I CR 89/67
WyrokIzba Cywilna1967-11-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia, że przysługuje mu uprawnienie do projektu wynalazczego, który został zgłoszony w Urzędzie Patentowym przez inne osoby, na podstawie umowy o pracę nad wynalazkiem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia jego uprawnień do projektu wynalazczego, nawet jeśli może żądać odrzucenia zgłoszenia na podstawie art. 54 prawa wynalazczego. Wydanie decyzji przez Urząd Patentowy w sprawie odrzucenia zgłoszenia jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia sporu o uprawnienia do projektu wynalazczego. Żaden przepis nie wyłącza spod kompetencji sądów powszechnych spraw dotyczących sporów o uprawnienia do projektu wynalazczego.Stan faktyczny
Powód Aleksander T. domagał się ustalenia, że przysługuje mu uprawnienie do projektu wynalazczego "Młyn do twardych materiałów", zgłoszonego przez Romana W. i Lubomira S. Powód twierdził, że zawarł z nimi umowę o pracę nad wynalazkiem, a projekt został wykonany na zlecenie jego przedsiębiorstwa. Pozwani zgłosili projekt w Urzędzie Patentowym, gdy powód przebywał w areszcie. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że powód nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia, ponieważ może żądać odrzucenia zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, J. Pietrzykowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Aleksandra T. przeciwko Romanowi W. o ustalenie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 1966 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód Aleksander T. żądał ustalenia, że przysługuje mu uprawnienie do projektu wynalazczego pt. "Młyn do twardych materiałów", zgłoszonego w Urzędzie Patentowym PRL za numerem 104507 przez Romana W. i Lubomira S. W uzasadnieniu pozwu i w dalszych wyjaśnieniach złożonych na rozprawie w dniu 18.XI.1966 r. powód podał, że będąc właścicielem przedsiębiorstwa produkującego urządzenia i maszyny na eksport, w celu opracowania dla jego przedsiębiorstwa dokumentacji technicznej na młyn do twardych materiałów, zawarł w 1963 r. z W. i S. "umowę o pracę nad wynalazkiem". Zlecone im zadanie wykonali oni w styczniu 1964 r., a w marcu tegoż roku, kiedy powód przebywał w areszcie tymczasowym, zgłosili powyższy projekt wynalazczy w Urzędzie Patentowym w celu udzielenia im patentu. Zdaniem powoda, jemu przysługuje uprawnienie do tego wynalazku, jako dokonanego w wyniku wskazanej umowy.W stosunku do Lubomira S., wobec cofnięcia pozwu przeciwko niemu, Sąd Wojewódzki postępowanie umorzył. Natomiast powództwo w stosunku do pozwanego W. Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem oddalił. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, Sąd Wojewódzki uznał, że powód nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia swych uprawnień do wymienionego projektu wynalazczego, albowiem na podstawie art. 54 prawa wynalazczego może żądać odrzucenia zgłoszenia.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę z rewizji powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 54 pr. wyn. stanowi, że w razie zgłoszenia wynalazku "przez osobę nieuprawnioną", ten, komu przysługuje uprawnienie do wynalazku, może żądać m.in. odrzucenia zgłoszenia. Powyższy przepis stosuje się odpowiednio z mocy art. 82 pr. wyn. do wzorów użytkowych.W świetle powyższych przepisów powód, wbrew nietrafnemu stanowisku Sądu Wojewódzkiego, ma interes prawny w żądaniu ustalenia, że przysługują mu uprawnienia do powyższego projektu wynalazczego, jako dokonanego - według jego twierdzeń - w wyniku zawartej przezeń umowy przewidzianej w art. 25 ust. 3 pr. wyn. Wydanie przez Urząd Patentowy decyzji w sprawie odrzucenia zgłoszenia wynalazku lub wzoru uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia sporu w kwestii uprawnień do projektu wynalazczego, a tym samym w kwestii uprawnień do jego zgłoszenia. Żądanie powoda zmierza do rozstrzygnięcia sporu w tym przedmiocie. Żaden przepis nie wyłącza spod kompetencji sądów powszechnych spraw, w których przedmiotem jest spór w kwestii uprawnień do projektu wynalazczego, jako dokonanego w warunkach przewidzianych w art. 25 pr. wyn. Dlatego też Urząd Patentowy PRL w piśmie z dnia 23.XII.1965 r. pouczył powoda, że ustalenia swych uprawnień do powyższego projektu wynalazczego powinien dochodzić w drodze sądowej, przy czym o swym wystąpieniu do sądu powinien zawiadomić wymieniony Urząd.Jak z powyższego wynika, wydanie przez Urząd Patentowy decyzji co do ewentualnego odrzucenia zgłoszenia dokonanego przez pozwanego wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego w kwestii wspomnianych uprawnień (art. 90 § 1 pkt 4 k.p.a.).Ponieważ Sąd Wojewódzki nie miał na uwadze przytoczonych zasad, należało zaskarżony wyrok uchylić. Sąd Najwyższy zatem z mocy art. 388 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV PR 175/82 1982-08-09Czy ustalenie autorstwa pracowniczego projektu wynalazczego może nastąpić nawet wówczas, gdy projekt nie został jeszcze zastosowany?
- I PR 214/90 1991-01-15Czy powództwo o ustalenie prawa do wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy jest dopuszczalne, gdy istnieje możliwość wytoczenia powództwa o zapłatę?
- I PKN 354/98 1998-11-27Czy niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o ustalenie prawa do patentu przeciwko osobie, która uzyskała patent, gdy powód zmierza do stwierdzenia, że wynalazek miał charakter pracowniczy i prawo do patentu przysług…
- II PR 216/74 1974-11-15Czy sąd powszechny jest właściwy do rozstrzygania sporów o ustalenie autorstwa wynalazku, a jeśli tak, to czy powództwo o wynagrodzenie za zastosowanie wynalazku jest przedwczesne przed prawomocnym ustaleniem autorstwa?
- I PKN 14/97 1997-02-27Czy objęcie zastosowanym projektem racjonalizatorskim tylko części rozwiązania stanowiącego chroniony patentem wynalazek jest stosowaniem tego wynalazku w rozumieniu art. 98 ustawy o wynalazczości?
Powołane przepisy
art. 54art. 82art. 25 ust. 3art. 25art. 90 § 1 pkt 4 KPart. 388 § 1 KPC§ 1 pkt 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.