C 21/52

PostanowienieIzba Cywilna1952-05-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy poszkodowany może dochodzić od sprawcy szkody renty, która nie została jeszcze przyznana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a która może przejść na instytucje ubezpieczeń społecznych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Żądanie renty w całości od pozwanego przed przyznaniem i ustaleniem jej wysokości przez ZUS jest chybione. Zgodnie z art. 197 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 1932 r. (Dz.U.R.P. nr 51 poz. 396), roszczenia poszkodowanego przeciwko osobom trzecim, które spowodowały szkodę, przechodzą z mocy prawa na właściwe instytucje ubezpieczeń społecznych do wysokości należnych od nich świadczeń. Poszkodowany może dochodzić od sprawcy jedynie dodatkowego odszkodowania ponad świadczenia przyznane z ubezpieczenia.
Stan faktyczny
Powód domagał się zasądzenia renty od pozwanego, twierdząc, że pozwany ponosi odpowiedzialność za szkodę. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo. Powód w rewizji zarzucił niesłuszność oddalenia żądania renty. Sąd Najwyższy rozpatrywał zarzut dotyczący możliwości dochodzenia renty od pozwanego przed jej ustaleniem przez ZUS.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, potwierdzając tym samym słuszność oddalenia jego roszczenia przez sąd niższej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczne...Chybiony jest zarzut rewizji powoda co do rzekomej niesłuszności oddalenia go z żądaniem renty, gdyż zgodnie z poglądem zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że wobec brzmienia art. 197 ust. z 28 III 1932 r. nr 51 poz. 396 Dz.U.R.P. żądanie renty w całości od pozwanego przed przyznaniem i ustaleniem jej wysokości przez Z.U.S. nie da się usprawiedliwić. Przepis ten bowiem stanowi, że roszczenia przeciw innym osobom, nic wymienionym w poprzednich artykułach, służące w myśl ogólnych przepisów prawa uprawnionemu do świadczeń w myśl niniejszej ustawy, poszkodowanemu na skutek spowodowania przez te osoby choroby, niezdolności do zarobkowania lub śmierci, przechodzą z mocy samego prawa na właściwe instytucje ubezpieczeń społecznych do wysokości należnych od tych instytucji świadczeń. Z brzmienia i celu tego przepisu wynika zatem, że poszkodowany nie może do chodzić tych roszczeń, które z mocy prawa przechodzą na instytucje ubezpieczeń społecznych, od osób, które spowodowały uszkodzenie, bo do dochodzenia ich są z mocy prawa legitymowane wyłącznie te instytucje ubezpieczeń społecznych, uprawnionemu zaś pozostaje jedynie prawo dochodzenia dodatkowego odszkodowania od sprawcy szkody do wysokości sumy, o którą odszkodowanie należne mu według ogólnych przepisów prawa przewyższa świadczenia należne i przyznane z tytułu ubezpieczenia.Powód winien był wtedy twierdzić i udowodnić, że rent, której zasądzenia żąda, stanowi dodatkowe odszkodowanie ponad należne i prawomocnie od Z.U.S. przyznane świadczenie (v. orzecz. S.N. z 26. IX 1950 r. Ł.C. 960/50 i z 5. VI 1951 r. Ł.C. 2170/50). Gdy tego nie uczynił, roszczenie słusznie oddalono...

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.