C 453/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca); Sędziowie: dr J. Marowski, J. Kamiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefy R. i Józefa K. o stwierdzenie praw do spadku i dział spadku, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wacława B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 12 czerwca 1950 r., skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawcy twierdzili, że w wyniku sądowego działu spadku po Józefie B. wydzielone zostało dla wdowy po nim Marianny B. dożywocie na nieruchomości o powierzchni 2 ha 28 a 62 m2 ziemi ornej i 1 ha 28 a 77 m2 gruntu leśnego, położonej w granicach wsi Bucini-Mikosy oraz na części domu mieszkalnego i budynkach gospodarczych. Ponieważ Marianna B. zmarła, wnioskodawcy wystąpili z twierdzeniem, że do spadku przychodzą: córka Józefa R., syn Wacław B. i dzieci po drugiej córce Stanisławie: Józef, Stanisława Salomea i Stanisław K. Na tej podstawie wnioskodawcy żądali stwierdzenia praw do spadku wymienionych osób jako dzieci i wnuków Marianny B. oraz działu spadku. Sąd Grodzki stwierdził, że spadkobiercami Marianny B. są Wacław B. w 2/4 częściach, Józefa R. w 1/4 części, dzieci zmarłej drugiej córki Stanisławy z B. K. Józef i Stanisława Salomea K. razem w 1/4 części, a wreszcie Józef K. (ojciec) z tytułu dożywotniego użytkowania 1/3 części przypadającej jego dzieciom. Na skutek zażalenia Wacława B. Sąd Okręgowy stwierdził, że spadkobiercami Józefa B. są: Wacław B. w 2/4 częściach, Józefa R. w 1/4 części i dzieci Stanisławy K.: Józef, Stanisława Salomea i Stanisław w 1/4 części, obciążonej w 1/4 części dożywotnim użytkowaniem na rzecz Józefa K. (ojca). Następnie Sąd Grodzki podzielił nieruchomość podaną we wniosku w ten sposób, że jedną połowę przyznał Wacławowi B., drugą wspólnie Józefie R. i Józefowi, Stanisławie Salomei oraz Stanisławowi K. i to pierwszej - w niepodzielnej części odpowiadającej 1/4 części całości, każdemu zaś z pozostałych - w niepodzielnej części odpowiadającej 1/12 części całości. Części przyznane K. Sąd Grodzki obciążył dożywotnim użytkowaniem na rzecz Józefa K. (ojca) w 1/4 części. Na skutek zażalenia Wacława B. Sąd Okręgowy zatwierdził powyższe postanowienie z tą zmianą, że zasądził na rzecz Wacława B. tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów pogrzebu Marianny B. od Józefy R. 4.000 zł, a od każdego z dalszych spadkobierców włącznie z Józefem K. (ojcem) po 1.000 zł. Poza tym Sąd Okręgowy odesłał Wacława B. z roszczeniem względem Józefa K. (ojca) o wynagrodzenie za wycięty las oraz Józefa (ojca), Józefa (syna) i Stanisławę Salomeę K. z roszczeniem o zwrot pobranych pożytków względem Wacława B. na drogę procesu cywilnego.W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie Wacław B. wnosi o jego uchylenie i odesłanie sprawy do instancji zażaleniowej zarzucając naruszenie art. 342 k.p.c., art. 70, 149, 150, 152 § 2 dekr. o post. spadk., art. 40 dekr. o post. niesp. z zakr. pr. rzecz. Pozostali uczestnicy wnoszą o oddalenie skargi kasacyjnej.Zdaniem skarżącego, Sąd Okręgowy wyszedł poza żądanie wnioskodawców przez to, że dokonał działu spadku i stwierdził prawa do spadku po Józefie B., chociaż wniosek dotyczył spadku po Mariannie B. i chociaż Sąd Grodzki stwierdził prawa do spadku po Mariannie B. Zarzut ten jest mylny, albowiem według treści wniosku chodziło o dział majątku, który do Marianny B. wcale nie należał, lecz pozostał niepodzielną częścią spadku po Józefie B. Przedmiotem działu nie był więc spadek po Mariannie B., lecz po Józefie B., mianowicie ta jego część, która znajdowała się w dożywotnim użytkowaniu Marianny B., i tylko w ten sposób można rozumieć żądanie wnioskodawców, jeżeli nie zechce się odmówić mu wszelkiego sensu. Sama redakcja wniosku nie przemawia też bynajmniej za tym, aby wnioskodawcom chodziło o stwierdzenie praw i o dział spadku właśnie po Mariannie B. O ile chodzi o stwierdzenie praw do spadku, to jest ono prawomocne i nie ulega już z tej przyczyny żadnej zmianie (art. 3 dekretu o post. spadk.). Z tego powodu nie może mieć też żadnego znaczenia zarzut naruszenia art. 70 dekretu o post. spadk. przez nieodebranie od spadkobierców zapewnienia przewidzianego w tym przepisie.Bezskuteczny jest w dalszym ciągu zarzut naruszenia art. 149 dekr. o post. spadk. polegającego na tym, że Sąd Okręgowy nie zażądał od stron podania danych przewidzianych w tym przepisie, skoro skarżący nie podaje, jaki wpływ to zaniechanie mogło by mieć na wynik sprawy. To samo dotyczy zarzutu naruszenia art. 150 dekr. o post. spadk. przez nieustalenie wartości majątku podlegającego działowi. Nie naruszył również Sąd Okręgowy art. 150 dekr. o post. spadk. przez to, że odesłał skarżącego z roszczeniem o wynagrodzenie za wycięcie lasu na drogę postępowania spornego. Pozycja ta ma charakter roszczenia wzajemnego pomiędzy uczestnikami działu z tytułu pobranych dochodów, o którym traktuje art. 151 § 1 dekr. o post. spadk. Według treści tego przepisu odesłanie uczestników na drogę postępowania spornego zależy od uznania sądu.Bezskuteczny jest wreszcie i ostatni zarzut skargi kasacyjnej, że naruszony został art. 152 § 2 dekr. o post. spadk. przez to, że nie sporządzono planu spornej nieruchomości i że projekt podziału nie został przedstawiony władzy ziemskiej. Art. 152 § 2 dekr. o post. spadk. nie wymaga koniecznie sporządzenia planu. Wystarczy również każde inne przedstawienie zaprojektowanego podziału, byleby wynikał z niego areał, który ma przypaść poszczególnemu uczestnikowi, i jego położenie. Jak wynika z akt, władza wymiarowa (starostwo powiatowe) została o podziale zarządzonym w zaskarżonym postanowieniu wystarczająco poinformowana przez przedłożenie akt i znając projekt sądu wyraziła na niego swoją zgodę.Ponieważ dalszych zarzutów skarżący nie podnosi, należało skargę jego w myśl art. 436 k.p.c. oddalić.