III PZP 56/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN K. Michaluk. Sędziowie SN: S. Szymańska, J. Wasilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi N. przeciwko (...) Zakładom Chemii Gospodarczej (...) w B. o przywrócenie do pracy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 28 października 1987 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"1. Czy radca prawny jest obowiązany - zgodnie z poleceniem dyrektora - występować w charakterze pełnomocnika procesowego w postępowaniu sądowym w sporze między dyrektorem a radą pracowniczą przedsiębiorstwa państwowego?2. Czy radca prawny może wyłączyć się od wykonywania czynności zawodowych w innych wypadkach niż wymienione w art. 15 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 49, poz. 145)?3. Czy samorząd radców prawnych, realizując ustawowy obowiązek reprezentowania i ochrony interesów zawodowych swoich członków (art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. Nr 19, poz. 145), ma interes prawny w przystąpieniu do radcy prawnego jako strony, w sprawie ze stosunku pracy (interwencja uboczna)?"podjął następującą uchwałę:1. Radca prawny przedsiębiorstwa państwowego nie jest obowiązany do wystąpienia w charakterze pełnomocnika procesowego dyrektora w sporze z radą pracowniczą.2. Samorząd radców prawnych nie ma interesu prawnego w przystąpieniu do radcy prawnego jako strony w sprawie ze stosunku pracy (interwencja uboczna).Odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów w dniu 22 marca 1988 r. w sprawie III PZP 63/87 podjął uchwałę i nadał jej moc zasady prawnej o treści następującej: "Radca prawny przedsiębiorstwa państwowego nie ma obowiązku występowania w charakterze pełnomocnika procesowego dyrektora w sporze z radą pracowniczą". Uchwała ta jako zasada prawna z mocy art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 45, poz. 241) wiąże wszystkie składy orzekające Sądu Najwyższego. Przesądza to o treści odpowiedzi na pierwsze pytanie Sądu Wojewódzkiego.Odpowiedź na pierwsze pytanie czyni dla rozstrzygnięcia tej sprawy bezprzedmiotowym udzielenie odpowiedzi na pytanie drugie, przy uwzględnieniu treści art. 391 k.p.c. Wprawdzie Sąd Wojewódzki ujął treść tego pytania w sposób wykraczający poza zakres wątpliwości niezbędnych dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, ale na podstawie wymienionego przepisu Sąd Najwyższy ma obowiązek wyjaśnienia tylko wątpliwości prawnych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Uchwała Sądu Najwyższego wydana na podstawie art. 391 k.p.c. wiąże bowiem tylko w danej sprawie. Skoro zaś pogląd wyrażony w odpowiedzi na pytanie pierwsze zawiera wyjaśnienie szersze, zbędne było rozważanie, czy w zaistniałej sytuacji faktycznej radca prawny mógłby się wyłączyć od udziału w sporze pomiędzy dyrektorem i radą pracowniczą. Dlatego Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie.Odpowiedź na trzecie pytanie podyktowana została następującymi względami:Interwencja uboczna jest dopuszczalna, jeżeli podmiot ją wnoszący ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy na korzyść strony, do której zamierza przystąpić (art. 76 k.p.c.). Organy samorządu radców prawnych z mocy art. 41 ustawy o radcach prawnych mają między innymi obowiązek zapewnienia radcom prawnym warunków do wykonywania zawodu oraz ochronę ich interesów zawodowych. Te ustawowe jednak zadania samorządu radców prawnych nie mogą być rozumiane jako oznaczające, iż organy tego samorządu mają interes prawny w rozstrzygnięciu na korzyść radcy prawnego indywidualnej sprawy o roszczenia ze stosunku pracy. Interes prawny uzasadniający wniesienie na podstawie art. 76 k.p.c. interwencji ubocznej istnieje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy może wywrzeć skutki w sferze prawnej podmiotu zgłaszającego interwencję. Musi istnieć związek między mającym zapaść orzeczeniem sądu w sprawie a sferą prawną zgłaszającego interwencję. Orzeczenie w sprawie ze stosunku pracy, w tym i o przywrócenie do pracy radcy prawnego, nie ma żadnego wpływu na sytuację prawną organów samorządu radców prawnych i nie oddziaływa na prawa tych podmiotów. Wyrok wydany w takiej sprawie nie wywoła żadnych skutków prawnych dla organów samorządu radców prawnych.Z tych względów należało przyjąć, iż samorząd radców prawnych nie może przystąpić do radcy prawnego w sprawie o roszczenia ze stosunku pracy w charakterze interwenienta ubocznego wobec braku interesu prawnego przewidzianego w art. 76 k.p.c.