I CR 833/56
PostanowienieIzba Cywilna1957-09-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne zatrudnienie pracownika po rozwiązaniu stosunku pracy lub przejściu do innego zakładu pracy może wpływać na bieg terminu prekluzyjnego z art. 473 k.z. w kontekście roszczeń o odszkodowanie za niedobór?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne zatrudnienie pracownika po rozwiązaniu stosunku pracy lub przejściu do innego zakładu pracy nie wpływa na bieg terminu prekluzyjnego z art. 473 k.z., ponieważ prawo polskie nie zna generalnej zasady ciągłości pracy w takich sytuacjach. Ciągłość pracy można przyjąć jedynie, gdy przepis ustawy tak stanowi i z określonym skutkiem. W związku z tym, roszczenie o odszkodowanie za niedobór, wytoczone po upływie rocznego terminu prekluzyjnego, podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego odszkodowania za niedobór w aptece, której pozwany był kierownikiem. Pozwany został ponownie zatrudniony przez powoda po wcześniejszym zwolnieniu. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że zostało wytoczone po upływie rocznego terminu prekluzyjnego z art. 473 k.z. Sąd podkreślił również wątpliwość co do istnienia i wysokości niedoboru. Powód wniósł rewizję, zarzucając m.in. błędne zastosowanie terminu prekluzyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Lubelskiego Przedsiębiorstwa Aptek w Lublinie, obecnie Lubelskiego Zarządu Aptek Przedsiębiorstwo Państwowe przeciwko Leopoldowi P. o 19 950 złotych, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 13 kwietnia 1956 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePo częściowym ograniczeniu powództwa, które to ograniczenie nastąpiło na skutek stwierdzenia, iż pierwsze wyliczenie niedoboru było nieścisłe, Lubelskie Przedsiębiorstwo Aptek w Lublinie żądało zasądzenia od pozwanego Leopolda P. kwoty 14 933,61 zł tytułem odszkodowania za niedobór powstały w aptece, której kierownikiem był pozwany, w latach 1951 i 1952.Po upaństwowieniu apteki pozwanego w Tomaszowie Lubelskim został on jej kierownikiem. Stan towarów w aptece został sprawdzony dwukrotnie: na dzień 31 grudnia 1951 r. oraz na dzień 16 sierpnia 1953 r. Po tej ostatniej dacie apteka, którą kierował pozwany, została przeniesiona do Poniatowej, sam zaś pozwany został zwykłym pracownikiem w innej aptece. Następnie pozwany został zwolniony z pracy na własną prośbę z dniem 21 sierpnia 1953 r., wkrótce jednak został zaangażowany na nowo przez powodowe przedsiębiorstwo.W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Wojewódzki uznał, iż powództwo podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 473 k.z., bowiem zostało wytoczone w dniu 2 czerwca 1954 r., a strona powodowa nie zarzuca pozwanemu popełnienia czynu niedozwolonego w rozumieniu art. 134 k.z. Również postępowanie dowodowe na dopuszczenie się przez pozwanego takiego czynu nie wskazuje. Ponadto Sąd Wojewódzki podkreślił, że istnienie i wysokość niedoboru jest wątpliwa, na co wskazują liczne pomyłki popełnionej przy sporządzaniu remanentów, jak i fakt, że w aptece w Poniatowej powstała w 2 miesiące po jej uruchomieniu superata w wysokości ok. 7000 zł.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżyło przedsiębiorstwo Państwowe pod firmą "Lubelski Zarząd Aptek P.P. w Lublinie", będące następcą prawnym Lubelskiego Przedsiębiorstwa Aptek w Lublinie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut rewizji, iż roczny termin prekluzyjny z art. 473 k.z. nie upłynął z tego względu, że pozwany wkrótce po zwolnieniu go z pracy został przyjęty ponownie, a co za tym idzie, że trzeba przyjąć ciągłość pracy pozwanego, jest chybiony. Prawu naszemu nieznana jest generalna zasada ciągłości pracy w wypadkach ponownego jej nawiązania po uprzednim rozwiązaniu stosunku pracy lub przejścia pracownika do innego zakładu pracy. Dlatego ciągłość pracy wolno przyjąć tylko wtedy, gdy przepis ustawy tak stanowi i tylko z takim skutkiem, jaki z tego przepisu wynika. Jako przykład takiego przepisu może posłużyć art. 16 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. o ograniczeniu dopuszczalności rozwiązywania umów o pracę bez wypowiedzenia oraz o zabezpieczeniu ciągłości pracy (Dz. U. z 1956 r. Nr 2, poz. 11), przewidujący ciągłość pracy w zakresie uprawnień urlopowych pracownika.Z przyczyn powyższych, pomijając nawet zagadnienie, czy w sprawie niniejszej terminu prekluzyjnego nie należałoby liczyć od sierpnia 1952 r., tj. od daty gdy pozwany przeszedł do innej pracy, a więc gdy ulegały zmianie istotne warunki umowy o pracę, uznać należy, że stanowisko Sądu Wojewódzkiego, iż w każdym razie termin ten biegł od dnia 31 stycznia 1953 r., jest zasadne.Jeśli tak, to powództwo z mocy art. 473 k.z. podlegało oddaleniu. Wprawdzie skarżący twierdzi, że pozwany celowo dokonał nieprawdziwej wyceny leków, aby w ten sposób ukryć niedobór, a więc że w postępowaniu jego mieszczą się elementy czynu niedozwolonego w rozumieniu art. 134 k.z., ale są to twierdzenia nowe, a dotyczą faktów, które stronie powodowej znane były - jeśli istotnie miały miejsce - od dawna, dlatego w postępowaniu rewizyjnym nie mogą być uwzględnione (art. 18 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 349). Co więcej, takie fakty jak to, że pozwany nie został zwolniony z pracy, a zwolnił się dopiero na własną prośbę, a następnie został przyjęty ponownie, wskazują na to, iż twierdzenia rewizji, o których mowa, nie odpowiadają prawdzie, mało jest bowiem prawdopodobne, aby przedsiębiorstwo państwowe zatrudniało pracownika, co do którego ma nie tylko podejrzenia, ale nawet dowody jego nieuczciwości.Z zasad powyższych, skoro zarzuty rewizji okazały się chybione, a Sąd Najwyższy nie dopatruje się w postępowaniu i rozumowaniu Sądu I instancji takich uchybień, które należałoby uwzględnić z urzędu (art. 380 § 1 k.p.c.), rewizja strony powodowej podlega z mocy art. 383 k.p.c. oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- IV PR 103/75 1975-11-19Czy roszczenie o odszkodowanie za niedobór pracowniczy, które nie zostało dochodzone w terminie roku od rozwiązania stosunku pracy, uległo prekluzji z mocy art. 473 k.z. i czy zawiadomienie prokuratury o niedoborze przer…
- IV CR 268/55 1955-05-26Czy roszczenie pracownika o wynagrodzenie za pracę, wymagalne dopiero po zakończeniu stosunku pracy, podlega rocznemu terminowi zawitemu (prekluzji) z art. 473 k.z.?
- I CR 776/60 1960-09-16Czy roszczenie pracodawcy o odszkodowanie za sorty mundurowe, które powstaje równocześnie i na skutek zwolnienia pracownika, podpada pod przepis art. 473 k.z. (Kodeksu Zobowiązań)?
- I PR 320/62 1964-02-06Czy roszczenie pracownika o naprawienie szkody z tytułu manka towarowego lub kasowego, które zostało zgłoszone po upływie rocznego terminu prekluzyjnego określonego w art. 473 k.z., może zostać zasądzone w sytuacji, gdy…
- I C 1931/52 1954-01-28Czy roczne terminy prekluzji z art. 473 k.z. mają zastosowanie do roszczeń pracodawcy lub pracownika, które stały się wymagalne dopiero po zakończeniu stosunku pracy?
Powołane przepisy
art. 473art. 134art. 16art. 18art. 380 § 1 KPCart. 383 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.