C 39/50

PostanowienieIzba Cywilna1950-04-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, stwierdzając możliwość posiadania przez jednego ze spadkobierców dodatkowych nieruchomości, powinien był zaniechać wyjaśnienia tych okoliczności i uzupełnienia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji, stwierdzając możliwość posiadania przez jednego ze spadkobierców dodatkowych nieruchomości, które nie zostały uwzględnione w opinii władzy ziemskiej, był zobowiązany do uzupełnienia postępowania. Zaniechanie wyjaśnienia tych okoliczności mogło naruszyć interes społeczno-gospodarczy i skutkować wydaniem wadliwego orzeczenia.
Stan faktyczny
Sąd Grodzki nie odebrał od spadkobierców danych dotyczących ich majątku, co było wymagane przez art. 149 postępowania spadkowego. W drugiej instancji ujawniono możliwość, że jeden ze spadkobierców posiada dodatkowe 10 hektarów ziemi, o czym władza ziemska nie wiedziała, wydając swoją opinię. Sąd Okręgowy nie uzupełnił tych braków.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneJak wynika z art. 149 post. spadk., spadkobiercy powinni podać sądowi wszystkie dane mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie, co każdy z nich ma ze spadku otrzymać, a w szczególności dane co do swego majątku. Jak wynika z akt sprawy, Sąd Grodzki danych tych nie odebrał od spadkobierców, tak iż w chwili posyłania akt Władzy Ziemskiej do opinii żadnych danych w tej kwestii w aktach nie było. Wobec zasady działania z urzędu (art. 26 kpn) i wagi dopełnienia przepisów art. 149 post. spadk. ze względu na obowiązkową opinię władzy ziemskiej (art. 152 § 2 post. spadk.), Sąd Okręgowy obowiązany był z urzędu uzupełnić powyższe braki w postępowaniu. Gdy zaś w drugiej instancji wyszła na jaw możliwość, że jeden ze spadkobierców posiada oprócz wiadomych 2,8 hektara ziemi jeszcze wraz ze swą żoną dalsze 10 hektarów ziemi i że Władza Ziemska o tym nie wiedziała, udzielając swej opinii - nie wzięcie pod uwagę tych okoliczności i nie wyjaśnienie ich mogło spowodować wydanie orzeczenia, naruszającego interes społeczno-gospodarczy. (...) Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy zebrać dane z art. 149 postępowania spadkowego i w razie potrzeby wyjaśnić sporne fakty, a jeżeli stwierdzone zostaną nowe fakty, tj. nie objęte treścią akt przesłanych poprzednio Władzy Ziemskiej, zwrócić się do niej o ponowną opinię co do dopuszczalności podziału nieruchomości spadkowej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 149art. 26 kpart. 152 § 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.