C 851/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia J. Namitkiewicz; Sędziowie: A. Baziński (sprawozdawca), T. Kurkowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa przeciwko Mieczysławowi S. o eksmisję, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prokuratorii Generalnej R. P. na wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie z dnia 6 lutego 1950 r., wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie uchylił, całe postępowanie zniósł i pozew odrzucił.Uzasadnienie faktyczneProkuratoria Generalna R. P. w imieniu Skarbu Państwa żądała w pozwie, by Sąd orzekł eksmisję pozwanego z mieszkania, składającego się z pokoju i kuchni, mieszczącego się w budynku przy ul. J. Nr (...) w P. Prokuratoria twierdziła, że budynek ten w sierpniu 1947 r. wydzierżawiło od właściciela Państwowe Liceum Spółdzielcze w Piotrkowie i uruchomiło w nim internat dla uczniów liceum.Lokal zajmowany przez pozwanego jest konieczny dla pomieszczenia uczniów (sypialnie, kuchnia).Sąd Grodzki oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy w Piotrkowie wyrokiem z dnia 6.II.1950 r. zatwierdził wyrok Sądu Grodzkiego wyrażając zapatrywanie, że jakkolwiek nie zachodzą przyczyny przewidziane w art. 14 dekretu z dnia 28.VII.1948 r. o najmie lokali (Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 259), wypowiedzenie stosunku najmu byłoby dopuszczalne ze względu na potrzeby bursy, jednak tylko pod warunkiem dostarczenia pozwanemu innego lokalu, tymczasem Prezydent miasta stwierdził, że nie może dostarczyć lokalu zastępczego.W skardze kasacyjnej Prokuratoria Generalna R. P. wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając, że zaskarżony wyrok został wydany z pogwałceniem przepisów art. 250, 339 i 351 k.p.c. oraz z naruszeniem postanowień art. 5 przep. og. pr. cyw.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Po ogłoszeniu w dniu 6.II.1950 r. zaskarżonego wyroku weszła w życie z dniem 26.VIII.1950 r. ustawa z dnia 20.VII.1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 337) zmieniająca dekret o publicznej gospodarce lokalami i kontroli najmu z dnia 21.XII.1945 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 4, poz. 27). Obwieszczeniem Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 16.VIII.1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 343) ogłoszony został jednolity tekst dekretu z dnia 21.XII.1945 r. o publicznej gospodarce lokalami.Przepisy dekretu w jego obecnym brzmieniu mają zastosowanie w sprawie niniejszej, gdyż ustawa z dnia 20.VII.1950 r. nie zawiera postanowienia wskazującego, że sprawy wszczęte przed jej wejściem w życie mają być rozpoznawane aż do ich ukończenia według dawnych przepisów. Piotrków nie jest dotychczas objęty publiczną gospodarką lokalami. Wobec tego w sprawie niniejszej mają zastosowanie postanowienia rozdziału III dekretu o publicznej gospodarce lokalami w jego obecnym brzmieniu, a więc art. 18-20.W myśl art. 20 osoby, które zajmują w mieście lub osiedlu, nie objętym publiczną gospodarką lokalami, lokal mieszkalny lub użytkowy, mogą być z niego usunięte na podstawie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 na warunkach przewidzianych w art. 16 z tym, że wojewódzka komisja lokalowa określi powierzchnię lokalu zastępczego i wyda decyzję w przedmiocie zwrotu kosztów przeprowadzki.Zasadniczym warunkiem przewidzianym w punkcie 1 art. 16 dekretu jest, żeby lokal był niezbędnie potrzebny władzy, urzędowi lub instytucji wymienionym w art. 27 ust. 1 pkt 1. Powód twierdził w pozwie, że po jego stronie zachodzi ten właśnie warunek.Podstawą usunięcia strony pozwanej z zajmowanego przez nią lokalu może być według art. 18 ust. 1 pkt 2 nakaz prezydium miejskiej (gminnej) rady narodowej, oparty każdorazowo na prawomocnym zezwoleniu wojewódzkiej komisji lokalowej, przy zachowaniu warunków przewidzianych w art. 16 i 20 dekretu.Od decyzji wojewódzkiej komisji lokalowej wydanych na podstawie art. 18 ust. 1, a więc również w przypadku ustępu 1 punktu 2 służy odwołanie do Państwowej Komisji Lokalowej.Postanowienia te wskazują tryb postępowania, którym jest postępowanie administracyjne (art. 29 dekretu w nowym brzmieniu), a nie droga procesu cywilnego.Przedmiotem sporu było wydanie przedmiotu najmu, jednak nie oparte na tym, że powód ma prawo odstąpić od umowy najmu bez wypowiedzenia (art. 38 ust. 1 dekretu w nowym brzmieniu).Powództwo oparte było na twierdzeniu, że sporny lokal jest powodowi niezbędny dla zaspokojenia potrzeb społecznych wskazanych przez powoda.Dla realizacji roszczenia opartego na takiej podstawie droga procesu cywilnego jest, jak wyjaśniono, niedopuszczalna.Z tych zasad na podstawie art. 409 pkt 1, 434 i 440 k.p.c. należało zaskarżony wyrok uchylić, całe postępowanie znieść i pozew odrzucić.