I CO 88/19

Izba Cywilna2019-12-13

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, gdy sąd pierwszej instancji nie uzasadnił wątpliwości co do swojej właściwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego miejscowo, gdy sąd pierwszej instancji nie przedstawił przekonujących argumentów uzasadniających wątpliwości co do swojej jurysdykcji. Oznaczenie sądu przez Sąd Najwyższy w trybie art. 45 k.p.c. jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej, przede wszystkim gdy sprawa nie została jeszcze wniesiona do żadnego sądu z powodu niemożności ustalenia sądu właściwego.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. sp.k. złożyła wniosek o zawezwanie do próby ugodowej zagranicznej spółki w sprawie o zapłatę. Wniosek skierowano do Sądu Rejonowego w W., który podjął szereg czynności procesowych, sugerując swoją właściwość. Następnie Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego, nie przedstawiając jednak jasnego uzasadnienia dla swoich wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego miejscowo w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CO 88/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku M. sp. z o.o. sp.k. w W. przy uczestnictwie S. z siedzibą w W. o zawezwanie do próby ugodowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2019 r., na skutek wniosku Sądu Rejonowego w W. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu właściwego miejscowo w sprawie. UZASADNIENIE M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w W. 18 grudnia 2017 r. wystąpiła o zawezwanie do próby ugodowej S. w Wielkiej Brytanii w sprawie o zapłatę kwoty 1.529.638,20 zł z odsetkami ustawowymi liczonymi od 18 grudnia 2015 r., tytułem rozliczenia wspólnego przedsięwzięcia i zawarcia w tym przedmiocie ugody. Ponadto M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w W. wezwała do wyznaczenia posiedzenia pojednawczego w celu zawarcia przez strony ugody. Powyższe wezwanie zostało złożone do Sądu 2 Rejonowego w W. , jak właściwego na podstawie art. 4 ust. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Zdaniem bowiem wnioskodawcy, umowa łącząca strony wykazuje najsilniejszy związek z Polską, ze względu na to, że wydarzenie, którego organizacją zajmowały się miało miejsce w Polsce. W toku postępowania przewodniczący w Sądzie Rejonowym w W. podejmował szereg czynności: wydał zarządzenie z 24 marca 2018 r. o doręczeniu odpisu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej wraz z załącznikami w trybie art. 4 w zw. z art. 7 Rozporządzenia 1393/2007, po czym zarządzeniem z 16 maja 2018 r., uchylił powyższe zarządzenie i wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku. Następnie przewodniczący wyznaczył termin posiedzeń jawnych na 1 marca 2019 r. i 10 maja 2019 r., na które w imieniu S. w Wielkiej Brytanii nie stawił się nikt. Sąd Rejonowy w W. w trybie art. 45 k.p.c. zwrócił się wówczas z wnioskiem do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego dla rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 k.p.c., jeżeli w myśl przepisów kodeksu nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. Oznaczenie sądu w trybie przytoczonego przepisu jest uzasadnione w sytuacji, gdy nie można ustalić faktu stanowiącego podstawę właściwości miejscowej w świetle określonego przepisu, odnoszącego się do danej kategorii spraw. Innymi słowy, w sytuacji, gdy fakt uzasadniający jurysdykcję krajową sądu polskiego nie pokrywa się z faktem mogącym uzasadniać właściwość miejscową. Jak już wskazano, w toku postępowania Sąd Rejonowy w W. podjął wiele wymienionych czynności w związku z wnioskiem, zmierzających do jego merytorycznego załatwienia. Ich podejmowanie oznacza, że Sąd był przekonany, iż jest właściwy do rozpoznania wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. Z akt sprawy nie wynika, aby w sprawie ujawniły się jakiekolwiek wcześniej nie znane okoliczności faktyczne, które by podważały założenia o przesłankach właściwości Sądu Rejonowego działającego w sprawie albo żeby strony podważały te przesłanki właściwości. Występując 30 września 2019 r. z wnioskiem do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. Sąd Rejonowy w W. nie uzasadnił dlaczego nabrał 3 wątpliwości co do swojej właściwości w sprawie, przedstawił natomiast argumenty wnioskodawcy uzasadniające właściwość Sądu, do którego ten skierował wniosek. Sąd Rejonowy w W. podsumował je stwierdzeniem: „mając na uwadze przepisy art. 27-30 w zw. z art. 185 § 1 k.p.c. powstały wątpliwości co do właściwości tutejszego Sądu”. Podkreślić należy też, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego oznaczenie przez Sąd Najwyższy w trybie art. 45 k.p.c. właściwego sądu może wchodzić w grę tylko wówczas, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, przede wszystkim więc w sytuacji, gdy sprawa nie została jeszcze wniesiona do żadnego sądu ze względu na niemożność ustalenia sądu miejscowo właściwego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 1976 r., II CO 3/76, OSNC 1977, nr 2, poz. 30, postanowienie Sądu Najwyższego z 24 października 1966 r., II CO 9/66, OSNC 1967, nr 4, poz. 77). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 45 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4 ust. 4art. 4art. 7art. 45 KPCart. 27art. 185 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy