I CO 111/19

Izba Cywilna2020-07-27

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zawiesić postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, jeśli przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące zgodności przepisów proceduralnych z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, gdy przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące zgodności przepisów proceduralnych z Konstytucją. Konieczność zawieszenia wynika z faktu, że rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności art. 45 k.p.c. z normami konstytucyjnymi ma wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, w której przepis ten znajduje zastosowanie.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w R. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, ponieważ ani powód, ani pozwana nie mieszkali na terytorium Polski. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o oznaczenie sądu, zawiesił postępowanie. Powodem zawieszenia było przedstawienie przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczącego zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed Sądem Najwyższym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CO 111/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa B. B. przeciwko L. B. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lipca 2020 r., na skutek przedstawienia akt o sygn. I C (…) przez Sąd Okręgowy w R. celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. - w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z 11 grudnia 2019 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. celem oznaczenia sądu do rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy wskazał, iż w sprawie głównej - o rozwód -zarówno powód, jak i pozwana, zamieszkują poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, nigdy 2 wspólnie nie mieszkali na terytorium Polski, co oznacza, iż nie jest możliwe na podstawie art. 41 k.p.c. ustalenie sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym podlega zawieszeniu na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. Konieczność zawieszenia postępowania wynika z faktu, iż od wyniku postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym wskazanym powyżej pytaniem prawnym, tj. rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. ze wskazanymi w pytaniu prawnym normami konstytucyjnymi, zależy również rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej, skoro pytanie prawne w sprawie o sygn. IV CO 50/19 dotyczy przepisu, który znajduje zastosowanie również w tej sprawie. Wątpliwości Sądu Najwyższego sformułowane w pytaniu prawnym dotyczą tego, czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim: 1. wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, 2. nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP. Ze względu na systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 3981 i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Art. 39812 k.p.c. powinien być intepretowany ściśle. W konsekwencji, niezależnie od wykładni powyższego przepisu w postępowaniach wywołanych skargą kasacyjną, wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy 3 innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą, a zatem również postępowania na podstawie art. 45 k.p.c. Należy również zaznaczyć, że w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia (zob. w szczególności wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 maja 2007 r., sygn. akt 68/06, OTK ZU 6/A/2007, poz. 53). Mając na względzie wynikające z konstytucyjnego prawa do sądu gwarancje proceduralne celowe w niniejszej sprawie jest wskazanie motywów zawieszenia postępowania przez Sąd Najwyższy. Z tych względów, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 45 KPCart. 41 KPCart. 177 § 1 pkt 31art. 391 § 1art. 2art. 45 ust. 1art. 176 ust. 2art. 7art. 177 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy