C 21/52
PostanowienieIzba Cywilna1952-05-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy poszkodowany może dochodzić od sprawcy szkody renty, która nie została jeszcze przyznana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a która może przejść na instytucje ubezpieczeń społecznych z mocy prawa?Ratio decidendi
Żądanie renty w całości od pozwanego przed przyznaniem i ustaleniem jej wysokości przez ZUS jest chybione. Zgodnie z art. 197 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 1932 r. (Dz.U.R.P. nr 51 poz. 396), roszczenia poszkodowanego przeciwko osobom trzecim, które spowodowały szkodę, przechodzą z mocy prawa na właściwe instytucje ubezpieczeń społecznych do wysokości należnych od nich świadczeń. Poszkodowany może dochodzić od sprawcy jedynie dodatkowego odszkodowania ponad świadczenia przyznane z ubezpieczenia.Stan faktyczny
Powód domagał się zasądzenia renty od pozwanego, twierdząc, że pozwany ponosi odpowiedzialność za szkodę. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo. Powód w rewizji zarzucił niesłuszność oddalenia żądania renty. Sąd Najwyższy rozpatrywał zarzut dotyczący możliwości dochodzenia renty od pozwanego przed jej ustaleniem przez ZUS.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, potwierdzając tym samym słuszność oddalenia jego roszczenia przez sąd niższej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczne...Chybiony jest zarzut rewizji powoda co do rzekomej niesłuszności oddalenia go z żądaniem renty, gdyż zgodnie z poglądem zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że wobec brzmienia art. 197 ust. z 28 III 1932 r. nr 51 poz. 396 Dz.U.R.P. żądanie renty w całości od pozwanego przed przyznaniem i ustaleniem jej wysokości przez Z.U.S. nie da się usprawiedliwić. Przepis ten bowiem stanowi, że roszczenia przeciw innym osobom, nic wymienionym w poprzednich artykułach, służące w myśl ogólnych przepisów prawa uprawnionemu do świadczeń w myśl niniejszej ustawy, poszkodowanemu na skutek spowodowania przez te osoby choroby, niezdolności do zarobkowania lub śmierci, przechodzą z mocy samego prawa na właściwe instytucje ubezpieczeń społecznych do wysokości należnych od tych instytucji świadczeń. Z brzmienia i celu tego przepisu wynika zatem, że poszkodowany nie może do chodzić tych roszczeń, które z mocy prawa przechodzą na instytucje ubezpieczeń społecznych, od osób, które spowodowały uszkodzenie, bo do dochodzenia ich są z mocy prawa legitymowane wyłącznie te instytucje ubezpieczeń społecznych, uprawnionemu zaś pozostaje jedynie prawo dochodzenia dodatkowego odszkodowania od sprawcy szkody do wysokości sumy, o którą odszkodowanie należne mu według ogólnych przepisów prawa przewyższa świadczenia należne i przyznane z tytułu ubezpieczenia.Powód winien był wtedy twierdzić i udowodnić, że rent, której zasądzenia żąda, stanowi dodatkowe odszkodowanie ponad należne i prawomocnie od Z.U.S. przyznane świadczenie (v. orzecz. S.N. z 26. IX 1950 r. Ł.C. 960/50 i z 5. VI 1951 r. Ł.C. 2170/50). Gdy tego nie uczynił, roszczenie słusznie oddalono...
Powiązane orzeczenia
- II CR 266/55 1955-10-02Czy czynność podjęta przez poszkodowanego w celu dochodzenia renty wypadkowej od instytucji ubezpieczeń społecznych przerywa bieg przedawnienia roszczenia o odszkodowanie przeciwko sprawcy szkody?
- III CZP 85/89 1989-12-10Czy osoba, która nabyła prawo do renty z ubezpieczenia społecznego na podstawie przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, ma obowiązek, przed dochodzeniem podwyższenia renty zasądzonej przed w…
- III CZP 76/70 1970-12-15Czy sąd, rozpoznając sprawę z powództwa ZUS przeciw sprawcy szkody o zwrot świadczeń rentowych, może obniżyć dochodzone roszczenie ze względu na sytuację majątkową, rodzinną, osobistą, stopień winy itp. sprawcy tej szkod…
- I CR 152/63 1964-01-10Czy sąd może zasądzić rentę uzupełniającą w pełnej wysokości różnicy między zarobkami sprzed wypadku a świadczeniem z ZUS, jeśli poszkodowany jest zdolny do wykonywania lekkiej pracy?
- I PR 81/69 1969-04-23Czy przy ustalaniu wysokości renty uzupełniającej, mającej na celu wyrównanie szkody spowodowanej utratą zdolności do pracy zarobkowej, należy uwzględniać równowartość świadczeń w naturze, takich jak umundurowanie, oraz…
Powołane przepisy
art. 197
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.