I CR 419/80

PostanowienieIzba Cywilna1980-12-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do całkowitego ubezwłasnowolnienia osoby cierpiącej na schizofrenię, która od 30 lat nie jest zdolna pokierować swoim postępowaniem i wymaga opieki?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił rewizję, uznając ją za nieuzasadnioną. Stwierdzono, że istnienie choroby psychicznej (schizofrenii paranoidalnej) u uczestnika postępowania, która czyni go całkowicie niezdolnym do kierowania swoim postępowaniem, stanowi podstawę do całkowitego ubezwłasnowolnienia zgodnie z art. 13 § 1 k.c. Konieczność ochrony praw uczestnika, w tym praw spadkowych, oraz zapewnienie mu opieki ze strony brata, uzasadniają celowość takiego ubezwłasnowolnienia.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki postanowił o całkowitym ubezwłasnowolnieniu Stanisława G. z powodu schizofrenii paranoidalnej, stwierdzając, że od 30 lat nie jest zdolny pokierować swoim postępowaniem. Uczestnik nie pracuje, jest pozbawiony opieki po śmierci rodziców, a jego gospodarstwo jest zaniedbane. Stanisław G. zaskarżył postanowienie rewizją, wnosząc o jego zmianę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję uczestnika postępowania jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 1980 r. na rozprawie z wniosku Zygmunta G. o ubezwłasnowolnienie Stanisława G., na skutek rewizji uczestnika postępowania od postanowień Sądu Wojewódzkiego w S. z tym. siedzibą w M. z dnia 20 października 1979 r. sygn. Ns 98/79 postanowił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 26 października 1979 r. ubezwłasnowolnił całkowicie Stanisława G. z powodu schizofrenii paranoidalnej, przyjmując przy tym, że uczestnik postępowania od 30 lat cierpi na chorobę psychiczną i nie jest zdolny pokierować swoim postępowaniem. Stanisław G. nie pracuje zawodowo, bowiem jest niezdolny do wykonywania jakiejkolwiek pracy, a po śmierci swoich rodziców pozbawiony jest opieki. Mając na uwadze dobro uczestnika postępowania należało go ubezwłasnowolnić całkowicie.Powyższe orzeczenie zaskarżył rewizją uczestnik postępowania, który nie precyzując podstaw zaskarżenia, wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia.Rewizja jest nieuzasadniona.Podstawowymi przesłankami ubezwłasnowolnienia całkowitego jest stwierdzenie choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, na skutek których zachodzi niemożność kierowania swym postępowaniem (art. 13 § 1 k.c.).W niniejszej sprawie zarówno opinia biegłego psychiatry, jak i inny materiał lekarski w sposób jednoznaczny potwierdzają istnienie choroby psychicznej u uczestnika postępowania, która czyni go całkowicie niezdolnym do kierowania swoim postępowaniem. Za celowością ubezwłasnowolnienia przemawia konieczność ochrony praw skarżącego, m.in. także praw spadkowych po jego rodzicach, poczynienie starań o przyznanie renty inwalidzkiej oraz pokierowania innymi życiowymi sprawami dotyczącymi osoby uczestnika postępowania. Stanisław G. od śmierci swej matki, tj. od lipca 1979 r. zamieszkuje sam, a cały obiekt gospodarczy i mieszkalny jest całkowicie zaniedbany i zniszczony, zaś uczestnik postępowania nie pozwala na jego konserwację.Zapewnienie opieki ze strony brata Zygmunta G. wydaje się więc w obecnej sytuacji uczestnika niezbędne.Zaskarżone postanowienie oparte zostało na niewadliwych ustaleniach poczynionych w oparciu o opinię biegłego psychiatry Henryka H. oraz zeznaniach samych stron, które potwierdzają spełnienie przesłanek materialno-prawnych do ubezwłasnowolnienia całkowitego - dlatego rewizja jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 § 1 KC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.