C 509/51
WyrokIzba Cywilna1952-01-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu rewizyjnym dopuszczalne jest przytoczenie nowych okoliczności faktycznych i dowodów, które powstały po zamknięciu rozprawy w pierwszej instancji, w celu wykazania wznowienia pożycia małżeńskiego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zważył, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych, w brzmieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r., dopuszczalne jest przytoczenie w instancji rewizyjnej nowych okoliczności faktycznych i dowodów, których strona nie mogła powołać w pierwszej instancji. Dotyczy to również sytuacji, gdy zdarzenia powstały po zamknięciu rozprawy w pierwszej instancji, a przedstawienie nowego materiału nie jest spóźnione, gdyż służy dodatkowemu uzasadnieniu podstaw rewizyjnych, a nie ich tworzeniu.Stan faktyczny
Powód żądał rozwiązania małżeństwa z winy pozwanej. Pozwana wniosła o oddalenie pozwu, twierdząc, że rozkład pożycia nastąpił z winy powoda. Sąd Wojewódzki orzekł rozwód z winy obu stron. Pozwana w skardze rewizyjnej wniosła o uchylenie wyroku, podnosząc, że Sąd pominął zeznania świadka dotyczące stosunków między stronami. Po zamknięciu rozprawy w pierwszej instancji pozwana twierdziła, że powód utrzymuje z nią stosunki cielesne i powołała na świadka syna stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i odesłał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu w dn. 5-16 stycznia 1952 r. w sprawie z powództwa Władysława S. p-ko Stanisławie S. o rozwód po rozpoznaniu skargi rewizyjnej pozwanej na wyrok Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 16 lutego 1951 r. zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktycznePowód żądał rozwiązania z winy pozwanej małżeństwa stron i powierzenia mu pieczy nad wspólnym ich synem.Pozwana wniosła o oddalenie pozwu, twierdząc, że rozkład pożycia stron nastąpił z winy powoda.Sąd Wojewódzki orzekł rozwód z winy obu stron.W skardze rewizyjnej na powyższy wyrok pozwana wnosi o jego uchylenie i odesłanie sprawy do I instancji, ewentualnie o jego zmianę i oddalenie pozwu.Pozwana żali się na to, że Sąd Wojewódzki niesłusznie pominął zeznania syna słuchanego jako świadka na okoliczność, że miała stosunki z powodem z okazji jego przyjazdów do jej mieszkania.Na rozprawie rewizyjnej pozwana wystąpiła z twierdzeniem, że powód i po zamknięciu rozprawy w I instancji utrzymuje z nią stosunki cielesne, i na dowód tego twierdzenia powołała syna stron jako świadka.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 18 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych (Dz. U. z 1950 r. Nr 38, poz. 349) w brzmieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. (Dz. U. z 1952 r. Nr 1, poz. 5) dopuszczalne jest (w okresie do 31 grudnia 1953 r.) przytoczenie w instancji rewizyjnej nowych okoliczności faktycznych i dowodów, których strona nie mogła powołać w I instancji.Do tej kategorii materiału procesowego należą nowe twierdzenia i dowody, którymi pozwana broni się w II-ej instancji, skoro zdarzenia, na których się opiera, powstały dopiero po zamknięciu rozprawy I instancji.Przedstawienie nowego materiału nie jest spóźnione, mimo że nastąpiło po upływie terminu do wniesienia rewizji, chodzi bowiem nie o przytoczenie nowych podstaw rewizyjnych, a raczej o dodatkowe.uzasadnienie tychże (art. 379 k.p.c.).Nowe twierdzenie pozwanej i dowód przytoczony na wykazanie jego prawdziwości a istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, stosunki bowiem cielesne pomiędzy stronami mogą prowadzić do ustalenia, że rozkład pożycia stron ustał i strony wznowiły pożycie.Dlatego na podstawie cytowanego art. 18 zaskarżony wyrok ulega uchyleniu, a sprawa odesłaniu do I instancji.Tym samym staje się bezprzedmiotowe rozpoznanie zarzutów rewizyjnych, albowiem dotyczą one słuszności ustaleń, te zaś muszą być dokonane na nowo, przy czym podstawy ustaleń mogą ulec zmianie.
Powiązane orzeczenia
- C 509/51 1952-01-16Czy dopuszczalne jest przytoczenie w instancji rewizyjnej nowych okoliczności faktycznych i dowodów, które powstały po zamknięciu rozprawy w pierwszej instancji, w celu uzasadnienia wniesionej rewizji?
- IV CR 127/55 1956-03-16Czy sprzeczność ustaleń faktycznych w wyroku sądu pierwszej instancji, dotycząca okresu wspólnego pożycia małżonków, uzasadnia uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?
- II CR 825/57 1958-10-27Czy cofnięcie przez pozwaną zgody na rozwód na etapie postępowania rewizyjnego, uzależnione od zachowania powoda, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku orzekającego rozwód i przekazania sprawy do ponownego rozpoznan…
- III CR 307/65 1967-04-15Czy rewizja nadzwyczajna od wyroku orzekającego rozwód jest dopuszczalna, jeśli powód po uprawomocnieniu się wyroku zawarł nowy związek małżeński?
- 4 CR 566/61 1962-06-07Czy rewizja nadzwyczajna od wyroku ustalającego nieistnienie małżeństwa jest dopuszczalna, jeżeli powód po wydaniu tego wyroku zawarł nowy związek małżeński?
Powołane przepisy
art. 18art. 379 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.