I CR 309/84

WyrokIzba Cywilna1984-10-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzieci i inne osoby bliskie byłego członka spółdzielni mieszkaniowej, które zamieszkiwały z nim w chwili ustania jego członkostwa, mają prawo do wstąpienia do spółdzielni i przydzielenia lokalu w kolejności przysługującej byłemu członkowi, nawet jeśli nie były przewidziane jako domownicy w mieszkaniu, które miało być mu przydzielone?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 221 § 2 prawa spółdzielczego, przyznający dzieciom i innym osobom bliskim byłego członka spółdzielni roszczenie o przyjęcie do spółdzielni i przydzielenie lokalu, wymaga właściwego rozumienia pojęcia "zamieszkania z byłym członkiem". Nie chodzi o samo fizyczne przebywanie w jednym lokalu, lecz o sytuację, w której osoba bliska była przewidziana jako domownik członka spółdzielni w mieszkaniu, które miało być mu przydzielone. Celem przepisu jest ochrona osób liczących na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jako domownicy członka spółdzielni, a nie rozszerzanie tych uprawnień na osoby, które nie były w ten sposób przewidziane.
Stan faktyczny
Powódka domagała się przyjęcia do spółdzielni mieszkaniowej i przydzielenia lokalu w kolejności przysługującej jej bratu, który był byłym członkiem spółdzielni. Powódka twierdziła, że mieszkała z bratem w mieszkaniu rodziców. Brat powódki przebywał za granicą od 1977 r. i zrzekł się praw członkowskich na rzecz powódki. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że nie zaszły warunki z art. 221 § 1 i 2 prawa spółdzielczego, ponieważ brat powódki w chwili ustania członkostwa nie mieszkał już w Polsce. Sąd Najwyższy oddalił rewizję powódki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powódki, uznając zaskarżony wyrok za odpowiadający prawu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Miłkowski (sprawozdawca). Sędziowie SN: A. Wielgus, SW T. Ładykowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 października 1984 r. sprawy z powództwa Ewy Ch. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w W. o przyjęcie do spółdzielni i przydzielenie lokalu na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 1984 r.oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowódka wystąpiła o przyjęcie jej do pozwanej Spółdzielni i przydzielenie lokalu w kolejności przysługującej byłemu członkowi, a mianowicie bratu powódki Krzysztofowi K. Uzasadniając powództwo powódka twierdziła, że mieszkała wraz z bratem w mieszkaniu ojca. Brat był członkiem pozwanej Spółdzielni, lecz członkostwo jego wygasło. Pozwana odmawia powódce wystąpienia w prawa brata.Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zaprzeczając, aby powódka zamieszkiwała razem ze swym bratem w chwili ustania jego członkostwa.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo. Sąd ten ustalił, że brat powódki Krzysztof K. był przyjęty na członka pozwanej Spółdzielni w 1970 r. W tym czasie mieszkał on razem z powódką w mieszkaniu rodziców przy ul. (...) (...) m (...) w W. Od 1977 r. Krzysztof K. przebywa za granicą. Początkowo otrzymał paszport na czasowy wyjazd do Szwecji, a w dniu 7 czerwca 1982 r. - paszport konsularny na stały pobyt w Szwecji. W mieszkaniu przy ul. (...) (...) m (...) mieszka obecnie powódka oraz jej ojciec wraz z konkubiną. Krzysztof K. złożył oświadczenie, że zrzeka się swoich praw członkowskich na rzecz powódki. Wniosek powódki o przyjęcie jej na członka w miejsce brata został załatwiony odmownie.Oddalając powództwo, Sąd Wojewódzki miał na uwadze, że Krzysztof K. w chwili wystąpienia ze spółdzielni nie mieszkał już w Polsce, lecz w Szwecji. Nie spełniał więc warunku wspólnego zamieszkania z powódką w chwili, gdy ustało jego członkostwo. Nie zachodzą więc warunki z art. 221 § 1 i 2 prawa spółdzielczego do uwzględnienia żądania powódki.W rewizji powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów prawa spółdzielczego i statutu. Żądała zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 221 § 2 prawa spółdzielczego w związku z § 1 tego artykułu stanowi, że w razie ustania członkostwa w okresie oczekiwania na przydzielenie lokalu roszczenie o przyjęcie do spółdzielni i przydzielenie lokalu w kolejności przysługującej byłemu członkowi mają zamieszkałe z nim dzieci i inne osoby bliskie, a także małżonek, jednakże temu ostatniemu prawo to przysługuje niezależnie od miejsca zamieszkania. Przy wykładni tego przepisu istotne jest właściwe rozumienie pojęcia zamieszkania z byłym członkiem. Nie chodzi tu bowiem o fakt zamieszkiwania w jednym lokalu, lecz o zamieszkiwanie osoby bliskiej z członkiem w charakterze jego domownika lub osoby mającej stać się domownikiem po oczekiwanym otrzymaniu mieszkania, co zwykle znajduje wyraz w zgłoszeniu takiej osoby, jako mającej zamieszać wspólnie z członkiem spółdzielni. Celem cytowanego przepisu bowiem jest zagwarantowanie praw osób, które liczyły na zaspokojenie swych potrzeb mieszkaniowych jako domownicy członka spółdzielni oczekującego na przydzielenie mieszkania i nie powinny być tych praw pozbawione na skutek ustania członkostwa osoby, z którą miały zamieszkać. Natomiast rozszerzanie tych uprawnień na osoby, które nie były przewidziane jako domownicy byłego członka spółdzielni w mieszkaniu, które miało być mu przydzielone, nie odpowiada celowi przepisu art. 221 § 2 prawa spółdzielczego.Powódka i jej brat Krzysztof K. mieszkali przy ul. (...) (...) m (...) w W. jako domownicy swych rodziców. Nie była też powódka przewidziana jako domownik Krzysztof K. w mieszkaniu, które miało być mu przydzielone. W tej sytuacji nie przysługuje powódce roszczenie o przyjęcie w poczet członków pozwanej Spółdzielni i przydzielenie lokalu w kolejności, jaka przypadała Krzysztofowi K. Wobec tego zbędne stało się rozważanie, czy roszczenie pozwu jest nieuzasadnione również z powodów, które miał na uwadze Sąd Wojewódzki, a mianowicie wobec faktu zamieszkiwania brata powódki w Szwecji w chwili ustania jego członkostwa.Jakkolwiek więc Sąd Wojewódzki nie miał na uwadze przytoczonej wyżej wykładni art. 221 § 2 prawa spółdzielczego, to jednak zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a zatem rewizję należało oddalić na podstawie art. 387 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 221 § 1art. 221 § 2art. 387 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.