I CR 177/82

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 1982 r. sprawy z powództwa Juliusza S. i Pawła M. przeciwko Zakładom Okrętowym w O. o ochronę praw autorskich na skutek rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 22 lutego 1982 r., sygn. akt I C 9/81:1. oddala rewizję; 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów koszty postępowania rewizyjnego w kwocie 1 500 zł. Uzasadnienie faktycznePozwane Zakłady Okrętowe nie zaprzeczyły temu, że powodowie są współtwórcami dotąd nie opublikowanej dokumentacji projektowej łodzi żaglowej typu "Omega", że we wrześniu 1959 r. przekazali dokumentację nieodpłatnie Polskiemu Związkowi Żeglarskiemu, tudzież że w 1960 r. nabyły ją bez zastrzeżeń - ale z uwidocznionymi nazwiskami twórców - od tego Związku za cenę odbitek. Przyznały również, że nabytą dokumentację wykorzystywały przez około 20 lat do produkowania w sposób przemysłowy łodzi żaglowej "Omega", następnie zaś - wprowadziwszy drobne zmiany do tego opracowania - wytwarzają łódź żaglową pod nazwą "Ostróda". Przyznały w końcu, że za łodzie sprzedane w latach 1971-1980 uzyskały łącznie 56 628 355 zł. Powodowie twierdzili, że produkując w sposób przemysłowy łódź typu "Omega" i "Ostróda" bez porozumienia się z nimi, pozwane Zakłady naruszyły ich majątkowe prawa autorskie, bo dokumentację na nie przekazali Polskiemu Związkowi Żeglarskiemu z zastrzeżeniem, że wszelkie inne formy budowy niż amatorska wymagały będą ich zgody i w związku z tym żądali w pozwie nakazania tym Zakładom, by przekazały im część (około 1%) korzyści uzyskanych z produkcji tylko w latach 1971-1980, odpowiadającej kwocie 500 000 zł. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając, że zbywca nie powiadomił jej o zastrzeżeniach twórców, tak że na podstawie tej dokumentacji produkowała łódź w przekonaniu, że tu majątkowych praw autorskich powodów nie narusza. Uznając - zwłaszcza na podstawie zeznań świadków Andrzeja P. i Zenona B. - twierdzenia powodów za wykazane, Sąd Wojewódzki powództwo uwzględnił w całości. W rewizji - powołującej podstawy zaskarżenia z art. 368 pkt. 3 i 4 kpc - pozwane Zakłady wnosiły o uchylenie albo o zamianę tego wyroku i o oddalenie powództwa. Rewizja jest bezzasadna. Zarzut niewyjaśnienia sprawy można by było uznać za wykazany, gdyby Sąd Wojewódzki nie wykorzystał dostępnego mu materiału w celu ustalenia istotnych okoliczności. To, że powodowie są współtwórcami dokumentacji technicznej łodzi typu "Omega" (art. 1 § 2, 11 § 1 i 51 Prawa autorskiego), a treść ich praw autorskich obejmuje również prawo do wynagrodzenia za wykorzystanie tej dokumentacji (art. 15 Prawa autorskiego), nie było przez stronę pozwaną kwestionowane. Z naruszeniem majątkowych praw autorskich wiąże ustawa m.in. prawo twórcy do wydania mu uzyskanych korzyści (art. 56 Prawa autorskiego), a sporną już była kwestia, czy te prawa - ze zbyciem przez nich dokumentacji - przeszły w całości na Polski Związek Żeglarski czy też nie (art. 30 Prawa autorskiego). Na okoliczność, jaka była treść umowy powodów z tym Związkiem, zaś Sąd Wojewódzki dokonał wyczerpujących ustaleń. Stąd, gdy skarżący nie konkretyzują jakiejś luki w zebranym materiale, podstawy rewizyjnej z art. 368 pkt 3 kpc nie można uznać za wykazaną. Chybiony jest zarzut, iż sprzecznie z tym materiałem doszło do ustalenia, że we wrześniu 1959 r. powodowie przekazali Polskiemu Związkowi Żeglarskiemu dokumentację jedynie w celu jej bezpłatnego rozpowszechniania w budownictwie amatorskim z zastrzeżeniem, że wszelkie inne formy budownictwa łodzi typu "Omega" wymagały będą ich zgody jako autorów. Ustalenia te umacniają przecież nie tylko zeznania ówczesnego kierownika technicznego Związku, świadka Andrzeja P., lecz także dane ujawnione w piśmie przewodnim z dnia 30 września 1959 r., przy którym powód Juliusz S. przekazał Polskiemu Związkowi Żeglarskiemu tę dokumentację, potwierdzone przez Związek w piśmie z dnia 21 listopada 1980 r. Co więcej, w piśmie z daty Warszawa, 11 czerwca 1981 r. Zarząd Główny Polskiego Związku Żeglarskiego stwierdził, że powodowie nigdy nie sprzedawali ani w żadnej innej formie nie odstępowali mu praw autorskich. Fakt otrzymania przez pozwane Zakłady dokumentacji ze stemplem tego Związku nie osłabia treści tych ustaleń, ponieważ - wobec brzmienia art. 30 Prawa autorskiego - nie może on dowodzić faktu nabycia praw autorskich od konstruktorów. Oznacza to, że strona pozwana nie wykazała podstawy zaskarżenia z art. 368 pkt 4 kpc Mylą się skarżące Zakłady i tam, gdzie zarzucają, że z ustalonych faktów wyprowadził Sąd Wojewódzki niewłaściwe wnioski w przedmiocie stosowania prawa materialnego. Problem uprzedzenia lub nie uprzedzenia przez Polski Związek Żeglarski pozwanych Zakładów o potrzebie uzgodnienia z konstruktorami warunków budowy łodzi "Omega" w produkcji przemysłowej nie może szkodzić powodom, skoro ich nazwiska - jako twórców dokumentacji - na dokumentacji przekazywanej tym Zakładom były uwidocznione. Nie budzi zaś w tym stanie rzeczy żadnych zastrzeżeń pogląd Sądu Wojewódzkiego, że nie uzgodniwszy tego z powodami, naruszyły pozwane Zakłady majątkowe prawa autorskie powodów, budując na zbyt łodzie żaglowe według ich dokumentacji, a na naruszycielu spoczywa obowiązek wydania twórcy choćby części uzyskanych stąd korzyści (art. 15, 56Prawa autorskiego). Pozwane Zakłady nie zaprzeczyły temu, że z umowy zmuszone były by zapłacić powodom do 3% uzyskanej ceny sprzedaży za jedną wyprodukowaną łódź. Z mocy zaskarżonego wyroku otrzymują oni 0,5%, jeśli się zważy, że produkcja z ich dokumentacji trwała około 20 lat. Ograniczenie "uzyskanych korzyści" tylko do tej części zysku uznać trzeba za usprawiedliwione w okolicznościach sprawy. Prawdą jest, że powodowie przez tak długi czas nie interesowali się losami dzieła, a do uzyskania zysku netto doszło tylko dzięki zabiegom pozwanych Zakładów. Zakłady te jednak zatrzymują 2,5%, które by - zawierając umowę - zmuszone były zapłacić twórcy dokumentacji, zaś współtwórcy zyskują po 250 000 zł, czyli sumy sięgające wartości małolitrażowego samochodu osobowego. Orzekając jak w sentencji, nie naruszył tym samym Sąd Wojewódzki prawa materialnego. Rewizję strony pozwanej więc oddalono (art. 387 kpc).