I C 180/53

Uzasadnienie faktyczneZ ustalonego stanu faktycznego wynika, że przy akcie z dnia 19 maja 1949 r. był wprawdzie obecny Władysław G., który mógł być powołany do spisania testamentu, przewidzianego w art. 80 prawa spadkowego, że jednak jego rola była zupełnie bierna, gdyż nie on, lecz sama Marianna F. wyznaczyła jednego ze świadków, a mianowicie Ignacego R., polecając mu spisać jej testament, co też świadek uczynił, spisując testament "ze słów testatorki", po czym odczytał testament, czyniąc o tym wzmiankę w protokóle. Tego rodzaju akt nie odpowiada oczywiście wymaganiom testamentu z art. 80 prawa spadkowego. Sąd Najwyższy wyjaśnił w uchwale składu 7 sędziów z dnia 2 czerwca 1949 r. sygn. C. Prez. 227/49, że przy sporządzaniu testamentów na podstawie przepisu art. 80 pr. spadk. wskazane w tym przepisie osoby urzędowe nie muszą własnoręcznie pisać protokółu, zawierającego ustnie podaną wolę spadkobiercy, lecz mogą posługiwać się przy pisaniu inną osobą. Jednakże, jak to wynika także z uzasadnienia powyższej uchwały i z jasnej treści samego przepisu ustawy, osoba urzędowa musi w każdym razie odegrać rolę czynną przy sporządzeniu testamentu w tym trybie. Przepis wymaga, by wola została podana ustnie "do wiadomości" właśnie osoby urzędowej, by ona "spisała" tę wolę, a wiec przynajmniej w zasadzie decydowała o sformułowaniu treści protokółu, i następnie, by sama też odczytała protokół spadkodawcy i uczyniła o tym wzmiankę w protokóle, który następnie winna podpisać. Dokonanie wszystkich tych czynności przez inną osobę, choćby w obecności powołanej osoby urzędowej, nie odpowiada treści przepisu art. 80 pr. spadk. i oczywiście nie daje gwarancji należytego odtworzenia woli spadkodawcy, które nowina ta ma zapewnić.Właśnie to szczególne zaufanie, na jakie zasługują z reguły wskazane w ustawie osoby urzędowe, sprawia, że ustawodawca przewidział tę formę testamentów, przy czym osobisty czynny i decydujący udział we wskazanych wyżej czynnościach stanowi podstawową rękojmię tego, że wola spadkobiercy zostanie ujęta w protokóle w sposób ścisły...