I CSK 178/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-01
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktyczna separacja małżonków, która skutkuje trwałym zerwaniem wszelkich stosunków majątkowych i brakiem możliwości podejmowania wspólnych decyzji gospodarczych, stanowi ważny powód do zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej w rozumieniu art. 52 k.r.o., a sąd dopuścił się rażącego naruszenia tego przepisu, co uzasadnia oczywistą zasadność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi w rozumieniu art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność wymaga wykazania rażącego naruszenia przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznego od razu, bez potrzeby głębszej analizy. W judykaturze prezentowany jest jednolity pogląd, że faktyczna separacja może być ważnym powodem do zniesienia wspólności majątkowej, jeśli uniemożliwia współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym i skutkuje trwałym zerwaniem stosunków majątkowych. Analiza wniosku nie wskazuje na jaskrawe błędy w wykładni art. 52 k.r.o. przez sąd drugiej instancji.Stan faktyczny
Powód P. W. wniósł powództwo o ustalenie rozdzielności majątkowej. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację powoda. Powód złożył skargę kasacyjną, powołując się na oczywistą zasadność z uwagi na rażące naruszenie art. 52 k.r.o. przez sąd, który uznał brak ważnych powodów do ustanowienia rozdzielności majątkowej, mimo faktycznej separacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 178/16 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa P. W. przeciwko M. W. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. o ustalenie rozdzielności majątkowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 września 2015 r., sygn. akt VI Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w W., którym zostało oddalone jego powództwo o ustanowienie rozdzielności majątkowej stron. Powód w skardze kasacyjnej powołał podstawę przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdził, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, z uwagi na to, że sąd dopuścił się rażącego naruszenia art. 52 k.r.o. uznając, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do uznania, iż istnieją ważne powody uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej objęta art. 3989§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga od skarżącego wykazania, że zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych dociekań. Naruszenie prawa powinno mieć charakter szczególny i kwalifikowany (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; z dnia 23 listopada 2010 r., III UK 10/11, niepubl.). Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Brak w nim
3 przekonywującego wywodu prawnego o zaistnieniu takiego stanu rzeczy w stosunku do zaskarżonego orzeczenia. W judykaturze, w kontekście wykładni art. 52 k.r.o., prezentowany jest jednolity pogląd, że faktyczna separacja małżonków może być ważnym powodem do zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej, jeżeli uniemożliwia im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, a zatem taka separacja faktyczna, która skutkuje trwałym zerwaniem wszelkich stosunków majątkowych stron i brakiem możliwości podejmowania wspólnych decyzji gospodarczych. Wynik badania wniosku i jego argumentacji, na tle podstawy skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego wyroku, nie prowadzi do oceny, iż dokonana przez niego wykładnia art. 52 k.r.o. stanowi konsekwencję jaskrawych błędów w zakresie wykładni prawa materialnego albo procesowego, które współkształtowały jego treść. W szczególności nie doszło do wydania orzeczenia przy zastosowaniu wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią, przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której przyczyny Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1878/25 2025-10-21Czy skarga kasacyjna dotycząca zniesienia wspólności ustawowej małżeńskiej, oparta na zarzucie rażącego naruszenia art. 52 k.r.o., spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność?
- I CSK 144/17 2017-09-07Czy separacja faktyczna małżonków, która nie utrudnia im współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym, może stanowić ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej na podstawie art. 52 § 1 k.r.o.?
- I CSK 4322/22 2022-12-21Czy długotrwała separacja faktyczna, trudności w porozumieniu co do zarządu majątkiem wspólnym, a także toczące się postępowanie rozwodowe stanowią wystarczającą przesłankę do ustanowienia rozdzielności majątkowej, gdy b…
- III CSK 64/20 2020-12-22Czy separacja faktyczna małżonków może stanowić samodzielną przesłankę ustanowienia rozdzielności majątkowej na gruncie art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego?
- I CSK 3236/24 2025-12-02Czy w przypadku separacji faktycznej małżonków, sąd ma obowiązek ustanowić rozdzielność majątkową z datą wcześniejszą niż wytoczenie powództwa, a jeśli tak, to czy skarga kasacyjna od wyroku oddalającego apelację w tej s…
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 52 KROart. 3989 § 1 KPCart. 3989§ 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 2§ 1 pkt 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy