I C 92/53
PostanowienieIzba Cywilna1953-03-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy używany legalnie jako taksówka przez dłużnika, na podstawie zezwolenia, może być uznany za przedmiot niezbędny do wykonywania zawodu szofera, wyłączony spod egzekucji na podstawie art. 577 pkt 6) k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dłużnik eksploatujący samochód jako taksówkę działa jako przedsiębiorca, a nie jako osoba wykonująca osobiście zawód. W związku z tym, samochód ten nie może być uznany za przedmiot niezbędny do wykonywania zawodu w rozumieniu art. 577 pkt 6) k.p.c., który chroni przedmioty niezbędne do osobistej pracy, a nie środki służące do prowadzenia przedsiębiorstwa. Dłużnik, nawet bez własnego samochodu, ma możliwość zarabiania na utrzymanie osobistą pracą.Stan faktyczny
Dłużnik Jan K. złożył skargę na zajęcie przez komornika samochodu osobowego – taksówki, uznając go za przedmiot niezbędny do wykonywania zawodu. Sąd Powiatowy oddalił skargę. Dłużnik złożył zażalenie, argumentując, że legalnie używa samochodu jako taksówki i jest on niezbędny do jego egzystencji oraz płacenia alimentów. Wierzycielka wniosła o odrzucenie zażalenia. Sąd Wojewódzki przekazał sprawę do Sądu Najwyższego z uwagi na wątpliwości prawne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie dłużnika na postanowienie Sądu Wojewódzkiego, utrzymując w mocy zajęcie samochodu osobowego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana K. przeciwko Zbigniewowi O. o umorzenie egzekucji, po rozpoznaniu zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 30 grudnia 1952 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Koninie postanowieniem z dnia 27 listopada 1952 r. oddalił skargę dłużnika Jana K. na dokonane przez komornika tegoż Sądu zajęcie samochodu osobowego - taksówki, uznając, że samochód ten nie jest przedmiotem niezbędnym dłużnikowi do wykonywania zawodu szofera, a tym samym nie podlega wyłączeniu od egzekucji na podstawie art. 577 pkt 6) k.p.c.Postanowienie to zaskarżył Jan K. zażaleniem, w którym zwalczając pogląd Sądu Powiatowego podnosi, że zgodnie z uzyskanym zezwoleniem właściwych organów "całkiem legalnie używa zajętego samochodu jako taksówki", która w tych warunkach jest "niezbędna dla niego do wykonywania zawodu", a nadto twierdzi, że sprzedaż samochodu z licytacji podcięłaby jego egzystencję i uniemożliwiłaby płacenie alimentów, w poszukiwaniu których dokonane zostało kwestionowane przez skarżącego zajęcie.W odpowiedzi na zażalenie egzekwująca wierzycielka Feliksa O., wskazując na trafność zaskarżonego postanowienia, wnosiła o odrzucenie zażalenia dłużnika, jako niedopuszczalnego ze względu na przepis art. 520 § 1 k.p.c.Sąd Wojewódzki w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 grudnia 1952 r. na mocy art. 388 k.p.c. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu wobec wątpliwości, czy dorożka samochodowa stanowi przedmiot niezbędny do wykonywania zawodu szofera (art. 577 pkt 6) k.p.c.).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut niedopuszczalności zażalenia nie jest usprawiedliwiony. Skarga Jana K. zmierzała do uchylenia zajęcia samochodu, powołując się na zachodzącą, zdaniem skarżącego, niedopuszczalność egzekucji ze względu na przedmiot, do którego została skierowana (art. 568 § 1 pkt 4) w związku z art. 577 pkt 6) k.p.c.). Celem tej skargi było zatem umorzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do zajętego samochodu. Na postanowienie zaś co do umorzenia postępowania egzekucyjnego służy zażalenie (art. 572 k.p.c.) zarówno w przypadku uwzględnienia skargi, jak i w razie jej oddalenia (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 1952 r. "Państwo i Prawo" - nr 12/1952 r., s. 893).Zażalenie nie mogło być jednak uwzględnione.Aczkolwiek skarżący zasadnie podnosi, że używa dorożki samochodowej dla celów zarobkowych legalnie na podstawie uzyskanego zezwolenia, twierdzenie to w niczym nie podważa trafności stanowiska zajętego w zaskarżonym postanowieniu.Eksploatując bowiem samochód w sposób wyżej wskazany, dłużnik występuje jako przedsiębiorca (§ 12 ust. 1 pkt a), § 23 i nast. rozporządzenia Ministra Transportu Drogowego i Lotniczego z dnia 27 listopada 1951 r. w sprawie udzielania zezwoleń na publiczny transport drogowy - Dz. U. Nr 64, poz. 442), a w tym charakterze nie może co do środków samego przedsiębiorstwa pretendować do szczególnej i wyjątkowej ochrony, jaką przepis art. 577 pkt 6) k.p.c. przewiduje nie dla prowadzenia przedsiębiorstw, lecz dla wykonywania zawodu, to jest dla pracy osobistej i to tylko w takim zakresie, jaki do tego celu jest niezbędny. Nie można więc odmówić trafności poglądowi Sądu Powiatowego, że zajęta dorożka samochodowa nie jest przedmiotem niezbędnym do wykonywania zawodu szofera przez dłużnika, który, jak to słusznie podkreśla egzekwująca wierzycielka w odpowiedzi na zażalenie, również nie posiadając własnego samochodu ma pełną możność zarabiać na utrzymanie osobistą pracą.W tym stanie rzeczy, na mocy art. 394 § 3 w związku z art. 383 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CR 85/79 1979-09-04Czy okoliczność, że samochód przeznaczony do zarobkowego przewozu osób (taksówka) w chwili wypadku był prowadzony przez osobę nieposiadającą świadectwa kierowcy taksówki samochodowej, stanowi przesłankę wyłączającą odpow…
- II CR 355/77 1977-04-11Czy odszkodowanie za utracone zarobki z tytułu niemożności korzystania z taksówki w okresie naprawy powinno uwzględniać obowiązek poszkodowanego do podjęcia pracy na pełnym etacie, jeśli naprawa trwa dłużej niż miesiąc i…
- V K 58/64 1964-03-19Czy wyłudzenie przejazdów taksówką przez pracownika na szkodę przedsiębiorstwa społecznego, przy użyciu pieczątki firmowej, stanowi przestępstwo ciągłe i powinno być kwalifikowane jako przestępstwo przeciwko mieniu społe…
- I CR 500/57 1957-03-11Czy właściciel samochodu jest zwolniony od odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną ruchem pojazdu, gdy kierowca, będąc pracownikiem, samowolnie użył pojazdu do celów prywatnych po zakończeniu zleconej jazdy, a właściciel…
- V CKN 644/00 2002-02-05Czy samochód taksówki, który zatrzymał się na poboczu na czas dłuższy niż minutę z przyczyn nie związanych z warunkami lub przepisami ruchu drogowego, po wyłączeniu silnika i rozliczeniu się z pasażerem, jest uważany za…
Powołane przepisy
art. 577 pkt 6art. 520 § 1 KPCart. 388 KPCart. 568 § 1 pkt 4art. 572 KPCart. 394 § 3art. 383 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 12 ust. 1§ 23§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.