I CR 476/61

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Walentego Ch. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektorat w Sierpcu o 40 000 zł po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla woj. warszawskiego w Warszawie z dnia 3 stycznia 1961 r. C. 310/60 rewizją oddalił.Uzasadnienie faktyczneJest niesporne, że dnia 2 września 1956 r. uległy spaleniu zabudowania gospodarcze powoda.W związku z tym zdarzeniem powód domagał się zasądzenia od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń 40 000 zł twierdząc, że otrzymana od Zakładu kwota 11 717 zł nie pokryła jego rzeczywistej szkody.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił. Według ustaleń Sądu Wojewódzkiego, opartych przede wszystkim na opinii biegłego inż. bud. J. W., budynki powoda w dacie pożaru ubezpieczone były w Państwowym Zakładzie Ubezpieczeń na 17 000 zł, Państwowy Zakład Ubezpieczeń nie miał więc podstaw do zwiększenia w r. 1956 powyższej sumy ubezpieczenia. Wypłacona powodowi w związku z pożarem kwota 12 065 zł stanowi prawidłowo obliczone, w granicach ubezpieczenia, świadczenie Państwowego Zakładu Ubezpieczeń.Przeciwko temu wyrokowi rewizję wniósł powód.Rewizja jest jednak bezzasadna i z mocy art. 383 k.p.c. podlega oddaleniu.Wbrew twierdzeniom strony skarżącej opinia biegłego W. jest jasna i daje jednoznaczną odpowiedź na obydwie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wątpliwości, mianowicie, co do tego, że zarządzona obwieszczeniem PZU z dn. 4 listopada 1954 r. (M. P. 1954 r. Nr 111 poz. 1557) 15% podwyżka ubezpieczeń została zastosowana w stosunku do budynków powoda i mieści się w sumie 17 000 zł, oraz co do tego, że PZU nie miał podstawy do zastosowania w stosunku do budynków powoda w r. 1956 dalszej podwyżki sumy ubezpieczenia. Nie zachodziła w takiej sytuacji potrzeba zasięgania opinii innego jeszcze biegłego.Sąd Najwyższy wyjaśnił już w swym orzeczeniu z dnia 21 grudnia 1959 r. (k. 93), uchylającym pierwszy wyrok Sądu Wojewódzkiego, że powód nie może roszczeń swych w stosunku do Państwowego Zakładu Ubezpieczeń wyprowadzać z porównania wartości wolnorynkowej spalonych budynków z wysokością odszkodowania, wypłaconego mu przez PZU w ramach wiążącego strony stosunku ubezpieczenia. Brak jest bowiem podstaw do wymagania od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń ubezpieczenia budynków powoda według ich wartości wolnorynkowej, niezależnie od norm szacunkowych, ustalonych przez Ministra Finansów (§ 10 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 1951 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia budynków, Dz. U. z 1951 r. Nr 21, poz. 168). Państwowy Zakład Ubezpieczeń, nie będąc pośrednim sprawcą szkody, jakiej doznał powód w wyniku pożaru, mógłby ewent. wobec powoda odpowiadać tylko za różnicę między wysokością odszkodowania, wypłaconego powodowi w oparciu o zaniżoną z winy Zakładu sumę ubezpieczenia, a wysokością odszkodowania, jakie powód uzyskałby w przypadku, gdyby Zakład wszystkim swym obowiązkom zadośćuczynił, w szczególności zaś gdyby zadośćuczynił w r. 1956 także obowiązkowi, płynącemu z treści § 11p. 2 powołanego Rozporządzenia z dn. 28 marca 1951 r. (obowiązek corocznego ogólnego dostosowania sum ubezpieczenia do cen aktualnych).Względy, na jakich oparł powód swoje roszczenia, nie wystarczały przeto do uwzględnienia roszczeń skierowanych do Państwowego Zakładu Ubezpieczeń. W sprawie chodziło bowiem o sprawdzenie, czy PZU zadośćuczynił swym obowiązkom, wynikającym z wiążącego strony stosunku ubezpieczenia, a nie o sprawdzenie, czy powód za otrzymaną od PZU kwotę będzie mógł wystawić budynki podobne do tych, które uległy spaleniu.Zebrany materiał dowodowy (zwłaszcza opinia biegłego W.) dostarczył podstaw do wniosku, że Państwowy Zakład Ubezpieczeń, wypłacając powodowi kwotę 12 065 zł, wywiązał się ze swego zobowiązania w stosunku do powoda, i dlatego powództwo uwzględnione być nie mogło. Wprawdzie PZU w roku 1956 wbrew wymogowi § 11p. 2 cyt. Rozporządzenia Ministra Finansów z dn. 28 marca 1961 r. nie dokonał ogólnego dostosowania sum ubezpieczenia do cen aktualnych, jednakże okazało się, że jest to formalne tylko pozorne uchybienie Zakładu. Będąc bowiem związany normami szacunkowymi, ustalanymi przez Ministra Finansów, wobec tego, że normy te w r. 1956 nie uległy zmianie w porównaniu z rokiem poprzednim, Państwowy Zakład Ubezpieczeń chcąc formalnie zadośćuczynić wymogom § 11p. 2 cyt. Rozporządzenia, nie mógłby uczynić nic więcej poza powtórzeniem sum ubezpieczenia z roku ubiegłego. Nie zmieniłoby to sytuacji prawnej powoda, a przeto dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogło mieć znaczenia.