I CO 54/21

Izba Cywilna2021-05-11

Skład orzekający: Anna Owczarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien wyznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy, gdy miejsce zamieszkania powoda (obywatela polskiego mieszkającego za granicą) i siedziba pozwanego są znane, a powódka powołuje się na właściwość przemienną sądu właściwego dla jej ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia wyznaczenia sądu właściwego, ponieważ hipoteza art. 45 k.p.c. obejmuje wyłącznie przypadki, w których właściwości miejscowej sądu nie da się ustalić na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. W niniejszej sprawie miejsce siedziby pozwanego oraz miejsce zamieszkania powódki (włochy) nie budzą wątpliwości. Uprawnienie do wyboru sądu przysługuje powodowi tylko wtedy, gdy właściwość kilku różnych sądów jest uzasadniona, co nie ma miejsca w sytuacji, gdy miejsce zamieszkania powódki jest jednoznacznie ustalone za granicą.
Stan faktyczny
Powódka, stale zamieszkała we Włoszech, wniosła pozew o zapłatę i ustalenie przeciwko bankowi. Powódka wskazała, że jej ostatnim miejscem zamieszkania w Polsce był Kraków i powołała się na właściwość przemienną sądu właściwego dla jej ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce. Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CO 54/21 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa M. G. przeciwko (…) Bank S.A. w W. o zapłatę i o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2021 r., na skutek wniosku Sądu Rejonowego w W. o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o sygn. akt I C (…), odmawia wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r. Sąd Rejonowy w W. zwrócił się w trybie art. 45 k.p.c. z wnioskiem do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa M. G. przeciwko (…) Bank S.A. z siedzibą w W. o zapłatę i o ustalenie. Sąd Najwyższy zważył: Podstawą wystąpienia Sądu Rejonowego był, zamieszczony w pozwie, wniosek powódki - stale zamieszkałej we Włoszech - o przekazanie sprawy celem rozpoznania do sądu właściwego według jej ostatniego miejsca zamieszkania 2 w Polsce tj. do Sądu Okręgowego w K. Powódka powołała się na art. 372 § 1 k.p.c. przewidujący właściwość przemienną sądu właściwego dla miejsca zamieszkania powoda. Hipotezą art. 45 k.p.c. objęte zostały bowiem wyłącznie takie przypadki, w których właściwości miejscowej sądu nie da się ustalić na podstawie przepisów tego kodeksu. W sprawie miejsce siedziby pozwanego ani miejsce zamieszkania powódki nie budzi wątpliwości. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 43 § 1 k.p.c. uprawnienie do dokonania wyboru pomiędzy sądami potencjalnie właściwymi przysługuje powodowi jedynie wówczas, gdy właściwość kilku różnych sądów w ogóle jest uzasadniona. W przeciwnym przypadku takie uprawnienie w ogóle nie powstaje. Za miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 27 § 1 k.p.c. uważa się miejsce określone według przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z art. 28 k.c. wynika zaś reguła, według której można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Powódka wskazała w pozwie wyraźnie, że jej miejsce zamieszkania znajduje się we Włoszech i nie ma tak rozumianego miejsca zamieszkania w Polsce (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2002 r., III CO 9/02, niepubl.). Z tych względów Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do wyznaczenia w oparciu o wskazany przepis sądu właściwego do rozpoznania sprawy. 3 jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 KPCart. 372 § 1 KPCart. 43 § 1 KPCart. 27 § 1 KPCart. 25 KCart. 28 KC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy