I CR 805/54

SentencjaZ reguły, na mocy art. 431 k.p.c., sytuacja dziecka (kwestia alimentów) podlega uregulowaniu na czas procesu, co oznacza okres od wytoczenia powództwa do chwili uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód lub oddalającego powództwo. Błędne nadanie orzeczeniu o alimentach dla dziecka, zawartym w wyroku rozwodowym rodziców, rygoru natychmiastowej wykonalności, lub błędne określenie daty początkowej płatności tych alimentów, wcześniejszej od daty uprawomocnienia się wyroku, jeżeli istnieje w tej samej sprawie postanowienie regulujące alimenty dla dziecka w trybie art. 431 k.p.c., doprowadzić może do powstania przeciwko zobowiązanemu dwóch tytułów wykonawczych dotyczących alimentów za ten sam okres.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 12 stycznia (...) r. Sąd Wojewódzki orzekł rozwód z winy pozwanego, wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi powierzył powódce, zasądził od pozwanego na rzecz dzieci 100 zł miesięcznie tytułem alimentów.Rewizja pozwanego oparta na podstawach z art. 371 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c. zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu poczynienie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym, nierozważenie całokształtu tego materiału, brak uzasadnienia decyzji co do powierzenia władzy rodzicielskiej nad dziećmi, oraz obrazę prawa materialnego przez przyjęcie, że postępowanie powódki nie powinno być poczytane jako zawinione przez nią przyczynienie się do wywołania rozkładu pożycia stron.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Poza granicami rewizji Sąd Najwyższy zwraca uwagę na to, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności tej części wyroku, którą orzeczono o obowiązku pozwanego co do ponoszenia kosztów utrzymania dzieci w kwocie 100 zł miesięcznie było niedopuszczalne. Wprawdzie rozstrzygnięcie w wyroku rozwodowym o obowiązku ojca lub matki (ew. obojga) ponoszenia kosztów utrzymania dziecka w określonej kwocie ma charakter zasądzenia alimentów, jednakże art. 341 k.p.c. nie może być stosowany, jako bezprzedmiotowy dla rozważanego przypadku.Z treści art. 32 kod. rodz. i 437 k.p.c. wynika, że orzeczenie w wyroku rozwodowym o alimentach dla dziecka jest orzeczeniem, regulującym stosunki między rodzicami i ich dzieckiem na czas po rozwodzie. Rozwód jest orzeczony wtedy dopiero, gdy nastąpi uprawomocnienie się wyroku. Póki rozwód rodziców nie stał się faktem dokonanym, orzeczenie o alimentach dla dziecka, wydane dla uregulowania sytuacji dziecka po rozwodzie, nie może być jeszcze aktualne. Z tej przyczyny niedopuszczalne jest nadanie rozstrzygnięciu o alimentach dla dziecka rygoru natychmiastowej wykonalności, także zbędne jest określenie jakiejkolwiek daty początkowej płatności tych alimentów. Datę taką stanowi z samego prawa data uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód.Z reguły, na mocy art. 431 k.p.c., sytuacja dziecka (kwestia alimentów) podlega uregulowaniu na czas procesu, co oznacza okres od wytoczenia powództwa do chwili uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód lub oddalającego powództwo. Błędne nadanie orzeczeniu o alimentach dla dziecka, zawartym w wyroku rozwodowym rodziców, rygoru natychmiastowej wykonalności, lub błędne określenie daty, początkowej płatności tych alimentów, wcześniejszej od daty uprawomocnienia się wyroku, jeżeli istnieje w tej samej sprawie postanowienie regulujące alimenty dla dziecka w trybie art. 431 k.p.c., doprowadzić może do powstania przeciwko zobowiązanemu dwóch tytułów wykonawczych dotyczących alimentów za ten sam okres.Przedstawiona wykładnia art. 341 w związku z art. 431 i 437 k.p.c. nie utrudnia bynajmniej dziecku uzyskania alimentów w czasie procesu rozwodowego rodziców. Gdyby nawet wyjątkowo żadne z rodziców nie chciało wystąpić z wnioskiem, przewidzianym w art. 431 k.p.c. (dziecku to prawo nie przysługuje), dziecko będzie miało otwartą drogę do wystąpienia przeciwko każdemu z rodziców o alimenty w osobnej sprawie, mimo iż toczy się między rodzicami proces o rozwód, gdyż w takiej wyjątkowej sytuacji nie będzie zachodził po stronie dziecka brak potrzeby ochrony prawnej, mogący wynikać z okoliczności, że sprawa jego utrzymania została już należycie uregulowana na zasadzie art. 431 k.p.c.