C 788/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Baziński (sprawozdawca); Sędziowie: T. Kurkowski, T. Kowalski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława M. przeciwko Antoninie T. o eksmisję, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powoda na wyrok Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 6 września 1949 r. skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód jako właściciel domu w Zamościu wniósł pozew z żądaniem, by sąd orzekł eksmisję pozwanej wraz z jej domownikami z mieszkania dwupokojowego z kuchnią, zajmowanego przez pozwaną w domu powoda na podstawie umowy. Powód twierdził, że pozwana jako właścicielka pralni chemicznej, której sklep znajduje się w innym domu, używa lokalu mieszkalnego zajmowanego w domu powoda w sposób niezgodny z przeznaczeniem tego lokalu i umową, gdyż w mieszkaniu odbywa się pranie, moczenie, gotowanie i czyszczenie chemikaliami garderoby przyjętej przez pozwaną do prania i czyszczenia, że pozwana urządza w mieszkaniu częste zabawy późną nocą, uniemożliwiając spoczynek pozostałym lokatorom oraz że pozwana od dnia 1 stycznia 1949 r. nie płaci czynszu, zalegając za dwa okresy płatności. Do tego czasu pozwana, powołując się na ulgę z art. 4 dekretu o najmie lokali, płaciła czynsz po 2.400 zł miesięcznie zamiast pełnej stawki, nie złożyła jednak na piśmie oświadczenia przewidzianego w § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 1948 r. (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 375).Pozwana wniosła o oddalenie powództwa zaprzeczając, by powód miał uzasadnione podstawy do odstąpienia od umowy.Sąd Grodzki oddalił powództwo przyjmując, że pranie dokonywane przez pozwaną nie czyni szkody w mieszkaniu, że nie było tam hałasów i że pozwana nie ponosi winy w niezapłaceniu na czas czynszu najmu.Sąd Okręgowy zatwierdził wyrok Sądu Grodzkiego. Sąd Okręgowy ustalił, że pranie, które pozwana dokonywała w mieszkaniu, nie odbiło się ujemnie na stanie mieszkania ani nie było uciążliwe dla sąsiadów, dalej, że do Wielkanocy w 1948 r. odbywały się w mieszkaniu pozwanej zabawy okolicznościowe, jednak nie wykraczały one przeciwko porządkowi domowemu i nie wywoływały zgorszenia innych mieszkańców lub sąsiadów, wreszcie, że zwłoka w zapłacie czynszu najmu nastąpiła dlatego, że administrator domu nie chciał odebrać od pozwanej czynszu, parokrotne zaś chodzenie pozwanej do powoda w celu zapłaty czynszu było bezcelowe, gdyż powoda nie zastawała w domu. Sąd Okręgowy przyjął, że brak dowodu, by pozwana otrzymała pismo powoda wyrażające jego życzenie, ażeby zapłata czynszu najmu była dokonywana za pośrednictwem poczty. Samo wysłanie listu poleconego pod adresem pozwanej i fakt, że list ten został odebrany, nie świadczy, zdaniem Sądu, że pozwana pismo to otrzymała i wiedziała o nim. Dlatego Sąd przyjął, że pozwana popadła w zwłokę bez swojej winy.W skardze kasacyjnej powód wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i o odesłanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie pozwu, zarzucając, że Sąd Okręgowy naruszył art. 382 k.z., art. 5 przepisów ogólnych prawa cywilnego, art. 14 w związku z art. 22 dekretu z 28 lipca 1948 r. o najmie lokali, § 14 rozporządzenia Min. Odbudowy, Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych i Skarbu z 23 października 1948 r. (Dz. U. R. P. Nr 50, poz. 398) oraz że Sąd pogwałcił postanowienia art. 25 i 351 k.p.c.Zarzut naruszenia art. 382 k.z. uzasadnia skarżący wywodem, że "lokal mieszkalny może być zgodnie z art. 380 § 1 zdanie ostatnie k.z. używany przez najemcę tylko w sposób odpowiadający przeznaczeniu rzeczy, tj. jako mieszkanie. Jest to jedyny cel i sposób używania lokalu. Oczywiście, najemca mieszkający może wykonywać pranie w mieszkaniu (kuchni), stosownie do swoich i swojej rodziny potrzeb. Jednakże z chwilą, gdy najemca zaczyna zawodowo (a więc nie dla siebie i swoich osobistych potrzeb) prowadzić w mieszkaniu pralnię, to niewątpliwie (...) zaczyna używać lokalu w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Pranie chemiczne, jak i pranie przy użyciu wody wymaga specjalnych adaptacji i zabezpieczenia przed wilgocią". Skarżący wyraża zapatrywanie, że "przy stosowaniu art. 382 k.z. obojętne są skutki używania rzeczy niezgodnie z przeznaczeniem". Zdaniem skarżącego "ani ten artykuł, ani inne przepisy o najmie nie wymagają ustalenia, iż lokal został zniszczony niewłaściwym używaniem go. Wymaga się tylko ustalenia, iż lokal był używany niezgodnie z przeznaczeniem i że najemca otrzymał upomnienie". Skarżący zarzuca, że sąd zastosował niewłaściwą wykładnię art. 382 k.z.Przy rozważaniu tego zarzutu należy mieć na uwadze, że w myśl art. 370 k.z. przez umowę najmu najemca uzyskuje prawo używania rzeczy. Według zaś art. 380 § 1 k.z. najemca ma obowiązek przez czas trwania najmu używać rzeczy najętej z należytą starannością, w sposób określony umową, a gdy umowa nie określa sposobu używania, w sposób odpowiadający przeznaczeniu rzeczy. Cel tego obowiązku, a w pewnej mierze również jego zakres wyjaśnia uzasadnienie projektu k.z. Komisji Kodyfikacyjnej pod art. 380 w sposób następujący: "Ze względu na ciążący na najemcy obowiązek zwrotu rzeczy po ustaniu najmu w stanie niepogorszonym (art. 394 k.z.) należy nałożyć na niego pewne obowiązki już w czasie trwania najmu co do sposobu używania rzeczy, tak ażeby zwrot rzeczy w stanie niepogorszonym był zapewniony w każdej chwili, gdyż najem może się skończyć wcześniej niż przy zawarciu umowy przewidywano. Podstawę tych obowiązków stanowi to, że najemca otrzymawszy rzecz z reguły cudzą tylko do używania, ma w stosunku do niej stanowisko przechowawcy".Z wyjaśnienia tego jest widoczne, że przy tworzeniu art. 382 k.z. przez używanie rzeczy w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem rozumiano nie jakieś oderwanie od możliwych skutków używanie najętej rzeczy, lecz że chodziło o takie używanie, które mogłoby pociągnąć za sobą jako następstwo niemożność zwrotu najętej rzeczy w stanie niepogorszonym. Przy uwzględnieniu obecnych stosunków gospodarczych i społecznych pojęcia "używania rzeczy w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem" nie można rozszerzać w tym znaczeniu, że przy wynajęciu lokalu na mieszkanie niedopuszczalne jest korzystanie z niego w taki sposób, by bez odebrania lokalowi charakteru mieszkania używało się go również w innym celu, choćby przez to lokal mieszkalny nie ucierpiał co do stanu używalności i jakości. W rozpoznawanej sprawie sąd ustalił, że pranie wykonywane przez pozwaną w mieszkaniu nie odbiło się ujemnie na stanie mieszkania i nie przeszkadza otoczeniu ani współlokatorom. Skarżący nie kwestionuje prawidłowości tego ustalenia. Na tej podstawie sąd słusznie przyjął, że pranie wykonywane przez pozwaną w mieszkaniu nie dawało powodowi podstawy do odstąpienia od umowy najmu. Zarzut, że sąd naruszył przy tym postanowienie art. 382 k.z., jest nieuzasadniony.Z ustaleń zaskarżonego wyroku jest widoczne, że sąd wystąpienie powoda w stosunku do pozwanej w sprawie zakazu prania w mieszkaniu uznał za szykanowanie. Wykonywanie prawa własności w taki sposób, że w stosunku do lokatora stanowi to szykanowanie, zwłaszcza w czasach obecnego braku lokali mieszkalnych, mógł Sąd Okręgowy uznać za nie zasługujące na ochronę prawną z mocy art. 5 przep. og. pr. cyw. Zarzut, jakoby sąd naruszył ten przepis, jest więc bezzasadny (...).