I CR 658/72
WyrokIzba Cywilna1973-01-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie praw autorskich może być stwierdzone bez opinii biegłego z zakresu nauk przyrodniczych, jeśli sprawa dotyczy opisu roślin i ich nazw?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając, że rozstrzygnięcie o żądaniu naruszenia praw autorskich wymagało wiadomości specjalnych z zakresu nauk przyrodniczych. Niezasięgnięcie opinii biegłego lub instytutu naukowego stanowiło naruszenie przepisów postępowania, uniemożliwiając prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i sprawdzenie zarzutów rewizji.Stan faktyczny
Powódka domagała się ustalenia naruszenia jej praw autorskich przez pozwanego w związku z opracowaniem "Dokumentacja inwentaryzacyjna-zielnikowa roślinności Palmiarni Poznańskiej". Pozwany zaprzeczył korzystania z prac powódki. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że pozwany nie naruszył praw powódki i samodzielnie opracował etykiety dla roślin. Powódka wniosła rewizję, domagając się uchylenia wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu instancji rewizyjnej.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 1973 r. sprawy z powództwa Marii W. przeciwko Aleksandrowi Ł. o naruszenie praw autorskich na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 23 września 1972 r., sygn. akt II C 328/72 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu instancji rewizyjnej. Uzasadnienie faktycznePowódka domagała się ustalenia, że pozwany naruszył jej uprawnienia wynikające z praw autorskich i zakazania pozwanemu korzystania z jej utworu pt. “Dokumentacja inwentaryzacyjnazielnikowa roślinności Palmiarni Poznańskiej" i powoływania się na to, że sam jest jego autorem, a nadto zasądzenia od pozwanego stosownej kwoty na odbudowę Zamku Królewskiego w Warszawie. Pozwany powództwa nie uznał i zarzucał, iż z opracowań powódki w ogóle nie korzystał. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki w Poznaniu powództwo oddalił. Sąd Wojewódzki ustalił, że pozwany nie korzystał z żadnych prac powódki, gdyż nie były mu one potrzebne dla opracowania etykiet dla roślin Palmiarni w P. Według ustaleń Sądu I instancji, pozwany nie działał w jakikolwiek sposób z ujmą dla powódki jako twórcy. Nie miał on bowiem wpływu na to, by Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni w P. wykorzystał opracowanie powódki i na nim poprzestał, a przyjmując zlecenie na sporządzenie etykiet, przystąpił do ich opracowania we własnym zakresie, bez wzorowania się na pracach powódki. Pozwany nie był też zobowiązany do odmowy przyjęcia zlecenia ze względu na osobę powódki. Sąd Wojewódzki podniósł wreszcie, że nazwy roślin egzotycznych opisane zostały w różnych podręcznikach naukowych i fakt, że powódka użyła tych nazw, czerpiąc swe wiadomości z tychże podręczników, nie daje podstawy do zakazania innym osobom używania tych samych nazw. W rewizji powódka zażądała uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozstrzygnięcie o żądaniu wymagało wiadomości specjalnych z zakresu nauk przyrodniczych, a w tej sytuacji niezbędne było zasięgnięcie opinii biegłego, czy biegłych (art. 278 § 1 kpc), względnie nawet odpowiedniego instytutu naukowego lub naukowo-badawczego (art. 290 § 1 kpc) co do zasadności twierdzeń powódki. Sąd Wojewódzki dowodu takiego nie przeprowadził, aczkolwiek powinien był to uczynić wobec konieczności zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 3 § 2 i 232 zdanie drugie kpc). W tej sytuacji zaś muszą budzić wątpliwości ustalenia i oparte na nich wnioski Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie zagadnień wykraczających poza dziedzinę wykształcenia ogólnego. Brak opinii, o której mowa wyżej, uniemożliwia Sądowi Najwyższemu sprawdzenie zarzutów skarżącej, godzących w rozstrzygnięcie o jej żądaniu, a w tej sytuacji konieczne było uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania (art. 388 § 1 i 108 § 2 kpc).
Powiązane orzeczenia
- II CR 440/71 1971-10-14Czy naruszenie praw autorskich może nastąpić w sytuacji, gdy praca powódki miała charakter pomocniczy i polegała na zbieraniu danych z różnych podręczników, a następnie została odrzucona przez pozwanego, który ostateczni…
- II CR 257/80 1980-08-14Czy autorowi przysługuje odszkodowanie za naruszenie praw autorskich, jeśli szkoda jest wyższa niż uzyskane przez naruszyciela korzyści, a obowiązek wykazania tej szkody spoczywa na powodzie?
- V CSK 568/07 2008-05-08Czy naruszenie osobistego prawa autorskiego twórcy poprzez rozpowszechnienie jego utworu bez jego zgody uzasadnia żądanie publikacji oświadczenia w prasie o treści wskazanej przez twórcę, biorąc pod uwagę skalę naruszeni…
- I CR 464/67 1967-12-01Czy sąd może samodzielnie ocenić stopień wykorzystania przez autora gotowych materiałów przy tworzeniu dzieła naukowego, czy też wymaga to opinii biegłego?
- II CK 413/04 2005-02-09Czy naruszenie autorskich praw majątkowych może polegać na zapożyczeniu struktury haseł, definicji oraz kompozycji haseł trudnych ze słownika, który sam w sobie nie jest uznawany za utwór w rozumieniu prawa autorskiego?
Powołane przepisy
art. 278 § 1 kpcart. 290 § 1 kpcart. 3 § 2art. 388 § 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.