I CR 188/65
WyrokIzba Cywilna1965-07-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która świadomie skorzystała ze szkody wyrządzonej innej osobie, odpowiada za tę szkodę na zasadzie solidarnej z bezpośrednim sprawcą, nawet jeśli odebrano jej część skradzionego mienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 136 Kodeksu cywilnego, za szkodę odpowiada nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wywołał, ale również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. Przepis ten uzasadnia jednakowe traktowanie sprawcy kradzieży i osoby dopuszczającej się paserstwa umyślnego z punktu widzenia odpowiedzialności za powstałą szkodę. W związku z tym istniały podstawy do solidarnego zasądzenia od pasera całości odszkodowania od sprawców kradzieży, na podstawie art. 137 § 1 k.z.Stan faktyczny
Pozwani O., Z. i W. dokonali kradzieży towarów tekstylnych na szkodę Miejskiego Handlu Detalicznego. Część skradzionych towarów oddali na przechowanie pozwanemu M. Sąd Wojewódzki zasądził odszkodowanie od sprawców kradzieży, a od pasera M. zasądził odszkodowanie jedynie do wysokości wartości towarów znalezionych u niego. Pozwani O. i M. wnieśli rewizję od wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizje pozwanych Józefa O. i Bolesława M., potwierdzając zasadność zasądzenia odszkodowania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Miejskiego Handlu Detalicznego Artykułami Włókienniczo-Odzieżowo-Skórzanymi w Lublinie przeciwko Józefowi O., Józefowi Z., Janowi W. i Bolesławowi M., o zapłatę, na skutek rewizji pozwanych Józefa G. i Bolesława M. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 8 lutego 1965 r. rewizje obu pozwanych oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zasądził solidarnie od Józefa O., Józefa Z. i Jana W. kwotę 123.861,05 zł, oraz od tychże pozwanych solidarnie z Bolesławem M. dalszą kwotę 5.000 zł.Na podstawie akt sprawy karnej Sądu Powiatowego w Lublinie (IV Kp 1232/57) Sąd Wojewódzki ustalił następujący stan faktyczny.W dniu 24.VI.1957 r. pozwani O., Z. i W. dokonali kradzieży towarów tekstylnych wartości 128.861,05 zł na szkodę Miejskiego Handlu Detalicznego Artykułami Włókienniczo-Odzieżowo-Skórzanymi w Lublinie. Część tych towarów oddali pozwani na przechowanie pozwanemu Bolesławowi M.Za popełnione przestępstwa zostali skazani: O., Z. i W. na podstawie art. 1 § 3 lit. c dekretu z dnia 4.V.1957 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. Nr 17, poz. 68), Bolesław M. na podstawie art. 160 k.k.Przy określaniu wysokości odszkodowania w stosunku do Bolesława M. Sąd Wojewódzki stanął na stanowisku, iż pozwany może odpowiadać tylko do wartości znalezionych u niego towarów, tj. 5.000 zł.Powyższy wyrok zaskarżyli pozwani O. i M.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut rewizji pozwanego O., zmierzający do podważenia prawidłowości ustaleń co do przypadającej od niego części odszkodowania, uznać należy za chybiony.Nieuzasadniona jest również rewizja pozwanego M.Skarżący reprezentuje pogląd, iż z uwagi na odebranie znalezionych u niego towarów i przyjęcie przez Sąd Wojewódzki zapatrywania o jego odpowiedzialności jedynie do wysokości wartości tych rzeczy, powódka nie poniosła żadnej szkody na skutek popełnionego przez niego przestępstwa, a w konsekwencji żądanie od niego odszkodowania jest bezpodstawne.Rewizja nie bierze jednak pod uwagę, że stosownie do art. 136 k.z. za szkodę odpowiada nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wywołał, ale ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. Treść cytowanego przepisu przemawia za jednakowym traktowaniem z punktu widzenia odpowiedzialności za powstałą szkodę - sprawcy kradzieży i osoby dopuszczającej się paserstwa umyślnego.Istniały zatem podstawy do solidarnego zasądzenia od skarżącego łącznie z pozostałymi pozwanymi całości odszkodowania (art. 137 § 1 k.z.).Jeżeli w tych warunkach Sąd Wojewódzki zasądził od skarżącego jedynie kwotę 5.000 zł, jego rewizja nie może odnieść skutku nawet w sytuacji, gdy odebrana część towaru została zwrócona poszkodowanemu.Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji (art. 383 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II PR 540/68 1970-07-01Czy odpowiedzialność pasera za szkodę wyrządzoną przez świadome skorzystanie z przedmiotu pochodzącego z przestępstwa ustaje w przypadku utraty tego przedmiotu, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
- III CZP 36/72 1973-02-03Czy paser umyślny, odpowiedzialny na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych za szkodę wyrządzoną poszkodowanemu, może być również zobowiązany do zwrotu wartości nabytych przedmiotów objętych czynem paserstwa na pod…
- I CR 30/63 1964-02-17Czy skazanie za paserstwo nieumyślne z art. 161 k.k. wyłącza odpowiedzialność cywilną pasera za szkodę na podstawie art. 136 k.z., jeśli jego działanie cechowało się rażącym niedbalstwem?
- II CR 360/79 1979-11-07Czy osoba skazana za paserstwo, która wpłaciła środki na rzecz poszkodowanego podmiotu w celu naprawienia szkody, może domagać się zwrotu tych środków, jeśli wyrok karny nie przypisuje jej bezpośredniego działania na szk…
- II CR 893/59 1961-01-24Czy odpowiedzialność solidarna za szkodę wyrządzoną wspólnie przez kilka osób, na podstawie art. 137 k.z., jest wyłączona, gdy związek przyczynowy między całą szkodą a działaniem każdej z osób odpowiedzialnych zachodzi,…
Powołane przepisy
art. 1 § 3art. 160 KKart. 136art. 137 § 1art. 383 KPC§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.