C 714/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: p.o. Prezes W. Święcicki; Sędziowie: Z. Wiszniewski, S. Gross (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Cecylii B. przeciwko Kościołowi rzymsko-katolickiej parafii w R., po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powódki na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 1950 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla województwa warszawskiego do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneCecylia B. wystąpiła w dniu 8 czerwca 1949 r. do Sądu Okręgowego w Mławie z pozwem przeciwko Kurii Diecezjalnej Płockiej, w którym żądała zasądzenia sumy 120.000 zł tytułem sześciomiesięcznej odprawy na tej podstawie, że mąż powódki Ignacy B., organista parafii R. w latach 1903-1943, dnia 15 lutego 1943 r. został zaaresztowany przez okupanta niemieckiego i wywieziony do obozu koncentracyjnego, gdzie zmarł. (...)Sąd Okręgowy w Mławie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 1949 r. powództwo oddalił. (...)Sąd Apelacyjny w Warszawie (...) wyrok Sądu Okręgowego zatwierdził. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny uznał, że do roszczenia powódki stosuje się art. 473 k.z., zakazujący pracodawcom i pracownikom sądowego dochodzenia roszczeń z umowy o pracę po upływie roku od dnia ukończenia stosunku pracy, że jako dzień ukończenia stosunku pracy przyjąć należy w danym przypadku 31 grudnia 1946 r., tj. datę śmierci Ignacego B., określoną w orzeczeniu o uznaniu go za zmarłego (art. 25 pkt 7) rozporządzenia z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę prac. umysł.) i że z tego względu powództwo wniesione dnia 8 czerwca 1949 r., podlega skutkom prekluzji z art. 473 k.z.W skardze kasacyjnej wniesionej na powyższy wyrok powódka żąda jego uchylenia z powodu obrazy art. 426 § 1 i 351 k.p.c., art. 27 (powinno być art. 25) pkt 7) i art. 42 rozporządzenia z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę prac. umysł. oraz art. 473 k.z. (...)Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut skargi kasacyjnej, iż art. 473 k.z. nie ma zastosowania do roszczeń rodziny zmarłego pracownika o odprawę, przewidzianą w art. 42 rozporządzenia z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę pracowników umysłowych, jest trafny i podlega uwzględnieniu. Jak słusznie bowiem wywodzi skarżąca, chodzi w danym wypadku nie o roszczenie pracownika, lecz o pretensję, z którą powódka występuje we własnym imieniu i której warunkiem powstania jest śmierć pracownika. Skoro zaś art. 473 k.z. poddaje skutkom rocznego terminu zawitego jedynie roszczenia pracodawców i pracowników, termin ten nie może być stosowany do własnych roszczeń rodziny zmarłego pracownika płynących z art. 42 cyt. rozporządzenia. Za takim rozumowaniem przemawia dodatkowo okoliczność, iż zgodnie z art. 42 rozporządzenia z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę prac. umysł. wierzytelność z tytułu odprawy staje się wymagalna dopiero po upływie miesiąca, licząc od dnia śmierci pracownika i płatna jest w równych ratach miesięcznych: nie można bowiem przyjąć, by do roszczeń wymagalnych dopiero w pewien czas po śmierci pracownika, mógł być stosowany termin zawity, którego bieg stosownie do art. 473 k.z. rozpoczyna się już w dniu zakończenia stosunku pracy (...).