I CO 19/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: M. Piekarski, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Piotra B. przeciwko Zespołowi Państwowych Gospodarstw Rolnych w P. o należność za pracę, po rozpoznaniu rewizji powoda od postanowienia Sądu Powiatowego w Hrubieszowie z dnia 8 maja 1958 r. oraz w związku z przedstawionym przez Sąd Wojewódzki w Lublinie do rozstrzygnięcia zagadnieniem prawnym sformułowanym w postanowieniu tegoż Sądu z dnia 5 maja 1959 r.,postanowił przejąć sprawę do rozpoznania i zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego w Hrubieszowie z dnia 8 maja 1958 r. uchylić.Uzasadnienie faktycznePiotr B. wystąpił przeciwko Zespołowi Państwowych Gospodarstw Rolnych w P. z pozwem, w którym domagał się zasądzenia sumy 4.000 zł jako wynagrodzenia za miesiąc przepracowany na stanowisku radcy prawnego pozwanego zespołu oraz za rozwiązanie z nim na dzień 15.III.1958 r. stosunku pracy bez zachowania trzymiesięcznego terminu wypowiedzenia.Sąd Powiatowy w Hrubieszowie postanowieniem z dnia 8 maja 1958 r. pozew odrzucił uznając, że spory wynikające ze stosunków pracy w przedsiębiorstwach uspołecznionych i państwowych gospodarstwach rolnych podlegają rozpoznaniu zakładowych komisji rozjemczych.W rewizji na to postanowienie, mylnie nazwanej zażaleniem, powód m. in. twierdzi, że jako radca prawny zatrudniony był nie w pełnym wymiarze godzin i otrzymywał wynagrodzenie z tzw. funduszu bezosobowego oraz że stosunek jego z pozwanym zespołem PGR oparty był na umowie zlecenia.Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z 5 maja 1959 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"Czy stanowisko radcy prawnego jest stanowiskiem kierowniczym w rozumieniu uchwały Rady Ministrów Nr 201 z dnia 24.IV.1954 r.?"Uzasadnienie prawneNa podstawie art. 388 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przejął rewizję powoda do rozpoznania we własnym zakresie i w związku z jej treścią, jak również z treścią postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Lublinie zważył, co następuje:Jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 17 marca 1955 r. w sprawie 1 CR 2068/54 (OSN 1956, poz. 14), o zaliczeniu stanowiska zajmowanego przez pracownika do stanowisk kierowniczych w rozumieniu powołanej wyżej uchwały Nr 201 Rady Ministrów "decyduje nie zakres pełnionych przez niego funkcji, choćby były one najbardziej odpowiedzialne i wymagały najwyższych kwalifikacji", lecz to, czy należy ono do stanowisk wymienionych w powyższej uchwale.Jeśli chodzi o państwowe gospodarstwa rolne, to zarządzenie Nr 126 Ministra PGR z dnia 31 maja 1954 r. zalicza w zespołach PGR (a taką jednostką jest strona pozwana) do stanowisk kierowniczych jedynie stanowiska dyrektorów zespołów, pracowników stale ich zastępujących oraz głównych lub starszych księgowych albo pełniących ich obowiązki.Z powyższego wynika, że stanowisko radcy prawnego nie jest w zasadzie stanowiskiem kierowniczym w rozumieniu uchwały Rady Ministrów nr 201. Jeżeli jednak radca prawny jest zarazem kierownikiem lub etatowym zastępcą kierownika działu bądź wydziału (oddziału) prawnego albo kierownikiem innej samodzielnej prawnej komórki organizacyjnej będącej na prawach działu, wydziału lub oddziału, to wówczas stanowisko jego, jako odpowiadające § 1 pkt 2-4 uchwały Rady Ministrów z 24.IV.1954 r., należy zaliczyć do stanowisk kierowniczych, co do których w zakresie sporów ze stosunku pracy wyłączona jest jurysdykcja zakładowych komisji rozjemczych.W danym wypadku Sąd Powiatowy, odrzucając pozew Piotra B., ograniczył się do przytoczenia treści art. 1 dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych, nie czyniąc żadnych ustaleń co do charakteru łączącego strony stosunku prawnego. Było to zaś tym bardziej konieczne, że już w toku wstępnych czynności powstała w tym przedmiocie wątpliwość, skoro przewodniczący wezwał powoda do uiszczenia wpisu, czemu przeciwstawił się powód twierdząc, że roszczenie jego wynika ze stosunku pracy.Twierdzenie to nie mogło być oczywiście uznane za wystarczające, podobnie jak nie mogła decydować o kwalifikacji prawnej sama nazwa umowy, gdyż obie te okoliczności nie zwalniały Sądu od obowiązku dokonania ustaleń koniecznych do oceny charakteru umowy według zasad wyrażonych w art. 47 § 2 p.o.p.c.W tym stanie rzeczy wobec obrazy art. 336 § 2 k.p.c. rewizję powoda należało uznać za usprawiedliwioną i stosownie do art. 384 k.p.c. zaskarżone postanowienie uchylić.