I CR 17/66
WyrokIzba Cywilna1966-03-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa wyłączności wynikającego z rejestracji wzoru użytkowego następuje w momencie produkcji form służących do wytwarzania produktu o zastrzeżonym kształcie, czy też dopiero w momencie wytwarzania samego produktu w tym kształcie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie prawa wyłączności wynikającego z rejestracji wzoru użytkowego następuje dopiero w momencie wytwarzania, przy użyciu form, produktu o kształcie zastrzeżonym we wzorze użytkowym, a nie w momencie produkcji samych form. Istotą ochrony wzoru użytkowego jest postać produktu, a nie składniki czy formy służące do jego produkcji.Stan faktyczny
Powodowie domagali się odszkodowania od Spółdzielni Pracy Inwalidzkiej za bezprawne korzystanie z zarejestrowanego na ich rzecz wzoru użytkowego środka do prania. Spółdzielnia produkowała środek do prania w formach zgodnych z wzorem powodów, jednak Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że Spółdzielnia nie produkuje form, a jedynie korzysta z dostarczonych przez inne zakłady. Sąd Wojewódzki błędnie zinterpretował zakres ochrony wzoru użytkowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kuryłowicz. Sędziowie: H. Dąbrowski (sprawozdawca), F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława i Józefa K. przeciwko Spółdzielni Pracy Inwalidzkiej w W. o 15.000 zł, na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 13 maja 1965 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowodowie twierdzili, że pozwana przy produkcji środków do prania w okresie od 1.XI.1961 r. do 30.IV.1962 r. bezprawnie korzystała z zarejestrowanego na ich rzecz wzoru użytkowego, i na tej podstawie domagali się zasądzenia na ich rzecz od pozwanej odszkodowania w kwocie 15.000 zł z odsetkami.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem powództwo oddalił.W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył, co następuje:Przedmiotem wzoru użytkowego zarejestrowanego na rzecz powodów jest środek do prania w postaci płaskiej płytki 1, o lekko ściętych krawędziach bocznych 2 i 3 z jednej strony płytki. Nowa postać środka do prania dotyczy zwłaszcza środka składającego się z metakrzemianów z dodatkiem innych detergentów. Z zeznań przesłuchanych świadków wynika, że pozwana Spółdzielnia produkuje od 1959 roku środki do prania w formach dostarczanych jej przez Zakłady Tworzyw Sztucznych w K. Poza sporem jest, że formy dostarczane przez te Zakłady mają postać wyszczególnioną we wzorze użytkowym powodów. Skoro zatem pozwana Spółdzielnia wymienionych form nie produkuje, to nie może - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - ponosić odpowiedzialności za ewentualne naruszenie wzoru użytkowego powodów.Sąd Wojewódzki nadmienił poza tym, że świadectwo ochronne powodów chroni nie samą postać "środka do prania", lecz także jego składniki, a powodowie nawet nie twierdzą, że środek do prania produkowany przez pozwaną w postaci zastrzeżonej na ich rzecz składa się ze składników zastrzeżonych w tym świadectwie.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest uzasadniona.Sąd Wojewódzki, powołując się na treść świadectwa ochronnego na wzór użytkowy pt. "środek do prania" i na treść zamieszczonych w tym świadectwie wyjaśnień dotyczących wzoru i jego użyteczności, nie odróżnia ich od zastrzeżenia ochronnego, które stanowi o istocie wzoru i przedmiocie ochrony wynikającej z rejestracji wzoru. Zastrzeżeniem ochronnym objęty jest środek do prania charakteryzujący się tym, że ma on "postać płytki 1, o lekko ściętych krawędziach bocznych 2 i 3 z jednej strony płytki". Przedmiotem ochrony objętej rejestracją wskazanego wzoru użytkowego jest zatem, jak wynika z przytoczonej treści zastrzeżenia ochronnego, postać środka do prania występująca w kształcie wskazanym we wzorze. Obojętne są zatem składniki środka do prania, co wiąże się z kwestią różnicy między przedmiotem wynalazku a przedmiotem wzoru użytkowego, wynikającej z różnicy pojęć wynalazku i wzoru użytkowego tak w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 22.III.1928 r. o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towarowych (Dz. U. Nr 39, poz. 384 z późn. zm.), jak i w świetle przepisów obecnie obowiązującego prawa wynalazczego - ustawy z dnia 31.V.1962 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 156).W świetle przytoczonych danych nie jest przedmiotem ochrony, objętej rejestracją powyższego wzoru użytkowego, wytwarzanie i dostarczanie przez Zakłady Tworzyw Sztucznych w K. form, które mogą służyć do produkcji innych artykułów. Dopiero produkowanie, przy użyciu takich form, w sposób zarobkowy lub zawodowy środka do prania o kształcie wyszczególnionym w powyższym wzorze użytkowym narusza prawo wyłączności, jakie przysługuje powodom z mocy rejestracji na ich rzecz tego wzoru.Jeżeli zatem, jak to wynika z dokonanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustaleń, pozwana Spółdzielnia produkowała proszek do prania w postaci wyszczególnionej w zastrzeżeniu ochronnym, to naruszyła prawo wyłączności zastrzeżone na rzecz powodów z mocy rejestracji wskazanego wzoru użytkowego.Sąd Najwyższy zatem, wobec bezpodstawnego z przytoczonych przyczyn oddalenia powództwa, na mocy art. 388 § 1 k.p.c. zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- III CR 1288/58 1959-07-27Czy sąd powszechny może orzekać o nieważności rejestracji wzoru użytkowego, czy też jest to wyłączna kompetencja Urzędu Patentowego, a jeśli pozwany podnosi zarzut braku identyczności wzoru, czy sąd może ocenić istotność…
- I CR 65/68 1968-04-04Czy sąd powszechny może rozstrzygać o naruszeniu praw wynikających z zarejestrowanego wzoru użytkowego, czy też sprawa ta należy do wyłącznej właściwości Urzędu Patentowego?
- I CR 705/72 1973-06-02Czy orzeczenie Urzędu Patentowego dotyczące wzoru użytkowego wyklucza możliwość ustalenia przez sąd powszechny, że pozwany naruszył prawa powoda do tego wzoru, jeśli orzeczenie to opierało się na niewłaściwym egzemplarzu…
- I CR 121/81 1981-07-29Czy przy ustalaniu wysokości korzyści uzyskanych przez pozwanego w wyniku naruszenia prawa ochronnego na wzór użytkowy, należy uwzględniać jedynie zysk z samego wzoru, czy też zysk z całego produktu, w którym wzór został…
- III RN 97/97 1998-01-08Czy unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy w zakresie zastrzeżenia niezależnego rozciąga się na zastrzeżenie zależne, skutkując unieważnieniem prawa w całości?
Powołane przepisy
art. 388 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.