I CO 2/60
UchwałaIzba Cywilna1960-03-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie ugody sądowej zobowiązującej do opróżnienia lokalu mieszkalnego, podlegającego przepisom prawa lokalowego, należy do sądowej czy administracyjnej władzy egzekucyjnej?Ratio decidendi
Wykonanie ugody sądowej, w której pozwany zobowiązał się opróżnić lokal mieszkalny, nie należy do organów administracji państwowej jako władzy egzekucyjnej. Ugoda sądowa, choć stanowi tytuł egzekucyjny, jest tytułem egzekucji sądowej, a przepis art. 75 prawa lokalowego, który przekazuje do egzekucji administracyjnej prawomocne orzeczenia sądowe w sprawie opróżnienia lokalu, nie obejmuje ugód sądowych.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące wykonania ugody sądowej, w której pozwany zobowiązał się do opróżnienia lokalu mieszkalnego. Lokal ten podlegał przepisom prawa lokalowego. Powstała wątpliwość, czy wykonanie tej ugody powinno być prowadzone przez administracyjną władzę egzekucyjną, czy przez sądową władzę egzekucyjną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił udzielić odpowiedzi, że wykonanie ugody sądowej zobowiązującej do opróżnienia lokalu mieszkalnego nie należy do organów administracji państwowej jako władzy egzekucyjnej.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaS. N. w sprawie z powództwa Michała F. przeciwko Wiktorii N. o eksmisję, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego, przekazanego przez S. Woj. w L. postanowieniem z 21 XII 1959 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c.:"Czy wykonanie zawartej przed sądem powszechnym ugody, w której pozwany zobowiązał się opróżnić lokal mieszkalny, podlegający przepisom prawa lokalowego (Dz. U. z 1959 r. Nr 10, poz. 59), należy do administracyjnej władzy egzekucyjnej czy też do sądowej władzy egzekucyjnej?"postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Wykonanie zawartej przed sądem powszechnym ugody, w której pozwany zobowiązał się opróżnić lokal mieszkalny, nie należy do organów administracji państwowej jako władzy egzekucyjnej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 75 prawa lokalowego przekazuje do egzekucji administracyjnej prawomocne orzeczenia sądowe w sprawie opróżnienia lokalu.Charakter tego przepisu, ustanawiającego wyjątek od zasady, zgodnie z którą egzekucja orzeczeń sądowych należy do sądów powszechnych i urzędujących przy tych sądach komorników (art. 515 § 1 k.p.c.), nakazuje ścisłą interpretację zawartej w nim normy i nie pozwala na rozszerzanie jej treści.Ugoda sądowa, mimo że w konsekwencji jej zawarcia następuje umorzenie postępowania postanowieniem Sądu, nie jest orzeczeniem sądowym. Z mocy art. 534 pkt 4 k.p.c. jest ona natomiast tytułem egzekucji, lecz jedynie sądowej, i w tym tylko celu może być zaopatrzona w klauzulę wykonalności. Przepis art. 75 prawa lokalowego, stanowiący o egzekucji administracyjnej wymienionych w nim orzeczeń sądowych, i to wyłącznie prawomocnych, nie daje zatem podstaw do zastosowania zawartej w nim dyspozycji do ugód sądowych również wówczas, gdy przedmiotem takiej ugody jest obowiązek opróżnienia lokalu.Taki wynik gramatycznej wykładni art. 75 prawa lokalowego może na pierwszy rzut oka wywołać wątpliwość, płynącą z założenia, że wszelkie postępowania egzekucyjne, mające za przedmiot opróżnienie lokalu, powinny toczyć się w jednakowym trybie. Skoro zaś ustawodawca uznał za bardziej odpowiednią w tym celu egzekucję administracyjną, może się wydawać, iż brak racji, dla których nie miałoby to stosować się do wypadku, gdy podstawą egzekucji jest ugoda sądowa. Nadmienić ubocznie należy, że wiele widocznie przemawia za tym, iż egzekucja administracyjna w sprawach o eksmisję jest bardziej wskazana, skoro również opublikowany ostatnio projekt k.p.c. w art. 915 § 4 stanowi, że egzekucję, której przedmiotem jest opróżnienie mieszkania, prowadzi się w trybie administracyjnym.Wszystkie te względy nie mogą mieć jednak znaczenia decydującego i muszą ustąpić przed treścią przepisu, jeżeli jest ona wyraźna i nie prowadzi do wyników oczywiście niezamierzonych lub niemożliwych.Pozostawiając zaś na uboczu zasadniczą kwestię, czy i w jakim zakresie ugody co do opróżnienia lokali podlegających przepisom o publicznej gospodarce lokalami mogą odnieść skutek i w związku z tym, czy praktycznie w ogóle wchodzą w rachubę, nie można wykluczyć, że ustawa o prawie lokalowym celowo ograniczyła egzekucję administracyjną w sprawie opróżnienia lokali tylko do prawomocnych orzeczeń sądowych, być może dlatego, że w innych wypadkach nie chciała zrezygnować z tych dodatkowych gwarancji, jakie egzekwowanemu zapewnia tryb egzekucji sądowej.W konsekwencji, gdy ścisła wykładnia art. 75 prawa lokalowego w rozważanej kwestii nie daje wyniku niemożliwego z punktu widzenia praktyki lecz; tylko taki, który przy pewnym apriorycznym założeniu może wydawać się mniej celowy, nieprawidłowe i niedopuszczalne byłoby poszukiwanie innych rozwiązań, do których wyraźne sformułowanie rozważanego przepisu nie daje dostatecznej podstawy.Dlatego też na przedstawione pytanie prawne należało udzielić odpowiedzi jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 11/88 1988-04-03Czy dopuszczalne jest zawarcie ugody sądowej, której przedmiotem jest obowiązek opróżnienia lokalu podlegającego przepisom prawa lokalowego, a nie objętego szczególnym trybem najmu, jeśli po nadaniu klauzuli wykonalności…
- 1 CO 46/59 1960-01-07Czy wykonanie prawomocnego wyroku sądowego przywracającego zakłócone posiadanie wspólnej kuchni przez nakazanie pozwanemu wprowadzenia do niej mebli powoda należy do właściwości organu egzekucyjnego władzy sądowej?
- III PO 3/90 1991-07-30Czy organ gminy właściwy miejscowo ze względu na położenie budynku jest właściwy do dokonania egzekucji wyroku nakazującego eksmisję z lokalu mieszkalnego, który nie podlega przepisom prawa lokalowego?
- III PO 2/94 1994-03-29Czy egzekucja wyroku nakazującego wydanie nieruchomości wraz z opróżnieniem znajdującego się na niej budynku mieszkalnego należy do właściwości organu administracji publicznej (gminy) czy organu egzekucji sądowej?
- III CZP 30/00 2000-09-19Na jakiej podstawie określa się odszkodowanie od osoby zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego za okres po wydaniu wyroku nakazującego jego opróżnienie, jeśli w wyroku tym przyznano uprawnienie do lokalu socjalne…
Powołane przepisy
art. 388 KPCart. 75art. 515 § 1 KPCart. 534 pkt 4 KPCart. 915 § 4§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.