C 509/51

WyrokIzba Cywilna1952-01-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu rewizyjnym dopuszczalne jest przytoczenie nowych okoliczności faktycznych i dowodów, które powstały po zamknięciu rozprawy w pierwszej instancji, w celu wykazania wznowienia pożycia małżeńskiego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zważył, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych, w brzmieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r., dopuszczalne jest przytoczenie w instancji rewizyjnej nowych okoliczności faktycznych i dowodów, których strona nie mogła powołać w pierwszej instancji. Dotyczy to również sytuacji, gdy zdarzenia powstały po zamknięciu rozprawy w pierwszej instancji, a przedstawienie nowego materiału nie jest spóźnione, gdyż służy dodatkowemu uzasadnieniu podstaw rewizyjnych, a nie ich tworzeniu.
Stan faktyczny
Powód żądał rozwiązania małżeństwa z winy pozwanej. Pozwana wniosła o oddalenie pozwu, twierdząc, że rozkład pożycia nastąpił z winy powoda. Sąd Wojewódzki orzekł rozwód z winy obu stron. Pozwana w skardze rewizyjnej wniosła o uchylenie wyroku, podnosząc, że Sąd pominął zeznania świadka dotyczące stosunków między stronami. Po zamknięciu rozprawy w pierwszej instancji pozwana twierdziła, że powód utrzymuje z nią stosunki cielesne i powołała na świadka syna stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i odesłał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu w dn. 5-16 stycznia 1952 r. w sprawie z powództwa Władysława S. p-ko Stanisławie S. o rozwód po rozpoznaniu skargi rewizyjnej pozwanej na wyrok Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 16 lutego 1951 r. zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktycznePowód żądał rozwiązania z winy pozwanej małżeństwa stron i powierzenia mu pieczy nad wspólnym ich synem.Pozwana wniosła o oddalenie pozwu, twierdząc, że rozkład pożycia stron nastąpił z winy powoda.Sąd Wojewódzki orzekł rozwód z winy obu stron.W skardze rewizyjnej na powyższy wyrok pozwana wnosi o jego uchylenie i odesłanie sprawy do I instancji, ewentualnie o jego zmianę i oddalenie pozwu.Pozwana żali się na to, że Sąd Wojewódzki niesłusznie pominął zeznania syna słuchanego jako świadka na okoliczność, że miała stosunki z powodem z okazji jego przyjazdów do jej mieszkania.Na rozprawie rewizyjnej pozwana wystąpiła z twierdzeniem, że powód i po zamknięciu rozprawy w I instancji utrzymuje z nią stosunki cielesne, i na dowód tego twierdzenia powołała syna stron jako świadka.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 18 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych (Dz. U. z 1950 r. Nr 38, poz. 349) w brzmieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. (Dz. U. z 1952 r. Nr 1, poz. 5) dopuszczalne jest (w okresie do 31 grudnia 1953 r.) przytoczenie w instancji rewizyjnej nowych okoliczności faktycznych i dowodów, których strona nie mogła powołać w I instancji.Do tej kategorii materiału procesowego należą nowe twierdzenia i dowody, którymi pozwana broni się w II-ej instancji, skoro zdarzenia, na których się opiera, powstały dopiero po zamknięciu rozprawy I instancji.Przedstawienie nowego materiału nie jest spóźnione, mimo że nastąpiło po upływie terminu do wniesienia rewizji, chodzi bowiem nie o przytoczenie nowych podstaw rewizyjnych, a raczej o dodatkowe.uzasadnienie tychże (art. 379 k.p.c.).Nowe twierdzenie pozwanej i dowód przytoczony na wykazanie jego prawdziwości a istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, stosunki bowiem cielesne pomiędzy stronami mogą prowadzić do ustalenia, że rozkład pożycia stron ustał i strony wznowiły pożycie.Dlatego na podstawie cytowanego art. 18 zaskarżony wyrok ulega uchyleniu, a sprawa odesłaniu do I instancji.Tym samym staje się bezprzedmiotowe rozpoznanie zarzutów rewizyjnych, albowiem dotyczą one słuszności ustaleń, te zaś muszą być dokonane na nowo, przy czym podstawy ustaleń mogą ulec zmianie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 18art. 379 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.