I CSK 144/17
WyrokIzba Cywilna2017-09-07
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy separacja faktyczna małżonków, która nie utrudnia im współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym, może stanowić ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej na podstawie art. 52 § 1 k.r.o.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (ocena dowodów) zazwyczaj nie stanowią podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej, chyba że naruszenie jest ewidentne. Ponadto, uzasadnienie Sądu Okręgowego dotyczące zastosowania art. 52 § 1 k.r.o. było przekonujące i nie wykazywało oczywistej zasadności skargi w tym zakresie.Stan faktyczny
Powód domagał się orzeczenia rozdzielności majątkowej między małżonkami, powołując się na separację faktyczną. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że stan separacji nie utrudniał współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym i nie zachodziły ważne powody do ustanowienia rozdzielności. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i oceny Sądu Rejonowego. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 144/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa P. S. przeciwko J. S. przy udziale Prokuratora Okręgowego w W. o rozdzielność majątkową, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 września 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt VI Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 września 2016 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację powoda P. S. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 stycznia 2016 r., którym oddalone zostało powództwo przeciwko J. S. o rozdzielność majątkową i zasądzone koszty postępowania. Przyczyną oddalenia powództwa było ustalenie, że wprawdzie strony pozostają w separacji faktycznej, to ten stan nie utrudnia im współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym i w związku z tym nie zachodzą ważne powody, dające podstawę do ustanowienia rozdzielności majątkowej w myśl art. 52 § 1 k.r.o. Oddalając apelację Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu Rejonowego. W skardze kasacyjnej powód zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego dotyczy art. 52 k.r.o. przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu, że ważne powody, o których mowa w tym przepisie nie obejmują sytuacji, w której małżonkowie pozostają ze sobą w separacji faktycznej i od wielu lat nie komunikują się ze sobą w sprawach majątkowych oraz przez interpretację tej przesłanki w sposób pomijający kwestie majątkowe, koncentrując się na „dobrostanie drugiej strony”, prowadząc w ten sposób do fikcji istnienia wspólności majątkowej małżonków. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania kasacyjnego, ewentualnie zmianę tego orzeczenia w całości i uwzględnienie powództwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołuje się na oczywistość naruszenia prawa procesowego oraz materialnego przez Sąd Okręgowy na skutek wad postępowania dowodowego i braku wszechstronnego zbadania zebranego w sprawie materiału dowodowego, przez co oczywiście
3 naruszony został art. 233 § 1 k.p.c. Niewłaściwie wyprowadzone wnioski z zasady prawidłowo - jak stwierdza pozwany w uzasadnieniu - ustalonego stanu faktycznego doprowadziło do oczywiście błędnej wykładni i w konsekwencji błędnego zastosowania art. 52 § 1 k.r.o. (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). W utrwalonym i znanym orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w doktrynie jest od dawna ustalone, w jakich sytuacjach można powołać się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Winno to być widoczne i rozpoznawalne przez przeciętnego prawnika naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego. Najrzadziej sytuacja taka występuje z powołaniem się na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., który to przepis, poza zupełnie ewidentnymi okolicznościami, nie może stanowić podstawy wniesienia skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia powoda wynika, że mimo dokonywania różnych zastrzeżeń w uzasadnieniu wniosku, iż znany mu jest brak podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej ze względu na zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, czyni to wbrew treści art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c. Motywy przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku są starannie przedstawione i są przekonujące, także w odniesieniu do oceny zastosowania art. 52 § 1 k.r.o. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie zostały przedstawione wystarczające argumenty przemawiające za oczywistą zasadnością tej skargi również ze względu na naruszenie tego przepisu prawa materialnego. Mając to na uwadze należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu. aw aj
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 240/19 2020-07-02Czy separacja faktyczna małżonków, która nie uniemożliwia im współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym, może stanowić ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej na podstawie art. 52 § 1 k.r.o.?
- III CSK 64/20 2020-12-22Czy separacja faktyczna małżonków może stanowić samodzielną przesłankę ustanowienia rozdzielności majątkowej na gruncie art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego?
- I CSK 178/16 2016-12-01Czy faktyczna separacja małżonków, która skutkuje trwałym zerwaniem wszelkich stosunków majątkowych i brakiem możliwości podejmowania wspólnych decyzji gospodarczych, stanowi ważny powód do zniesienia wspólności majątkow…
- V CSK 35/19 2019-09-26Czy długoletnia separacja faktyczna stron postępowania o podział majątku wspólnego, w okresie bezpośrednio poprzedzającym ustanie wspólności małżeńskiej, w sytuacji gdy jedna ze stron nie wyraża zgody na orzeczenie rozwo…
- I CSK 3236/24 2025-12-02Czy w przypadku separacji faktycznej małżonków, sąd ma obowiązek ustanowić rozdzielność majątkową z datą wcześniejszą niż wytoczenie powództwa, a jeśli tak, to czy skarga kasacyjna od wyroku oddalającego apelację w tej s…
Powołane przepisy
art. 52 § 1 KROart. 233 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 52 KROart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy