C 454/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kutzner; Sędziowie: Z. Ehrenkreutz (sprawozdawca), L. Majcherkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stefana K. przeciwko Józefowi P. o zapłatę 43.428 złotych, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej pozwanego na wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie z dnia 9 września 1950 r., zaskarżony wyrok, o ile w nim uwzględniono powództwo powyżej kwoty 24.595 złotych z odsetkami i o ile zasądzono koszty procesu, uchylił i sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania odesłał, poza tym skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód pracował w zakładzie fotograficznym pozwanego w czasie od dnia 10 lipca 1949 do 3 września 1949 r. za wynagrodzeniem 16.000 zł miesięcznie. Powód twierdził w pozwie, iż na skutek upominania się o wynagrodzenie za pracę pozwany zwolnił go z pracy z dniem 3 września 1949 r. bez zachowania terminu wypowiedzenia. W pozwie domagał się powód zasądzenia od pozwanego 60.050 zł, a mianowicie: 1) tytułem nie wypłaconych należności za pracę za czas od dnia 1 sierpnia do dnia 3 września 1949 r. - 18.348 zł, 2) tytułem zwrotu kosztów podróży 3.040 zł, 3) tytułem wynagrodzenia za godziny nadliczbowe 30.670 zł i 4) tytułem wynagrodzenia za dwutygodniowe wypowiedzenie - 8.000 zł. (...)Sąd Grodzki uwzględnił powództwo w wysokości 4.565 zł, oddalając w pozostałej części powództwo, a mianowicie uznał, iż powodowi należała się suma 40.365 zł z tytułu wynagrodzenia za pracę, wynagrodzenia za dwutygodniowy okres wypowiedzenia oraz zwrot kosztów podróży, lecz potrącił z sumy tej 25.000 zł wypłaconych na poczet wynagrodzenia za pracę oraz 10.800 zł tytułem zwrotu kosztów całodziennego utrzymania z mieszkaniem.Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu sprawy na skutek skargi apelacyjnej powoda, zmienił wyrok Sądu Grodzkiego i zasądził kwotę 43.428 zł z odsetkami oddalając w pozostałej części powództwo.Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w części dotyczącej zasądzenia: reszty należności za pracę - 18.348 zł, zwrotu kosztów podróży - 3.040 zł, 8.000 zł za rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia oraz 14.040 zł z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.W skardze kasacyjnej pełnomocnik pozwanego wnosi o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i zatwierdzenie wyroku Sądu Grodzkiego, ewentualnie odesłanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów postępowania kasacyjnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Okręgowy uznał, iż należności powoda za pracę pozwany nie mógł potrącić ani pożyczki, ani pretensji za wikt.Jednakże Sąd Okręgowy pominął całkowicie okoliczność, że pozwany zgłosił do potrącenia należność za mieszkanie w kwocie 4.793 zł, a Sąd Grodzki potrącił kwotę 10.800 zł tytułem utrzymania z mieszkaniem bez specyfikacji obu tych pozycji.Skoro zaś Sąd Okręgowy oddalił zasadnie na podstawie art. 38 rozporządzenia Prezydenta R.P. o umowie o pracę robotników z dnia 16 marca 1928 r. (Dz. U. R. P. nr 35, poz. 324) żądanie potrącenia należności za utrzymanie i pożyczkę, to jednakże w myśl punktu 1) tegoż przepisu powinien był rozważyć kwestię potrącenia należności za dostarczone mieszkanie.Z treści powołanego art. 38 nie wynika, aby przy zaleganiu przez pracodawcę z wypłatą wynagrodzenia i dochodzeniu go przez pracownika w drodze sądowej żądana suma traciła przywileje służące w myśl tego przepisu wynagrodzeniu pracownika co do ograniczenia możności potrącenia, byłoby to bowiem z reguły nieusprawiedliwioną korzyścią dla niesumiennego pracodawcy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w art. 259 pkt 3 k.z., który co do wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę (z wyjątkiem wyższych wynagrodzeń) dopuszcza możność potrącenia tylko za zgodą wierzyciela (...).Natomiast jest zasadny dalszy zarzut kasacyjny, iż Sąd Okręgowy nie rozważył całokształtu okoliczności sprawy dotyczących pracy w godzinach nadliczbowych. Aczkolwiek Sąd Okręgowy nie oparł się na wykazie godzin nadliczbowych sporządzonym przez powoda jako na dokumencie, lecz na zeznaniu powoda, który powołał się na podane w wykazie godziny pracy, to jednak zasadnie zarzuca skarżący, iż Sąd Okręgowy nie rozważył zarzutu pozwanego, iż powód nie pracował nigdy ponad 8 godzin, a wykonywanie obowiązków po godzinach pracy następowało wobec częstego opuszczania przez powoda pracy w godzinach do tego przeznaczonych. (...)