I CR 2083/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stefana W. przeciwko Powszechnej Kasie Oszczędności o zapłatę premii bilansowej, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego dla Dzielnicy Łódź-Śródmieście z dnia 24 lipca 1954 r., zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu dla dzielnicy Łódź-Śródmieście w Łodzi w celu nadania jej właściwego biegu.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy dla dzielnicy Łódź-Śródmieście w Łodzi postanowieniem z dnia 24 lipca 1954 r. odrzucił pozew Stefana W. przeciwko Powszechnej Kasie Oszczędności w W. o zapłatę premii bilansowej.Zdaniem wymienionego Sądu, w sprawie tej zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej (art. 207 k.p.c.), skoro zgodnie z art. 1 dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych (Dz. U. Nr 10, poz. 35) spory wynikające ze stosunku pracy w przedsiębiorstwach uspołecznionych podlegają rozpoznaniu powołanych komisji.Orzeczenie powyższe nie zaskarżone przez żadną ze stron stało się prawomocne.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości, wniesiona przed upływem sześciu miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia, wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do rozpoznania.Skarżący zarzuca naruszenie art. 1 powołanego wyżej dekretu przez uznanie, że Powszechna Kasa Oszczędności jako instytucja bankowa jest przedsiębiorstwem w rozumieniu cytowanego przepisu.Zasadność wniesionej rewizji nadzwyczajnej uznała także na rozprawie rewizyjnej strona pozwana.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Powszechna Kasa Oszczędności jest bankiem państwowym wymienionym w art. 5 dekretu z dnia 25 października 1948 r. o reformie bankowej (Dz. U. z 1951 r. Nr 36, poz. 279). Banki państwowe posiadają osobowość prawną i działają na zasadach rozrachunku gospodarczego (art. 3), jednakże obok działalności płatno-usługowej w zakresie stosunków cywilnoprawnych pełnią one w dziedzinie ustalonej aktami normatywnymi funkcje administracji państwowej jako organ finansowy państwa. Wystarczy wymienić opartą na przepisach działalność banków, w dziedzinie kontroli płac, kapitalnych remontów, inwestycji i gospodarki eksploatacyjnej, dla stwierdzenia, że banków nie można zaliczyć do kategorii przedsiębiorstw państwowych ani w rozumieniu dekretu o przedsiębiorstwach państwowych, który zresztą wyraźnie wyklucza stosowanie jego przepisów do banku (art. 25), ani też nie można ich uznać za przedsiębiorstwa w rozumieniu dekretu "Zakładowych Komisji Rozjemczych".Skoro więc Rada Ministrów nie rozciągnęła działania przepisów ostatnio wymienionego dekretu na banki (art. 3 ust. 2), spór ze stosunku pracy między pracownikami a bankiem podlega rozpoznaniu sądów powszechnych (art. 2 k.p.c.).Z tej przyczyny należało zaskarżone postanowienie uchylić i przekazać sprawę Sądowi pierwszej instancji do merytorycznego rozpoznania sporu.