I CR 390/80

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 1981 r. sprawy z powództwa Janusza K. przeciwko Rolandowi W. i Aleksandrowi R. o ochronę osobistych dóbr autorskich na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 28 kwietnia 1980 r., sygn. akt I C 389/79 oddala rewizję i zasądza od powoda na rzecz pozwanych 500 (pięćset) zł tytułem kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktyczneW pierwszym wyroku wydanym w sprawie (z dnia 30 grudnia 1977 r. - sygn. akt I C 33/76) Sąd Wojewódzki częściowo uwzględnił powództwo: 1) ustalił, że pozwani Roland W. i Aleksander R. naruszyli autorskie dobra osobiste powoda Janusza K. przez to, że w opracowanym przez nich i wygłoszonym referacie przeglądowym na konferencji w Nowym Mieście na Morawach jesienią 1975 r. posłużyli się, po częściowej modyfikacji, rysunkiem nr 2 zaczerpniętym z pracy współautorstwa powoda i pozwanego R. W., opublikowanej w “Archiwum Elektrotechniki", t. XXII, zeszyt nr 3 z 1973 r. pt. “Zmiany oporu elektrycznego oporników wykonanych z manganianu w zależności od czasu ogrzewania w temperaturze 130°C w powietrzu i azocie" oraz rysunkiem nr 3, którego elementy rozszerzyli zaczerpniętym z pracy współautorstwa powoda, pozwanego R. W. i J. Z. pt. “Badanie niektórych właściwości manganicznych przetworników wysokich ciśnień", opublikowanej w czasopiśmie “Pomiary, Automatyka, Kontrola" 1975 r., nr 8-9 - nie podając w referacie źródła, z którego zaczerpnęli wymienione rysunki i zakresu dokonanych zmian w samych rysunkach i w opisie rysunku nr 2; 2) nakazał pozwanym dokonanie ogłoszenia pkt 1 sentencji niniejszego wyroku na ich koszt w czasopiśmie “Pomiary, Automatyka, Kontrola"; 3) oddalił powództwo w pozostałej części. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy - po uchyleniu powyższego wyroku przez Sąd Najwyższy w części uwzględniającej powództwo i oddaleniu rewizji powoda - Sąd Wojewódzki obecnie zaskarżonym wyrokiem oddalił powództwo. Sąd ten, opierając się na opinii biegłych, doszedł do wniosku, że pozwani nie naruszyli autorskich dóbr osobistych powoda. Biegli podkreślili, że informacje zawarte w artykułach opublikowanych w “Archiwum Elektrotechniki" oraz “Pomiary, Automatyka, Kontrola" stanowiły niewielką część referatu wygłoszonego w czasie przedmiotowej konferencji w Czechosłowacji. Z punktu widzenia praktyki stosowanej w nauce, pozwani jako autorzy referatu postąpili, zdaniem biegłego, “w sposób niechlujny", nie zamieszczając spisu literatury do informacji zawartych w tekście. Naganność tego postępowania była znikoma, ponieważ artykuł odnosił się do badań laboratoryjnych z pracowni pozwanego, a nadto był to artykuł wewnętrzny, a nie formalna informacja naukowa. Biegli podkreślili, że wystąpienie pozwanych miało charakter nieformalnego doniesienia naukowego. Tekst był opublikowany tylko w 200 egz. i tylko dla uczestników konferencji. Istnieje praktyka, że niektórzy autorzy w materiałach konferencji nie zamieszczają spisu literatury. Postępowanie pozwanych mieściło się w granicach tolerancji, z tą uwagą, że na jednym rysunku jest trochę więcej punktów doświadczalnych niż na odpowiadającym mu rysunku w artykule. Sam problem, którego rysunek dotyczy, ma trzeciorzędne znaczenie. W rewizji od tego wyroku powód wnosi i jego zmianę i uwzględnienie powództwa lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący zarzuca naruszenie prawa procesowego na skutek tego, że: a) mimo braku powództwa wzajemnego Sąd wszczął przeciwko powodowi postępowanie procesowe jakoby powód naruszył dobra osobiste pozwanych, żądając od powoda tłumaczenia się i dodatkowych opinii biegłych, b) oddalił bez słowa uzasadnienia wniosek powoda o wyłączenie biegłych w sytuacji, gdy powód przedstawił dowód z dokumentu, nie negowany przez biegłych, że jeden z biegłych dopuścił się w stosunku do powoda czynu przewidzianego w kodeksie karnym. Zarzuty te są nieuzasadnione. Dla wyjaśnienia kwestii zasadności żądań powoda konieczne było wyjaśnienie przez Sąd Wojewódzki wszystkich okoliczności sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do wniosku, że Sąd “wszczął przeciwko powodowi postępowanie procesowe". W sprawie zostały poruszone i wyjaśnione tylko te kwestie, które wiążą się z dochodzonymi przez powoda roszczeniami i ich uzasadnieniem. Bezzasadne też są podnoszone przez powoda przeciwko biegłym (k. 406 i 407 akt sprawy) zarzuty. Należy zwrócić uwagę na to, że rola biegłych ograniczała się przede wszystkim do przedstawienia panujących zwyczajów, a nie dotyczyła oceny powoda. Wypowiedzi biegłych mają charakter obiektywny, są one ponadto wystarczające. Dlatego też nie można uznać za zasadne żądania powoda, aby Sąd zwrócił się do Prezesa PAN o wydanie opinii, czy prawdziwy jest zarzut biegłego, jakoby zwyczajowo pracownicy tej Akademii nie wymieniali źródeł informacji naukowej zawartych w ich artykułach. Ponadto należy zaznaczyć, że krytyka opinii biegłych przez powoda nie jest rzeczowa, a składa się z subiektywnych, jednostronnych ocen, jak np. oceny, że “stanowisko biegłego jest naiwnie nieprawdziwe" (k. 476). Za nieuzasadnione należy uznać także pozostałe wywody zawarte w rewizji powoda. Sprzeczne są one z poglądami prawnymi wyrażonymi przez Sąd Najwyższy w poprzednim swoim wyroku w sprawie niniejszej. Sąd Najwyższy wyraził między innymi zapatrywanie, że ze względu na ochronę wkładu twórczego poszczególnych autorów nie można wymagać (brak bowiem podstaw do tego w prawie autorskim) od osób wypowiadających się w określonej sferze nauki czy to w postaci pisemnej, czy to ustnie (wykłady, odczyty, udział w dyskusji), aby w każdym wypadku, nawet w kwestiach najbardziej banalnych, potocznych, powszechnie znanych (np. w wypadku badań i prac rutynowych) miały one obowiązek powoływania się na wszystkie dotychczasowe wypowiedzi ogłoszone drukiem i ich autorstwo. Odmienne stanowisko prowadziłoby do zahamowania wszelkiego rozwoju twórczości i jej popularyzowania. Twórczość w sensie prawa autorskiego nie polega tylko na gromadzeniu danych bibliograficznych i cytatów. Za gołosłowny należy uznać wreszcie zarzut, że postępowanie Sądu jest tendencyjne. Zebrany w sprawie materiał i jego ocena nie uzasadniają takiego wniosku. W tym stanie rzeczy brak uzasadnionych podstaw rewizyjnych i podstaw z urzędu branych pod rozwagę uzasadnia oddalenie rewizji jako nieuzasadnionej i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów postępowania rewizyjnego.