisy
art. 29art. 242
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.