I CR 175/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Wielgus (spr.).Sędziowie SN: A. Gola, J. Niejadlik.Protokolant: E. Gotomska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 1982 r. sprawy z powództwa Danuty S. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektorat w W. i Skarbowi Państwa (Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej w O.) o odszkodowanie, na skutek rewizji powódki i pozwanej Komendy od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ostrołęce z dnia 30 stycznia 1982 r., sygn. akt I C 99/81,oddala obie rewizje i nie obciąża powódki kosztami postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 30 stycznia 1982 r. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej kwotę 60.000 zł z 8% odsetkami od dnia 25 marca 1981 r., oddalił powództwo w pozostałej części i nie obciążył powódki kosztami procesu.Sąd ustalił, że w dniu 3 kwietnia 1980 r. około godz. 23 funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej podjęli interwencję w mieszkaniu Danuty i Wiesława małżonków S. W czasie tych czynności postanowili zatrzymać Wiesława S. będącego w stanie nietrzeźwym i awanturującego się. W tym celu wyprowadzili go z mieszkania i umieścili w radiowozie. Wiesław S. był ubrany w spodnie i skarpetki. Po umieszczeniu zatrzymanego w samochodzie milicyjnym funkcjonariusze udali się do mieszkania, aby sporządzić protokół z wykonanej czynności i gdy wrócili do samochodu po upływie ok. 10 minut - okazało się, że Wiesław S. zbiegł. Następnego dnia we wczesnych godzinach rannych znalezione zostały jego zwłoki. Przyczyną zgonu Wiesława S. było nagłe obniżenie temperatury ciała. Zmarły pozostawił wdowę oraz dwoje małych dzieci.Wychodząc z powyższych ustaleń faktycznych Sąd orzekający przyjął, że wprawdzie sama interwencja funkcjonariuszy była prawidłowa do momentu umieszczenia zatrzymanego w radiowozie, to jednak ich niedbalstwo polega na pozostawieniu Wiesława S. w radiowozie bez zamknięcia jego drzwi i bez należytego nadzoru oraz na niepodjęciu czynności zmierzających do odszukania go. Powyższe zaniedbania uzasadniają przyjęcie odpowiedzialności Skarbu Państwa na zasadach określonych w art. 417 k.c. Ponieważ Wiesław S. przyczynił się w znacznym stopniu (50%) do powstania szkody - odszkodowanie z tytułu pogorszenia się sytuacji życiowej powódki po jego obniżeniu - wynosi 66.000 zł.Roszczenie skierowane do pozwanego Państwowego Zakładu Ubezpieczeń jest nieuzasadnione, ponieważ śmierć Wiesława S. nie została spowodowana wypadkiem. Orzeczenie to zaskarżyli rewizjami: powódka oraz pozwany Skarb Państwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pozwany Skarb Państwa bezzasadnie zarzuca, że zaskarżony wyrok zapadł z obrazą prawa materialnego.Trafny jest bowiem pogląd Sądu Wojewódzkiego, że interweniujący funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej celem zlikwidowania awantury w mieszkaniu S. dopuścili się zaniedbań, które stanowią o ich winie będącej przesłanką odpowiedzialności opartej na zasadach określonych w art. 417 k.c. Niezależnie od zaniedbań, które Sąd Wojewódzki szczegółowo wymienia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, podkreślić dodatkowo należy, że funkcjonariusze MO wyprowadzili Wiesława S. z jego mieszkania bez potrzebnej odzieży, co miało decydujący wpływ na dalszy przebieg wydarzeń, gdy się uwzględni przyczynę śmierci i porę roku interwencji. Za prawidłowe uznać należy także przyjęcie przyczynienia się Wiesława S. do powstania szkody. Poszkodowany był w stanie nietrzeźwym, swoim zachowaniem spowodował konieczność interwencji MO, a następnie po zatrzymaniu go, zbiegł z radiowozu. Przytoczone okoliczności uzasadniają przyjęcie jego przyczynienia się do powstania szkody w 50 % i zasądzone odszkodowanie, przy zastosowaniu art. 362 k.c. należy uznać za odpowiednie.Niezasadna jest także rewizja powódki, gdy kwestionuje oddalenie powództwa w stosunku do Państwowego Zakładu Ubezpieczeń. Ogólne warunki ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zatwierdzone decyzją Ministra Finansów z dnia 11 sierpnia 1970 r. (Nr RF/RMU/ 4030-03/NW/70) z późniejszymi zmianami, ostatnimi z daty 29 grudnia 1972 r. (Nr FR RMU/4030-NW/163/72), przy określeniu przedmiotu ubezpieczenia w § 5 wskazują, że: "przedmiotem ubezpieczenia są następstwa nieszczęśliwych wypadków, polegające na uszkodzeniu ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci ubezpieczonego. Za nieszczęśliwy wypadek, zwany dalej wypadkiem, uważa się każde zdarzenie działające z zewnątrz nagle na ciało ubezpieczonego w taki sposób, że w jego następstwie ubezpieczony, niezależnie od swej woli, doznał uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zmarł". Śmierć Wiesława S. nastąpiła na skutek jego zaśnięcia na wolnym powietrzu bez odpowiedniego ubrania, w porze nocnej, w temperaturze oscylującej około 0˚ , wobec raptownego obniżenia temperatury ciała. Za nieszczęśliwy wypadek, w rozumieniu § 5 cytowanych ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków, nie można uznać zamarznięcia osoby, która będąc w stanie nietrzeźwym z własnej woli pozostawała przez kilka godzin w niskiej temperaturze bez odpowiedniego ubrania. Gdy zatem skarżąca nie wykazała, aby Sąd Wojewódzki z naruszeniem prawa materialnego oddalił jej roszczenie w stosunku do PZU - jej rewizja nie może być uwzględniona.Z przytoczonych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji niniejszego orzeczenia (art. 387, art. 102 k.p.c.).