IV CSK 240/19

WyrokIzba Cywilna2020-07-02

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy separacja faktyczna małżonków, która nie uniemożliwia im współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym, może stanowić ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej na podstawie art. 52 § 1 k.r.o.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi, w szczególności potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Sąd podkreślił, że sama separacja faktyczna małżonków nie jest wystarczająca do ustanowienia rozdzielności majątkowej, a jedynie taka separacja, która uniemożliwia współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, może stanowić ważny powód w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o.
Stan faktyczny
Powód domagał się ustanowienia rozdzielności majątkowej z uwagi na separację faktyczną i konflikt z małżonką. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że separacja faktyczna nie była na tyle zaawansowana, by uniemożliwiać współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Powód zaskarżył wyrok sądu okręgowego skargą kasacyjną, zarzucając rozbieżności w orzecznictwie sądów w zakresie wykładni art. 52 § 1 k.r.o. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 240/19 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa M.R.T. przeciwko A.T-L. o ustanowienie rozdzielności majątkowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 lipca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II 1 Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 20 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w G. w pkt I. oddalił apelację Powoda M.T. od wyroku Sądu Rejonowego […] w G. z dnia 2 lutego 2018 r. i w pkt II. orzekł o kosztach postępowania. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, który uznał, że mimo iż Powód i Pozwana A.T-L. są w separacji faktycznej, jak również pozostają w konflikcie osobistym, okoliczności te w tej konkretnej sytuacji faktycznej nie dają podstaw do ustanowienia rozdzielności 2 majątkowej. Sąd Okręgowy zaznaczył, że wystąpienie przesłanki separacji faktycznej małżonków nie jest wystarczające dla ustanowienia rozdzielności majątkowej. Podniósł, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że tylko taka separacja faktyczna, która uniemożliwia małżonkom współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym może stanowić ważny powód w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 233 k.p.c. W ocenie Sądu Okręgowego słusznie uznał Sąd Rejonowy, że Powód nie wykazał, by Pozwana podejmowała nierozważne decyzje finansowe narażające Powoda lub rodzinę na uszczerbek majątkowy. Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez Powoda. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 52 § 1 k.r.o. Podniósł, że zarówno sąd I. instancji, jak i sąd II. instancji uznały, że między stronami istnieje separacja faktyczna, ale nie stanowi ona ważnego powodu w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o. Tymczasem Sąd Rejonowy […] w G. w innej sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej wyrokiem z 6 listopada 2018 r. sygn. akt IV RC […] - w niemalże tożsamym stanie faktycznym - ustanowił rozdzielność majątkową między małżonkami, uznając, że między stronami istnieje separacja faktyczna, która uniemożliwia im zarząd majątkiem wspólnym. Zdaniem Powoda oznacza to, że klauzula generalna „ważne powody” z art. 52 § 1 k.r.o. w tożsamych stanach faktycznych jest rozbieżnie interpretowana w orzecznictwie sądów z apelacji gdańskiej i uzasadnia to ingerencję Sądu Najwyższego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Pozwana wniosła o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie od Powoda na Jej rzecz kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie Skarżący wnosi o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania motywując wniosek istnieniem potrzeby wykładni przepisów prawnych 3 budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa. W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić, jak też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08; z 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II PK 220/08; z 8 lipca 2009 r., sygn. akt I CSK 11/09, niepubl.). Powołując się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym skarżący nie może we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ograniczać się do podkreślenia (powołania) występowania takich rozbieżności, lecz obowiązany jest wskazać, na czym rozbieżność ta polega oraz powołać orzeczenia, z których wynika, pozostając jednocześnie w związku ze sprawą podlegającą rozpoznaniu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Nie jest przy tym spełnieniem powyższego wymagania wskazanie jednego orzeczenia Sądu Rejonowego, w którym - jak podnosi Skarżący - w niemal identycznej sprawie zapadło odmienne rozstrzygnięcie. Nie stanowi to bowiem o istnieniu rozbieżności w orzecznictwie, lecz co najwyższej o odmiennej ocenie dokonanej przez inny sąd w innej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie może też sprowadzać się jedynie do polemiki ze stanowiskiem co do wykładni prawa przyjętym przez sąd meriti w sprawie. Tymczasem argumentacja Skarżącego zawarta we wniosku stanowi w istocie taką polemikę wskazując na konieczność przyjęcia odmiennej wykładni treści art. 52 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z uwagi na istnienie określonych okoliczności faktycznych, które w ocenie skarżącego występowały w sprawie. 4 Z uwagi na fakt, iż skarga kasacyjna nie spełniała powyższych wymagań, należało odmówić jej przyjęcia do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. oraz § 4 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 z późn. zm.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 52 § 1 KROart. 233 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 52art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 2§ 4 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy