C 482/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski; Sędziowie: dr J. Marowski (sprawozdawca), J. Kamiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Heleny W. o ustalenie ojcostwa i zrównanie w prawach dziecka nieślubnego, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Janiny R. na postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 26 maja 1950 r.,skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktyczneHelena W. złożyła w Sądzie Grodzkim w Białymstoku wniosek, nazwany przez nią "powództwem cywilnym", o ustalenie, że jej córka Janina W. jest córką Bronisława O. i o zrównanie tego dziecka z dzieckiem z małżeństwa.Sąd Grodzki zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni złożonym na pierwszym posiedzeniu sądowym rozpoznał sprawę w trybie postępowania niespornego i postanowieniem z dnia 10 września 1949 r. orzekł zgodnie z żądaniem wniosku. Powyższe postanowienie zaskarżyła "skargą apelacyjną" Janina R. wnosząc o jego zmianę i oddalenie "pozwu". Sąd Okręgowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 26 maja 1950 r. odrzucił skargę apelacyjną, postanawiając akta sprawy przedstawić Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku i uzasadniając swe postanowienie art. 20 § 3 dekretu z dnia 21 maja 1946 r. o postępowaniu przed władzą opiekuńczą.Powyższe postanowienie zaskarżyła skargą kasacyjną Janina R., wnosząc o uchylenie "wyroku" Sądu Okręgowego z powodu obrazy art. 46 i 63 pr. rodz., art. 18 dekretu o postępowaniu przed władzą opiekuńczą oraz art. 211 i 375 k.p.c. Zdaniem skarżącej "powódka" uznając rozpatrzenie swego "pozwu" za zbędne powinna była w myśl art. 375 k.p.c. wnosić o umorzenie postępowania i zgłosić swój wniosek w trybie postępowania niespornego. Sąd Grodzki nie powinien był zastosować milcząco art. 211 k.p.c. i dopuścić zmiany powództwa, gdy na to nie wyraziła zgody skarżąca, która nie otrzymała wezwania na pierwsze posiedzenie sądowe, na którym "powódka" zmieniła powództwo. W tym stanie rzeczy wyrok Sądu Grodzkiego, mylnie przez Sąd nazwany postanowieniem, uległ zaskarżeniu skargą apelacyjną, która nie powinna być odrzucona.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zastosowanie art. 211 k.p.c. nie wchodzi w grę, gdyż przejście z postępowania spornego do postępowania niespornego nie jest zmianą powództwa, lecz cofnięciem pozwu połączonym z wystąpieniem z wnioskiem w trybie postępowania niespornego. Przejście do postępowania niespornego, czyli cofnięcie pozwu, nastąpiło wprawdzie po rozpoczęciu rozprawy, jednak twierdzenie żalącej się, że nie otrzymała wezwania na tę rozprawę, jest niezgodne ze stanem akt, ponieważ mieści się w nich dokument doręczenia pozwanej takiego wezwania. Twierdzenie powyższe jest ponadto nieistotne, albowiem według protokołu rozprawy wszyscy wezwani, a więc i żaląca się, byli obecni. Dlatego też ma zastosowanie w sprawie art. 179 k.p.c., mocą którego skarżąca utraciła możność zarzucenia braku jej zgody na cofnięcie powództwa, skoro nie zgłosiła swego sprzeciwu na posiedzeniu i nie domagała się wpisania tego do protokołu. Dlatego cofnięcie powództwa mieszczące się w przejściu do postępowania niespornego było skuteczne. Tak samo skuteczny był pod względem wszczęcia postępowania niespornego wniosek mieszczący się w cofniętym pozwie, a pozostawiony w sądzie jako nowy w celu rozpoznania go w trybie niespornym. Natomiast do wywołania skutków cofnięcia i wystąpienia z nowym wnioskiem nie było konieczne formalistyczne potraktowanie sprawy w myśl wywodów skarżącej. Co prawda w myśl art. 375 k.p.c. cofnięcie pozwu pociąga za sobą konieczność umorzenia postępowania. W praktyce jednak sąd nie wydaje szczególnego postanowienia o umorzeniu, jeżeli strona cofająca powództwo występuje równocześnie z innym żądaniem. Postanowienie bowiem o umorzeniu ma na celu jedynie stwierdzenie, że proces się skończył, staje się zatem ono zbędne, gdy sąd musi rozstrzygać o innym żądaniu zgłoszonym w miejsce cofniętego, gdyż wydając w postępowaniu dotyczącym innego żądania orzeczenie końcowe sąd stwierdza równocześnie, że i postępowanie dotyczące żądania pierwotnego zostało ukończone. Pozostawienie zaś pozwu w sądzie celem rozpoznania go w trybie niespornym zastępuje złożenie wniosku, skoro pozew zawiera wszystkie części składowe wymienione w art. 16 k.p.n. Sąd Grodzki zatem rozstrzygając o żądaniu strony pozwanej postanowieniem w trybie postępowania niespornego postąpił zgodnie z przepisami ustawy (...).