I CO 66/19

Izba Cywilna2019-08-22

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zawiesić postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, gdy przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące przepisu stosowanego w tej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, ponieważ przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP. Rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego ma wpływ na możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, ponieważ oboje małżonkowie posiadający obywatelstwo polskie nie mieszkają w Polsce, a ustalenie właściwości miejscowej na zasadach ogólnych jest niemożliwe. Sąd Najwyższy przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP. Następnie Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed Sądem Najwyższym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CO 66/19 POSTANOWIENIE Dnia 22 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa E. L. przeciwko B. L. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 sierpnia 2019 r., na skutek przedstawienia akt o sygn. I C (…) przez Sąd Okręgowy w K. celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. - w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy w K. na podstawie art. 45 k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. W sprawie głównej oboje małżonkowie posiadający obywatelstwo polskie nie mieszkują aktualnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy uwzględnieniu jurysdykcji sądu polskiego (art. 11031 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych, tj. na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym podlega zawieszeniu na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. Od wyniku postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym wskazanym powyżej pytaniem prawnym, tj. rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. ze wskazanymi w pytaniu prawnym normami konstytucyjnymi, zależy również rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej, skoro pytanie prawne w sprawie o sygn. IV CO 50/19 dotyczy przepisu, który znajduje zastosowanie również w tej sprawie. Wątpliwości Sądu Najwyższego sformułowane w pytaniu prawnym dotyczą tego, czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim: 1) wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, 2) nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP. Ze względu na systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa 3 w art. 3981 i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Zdaniem Sądu Najwyższego art. 39812 k.p.c. powinien być intepretowany ściśle. W konsekwencji, niezależnie od wykładni powyższego przepisu w postępowaniach wywołanych skargą kasacyjną, wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą, a zatem również postępowania na podstawie art. 45 k.p.c. Należy również zaznaczyć, że w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia (zob. w szczególności wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 maja 2007 r., sygn. akt 68/06, OTK ZU 6/A/2007, poz. 53). Oznacza to, że, mając na względzie wynikające z konstytucyjnego prawa do sądu gwarancje proceduralne, w niniejszej sprawie za celowe należało uznać wskazanie motywów zawieszenia przez Sąd Najwyższy postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 45 KPCart. 11031 § 1 pkt 4 KPCart. 41 KPCart. 177 § 1 pkt 31art. 391 § 1art. 2art. 45 ust. 1art. 176 ust. 2art. 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy