III CO 46/19

Izba Cywilna2019-04-16

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania pozwu o rozwód, gdy Sąd Najwyższy przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące przepisów proceduralnych mających zastosowanie w sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania pozwu o rozwód, ponieważ przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 45 k.p.c.) regulujących oznaczenie sądu. Rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego ma bezpośredni wpływ na możliwość ustalenia właściwości sądu w niniejszej sprawie, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.
Stan faktyczny
W sprawie o rozwód oboje małżonkowie, posiadający obywatelstwo polskie, nie mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania pozwu, ponieważ ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. okazało się niemożliwe. Sąd Najwyższy, w związku z przedstawieniem pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczącego art. 45 k.p.c., postanowił zawiesić postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed Sądem Najwyższym w sprawie oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania pozwu o rozwód.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CO 46/19 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa B. S.-Ś. przeciwko S. Ś. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2019 r., wniosku o oznaczenie sądu, zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt. 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. - w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo o rozwód. W sprawie głównej oboje małżonkowie posiadający obywatelstwo polskie nie mieszkają aktualnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy uwzględnieniu jurysdykcji sądu polskiego (art. 11031 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie jest zatem możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu, przed który należy wytoczyć powództwo zgodnie z art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym powinno być zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. Od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym zainicjowanego powyższym pytaniem prawnym, tj. od jego rozstrzygnięcia, zależy bowiem także rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Pytanie prawne dotyczy art. 45 k.p.c., a zatem przepisu, który znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie. W sprawie o sygn. IV CO 50/19 Sąd Najwyższy zwrócił się z pytaniem stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny tego, czy przepis ten w zakresie, w jakim: 1) wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, 2) nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP. Mając na uwadze systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, Sąd Najwyższy uznaje, że wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 3981 i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Wyłączenie zawarte w art. 39812 k.p.c. należy bowiem intepretować ściśle. Oznacza 3 to, że nie dotyczy ono innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą kasacyjną, w tym dotyczących oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Z tych względów, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 pkt. 31 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 11031 § 1 pkt 4 KPCart. 41 KPCart. 177 § 1 pkt 31art. 391 § 1art. 45 KPCart. 2art. 45 ust. 1art. 176 ust. 2art. 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy