C 279/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski; Sędziowie: dr J. Marowski, S. Gross (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Marii P. przeciwko Julianowi P. i Józefie K. o rozwiązanie umowy darowizny, po rozpoznaniu zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Powiatowego w Gorlicach z dnia 10 stycznia 1951 r., zażalenie pozwanych odrzucił.Uzasadnienie faktyczneW sprawie z powództwa Marii P. przeciwko Julianowi P. i Józefie K. o rozwiązanie umowy darowizny Sąd Powiatowy w Gorlicach postanowieniem z dnia 10 stycznia 1951 r. nie uwzględnił zgłoszonych przez stronę pozwaną zarzutów niewłaściwości miejscowej oraz rzeczy osądzonej, a równocześnie wstrzymał dalsze rozpoznanie sprawy aż do prawomocnego rozstrzygnięcia tych zarzutów.Na powyższe postanowienie wnieśli zażalenie pozwani żądając jego zmiany oraz odrzucenia pozwu z powodu niewłaściwości miejscowej Sądu Powiatowego w Gorlicach jak również z powodu osądzenia tej samej sprawy przez Sąd Powiatowy w Jaśle.W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o odrzucenie zażalenia wskazując zarazem na jego merytoryczną bezzasadność.Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 1951 r. z mocy art. 388 k.p.c. przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Z postanowienia tego wynika, że wątpliwość Sądu Wojewódzkiego wywołała rozbieżność dotyczącą zarzutu niewłaściwości, jaka powstaje na tle zestawienia art. 229 k.p.c. z art. 369 § 2 i 391 § 1 k.p.c. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego rozbieżność ta przedstawia się jak następuje: według art. 229 k.p.c. odrzucając, między innymi, zgłoszony zarzut niewłaściwości sądu można wstrzymać dalsze rozpoznanie sprawy aż do prawomocnego rozpoznania tego zarzutu, gdy tymczasem stosownie do art. 391 § 1 k.p.c. na postanowienie oddalające zarzut niewłaściwości sądu zażalenie nie służy, a rewizja przewidziana w art. 369 § 2 k.p.c. dopuszczalna jest w tym przypadku jedynie wówczas, gdy oddalony zarzut opierał się na tym, że sąd nie mógłby być właściwy nawet na podstawie umowy stron.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika z art. 391 § 1 k.p.c., na postanowienie oddalające zgłoszony zarzut niewłaściwości sądu zażalenie nie służy.Stosownie do art. 369 § 2 k.p.c. w przypadku oddalenia zarzutu niewłaściwości sądu rewizja służy jedynie wtedy, gdy zarzut opierał się na tym, że sąd nie mógłby być właściwy nawet na podstawie umowy stron.W danym przypadku oddalony zarzut dotyczył właściwości miejscowej ogólnej, a nie wyłącznej, co do której zgodnie z art. 47 k.p.c. umowa stron jest dopuszczalna. Ta część żądania skarżących nie mogła być zatem przedmiotem nie tylko zażalenia, lecz także rewizji, gdyby Sąd Najwyższy niezależnie od nazwy, jaką pozwani nadali swemu środkowi odwoławczemu, środek ten potraktował jako rewizję.Również i druga część żądania zażalenia dotycząca oddalenia zarzutu rzeczy osądzonej nie może stanowić przedmiotu ani zażalenia (art. 391 § 1 k.p.c.), ani rewizji przewidzianej w art. 369 § 2 k.p.c.W związku z podniesioną przez Sąd Wojewódzki wątpliwością wymaga ponadto rozważenia kwestia wykładni art. 229 k.p.c., chodzi mianowicie o wyjaśnienie, czy literalne brzmienie zdania 2 art. 229 k.p.c. upoważniające sąd do wstrzymania dalszego rozpoznania sprawy aż do prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii odrzucenia zarzutu niewłaściwości sądu, daje podstawę do przyjęcia, że przepis ten dotyczy wszelkiego rodzaju niewłaściwości, a więc również takiej, która może być usunięta przez umowę stron. Zdaniem Sądu Najwyższego, przepis powyższy rozumieć należy w ten sposób, że możność wstrzymania dalszego rozpoznania sprawy istnieje jedynie w tym przypadku, gdy postanowieniem swym sąd oddalił zarzut niewłaściwości oparty na tej podstawie, że sąd nie mógłby być właściwy nawet na podstawie umowy stron. Za taką wykładnią przemawia zresztą również treść rozpatrywanego zdania drugiego art. 229 k.p.c. Skoro bowiem wstrzymanie dalszego rozpoznania sprawy nastąpić może "aż do prawomocnego rozstrzygnięcia" wymienionych w tym przepisie zarzutów, na oddalenie zaś zarzutu niewłaściwości, tzw. usuwalnej ani zażalenie, ani rewizja z art. 369 § 2 k.p.c. nie służy, odmienna wykładnia zdania 2 art. 229 k.p.c. nie jest możliwa do przyjęcia.Z tych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.