I CSK 4150/23

I CSK 4150/23 POSTANOWIENIE 10 października 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska na posiedzeniu niejawnym 10 października 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku P. spółki akcyjnej w L. z udziałem A.H.G., H.G. o ustanowienie służebności przesyłu, na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w L. od postanowienia Sądu Okręgowego w Suwałkach z 25 maja 2023 r., I Ca 131/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od P. spółki akcyjnej w L. na rzecz A.H.G. i H.G. 240 (dwieście czterdzieści) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia P. spółce akcyjnej w L. do dnia zapłaty tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Ełku postanowieniem z 30 stycznia 2023 r. ustanowił nieograniczoną w czasie służebność przesyłu na rzecz wnioskodawcy i każdoczasowego właściciela urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomości położonej w miejscowości E., będącej własnością H.G. i A.H.G., na której znajdują się urządzenia elektroenergetyczne w postaci stacji transformatorowej SN/nN wraz z wejściami i wyjściami linii kablowych SN i nN – będące własnością wnioskodawcy I CSK 4150/23 2 – zgodnie z opinią biegłego z zakresu geodezji B.K., znajdującej się na k. 109-110 akt sprawy stawającą łącznie z mapą integralną część postanowienia. Postanowieniem z 25 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił apelację wnioskodawcy P. Spółki akcyjnej z siedzibą w L. oraz orzekł o kosztach postępowania. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wobec uznania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym. Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno służyć ochronie obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania oraz zapewniać jednolitość orzecznictwa sądowego w takich sprawach, w których możliwe jest dokonanie zasadniczej wykładni przepisu prawa, mającej walor generalny i abstrakcyjny. W przepisach kodeksu postępowania cywilnego skarga kasacyjna została ukształtowana jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń, wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś do merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. I CSK 4150/23 3 W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 lipca 2023 r., I CSK 6201/22). Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić swoje twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, Nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, Nr 4, poz. 75; 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Oceniając wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi powinna dać się stwierdzić "na pierwszy rzut oka", bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej nie spełnia tego kryterium. Okoliczności, do których odwołuje się powód stanowią jedynie przejaw prowadzonej przez niego polemiki ze stanowiskiem Sądu drugiej instancji, w zakresie oceny dowodów. Fakt, że skarżący odmiennie niż Sąd Okręgowy ocenia przeprowadzone w sprawie dowody, tj. dowody z opinii biegłych, nie świadczy o oczywistej zasadności skargi. Nie świadczy o niej także zakres przeprowadzonego przez Sądy meriti postępowania dowodowego oraz ocena zgromadzonego w jego ramach materiału dowodowego. Skarżący pomija przy tym, I CSK 4150/23 4 że Sąd Najwyższy jako sąd prawa, nie prowadzi postępowania dowodowego, nie dokonuje oceny dowodów, ale pozostaje związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy orzekające w sprawie (art. 39813 § 2 k.p.c.), dlatego kwestie te nie podlegają badaniu w ramach postępowania kasacyjnego, co uniemożliwia odwoływanie się do nich dla uzasadnienia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego skarżący dąży do weryfikacji trafności rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji, w szczególności ustaleń faktycznych, które nie mogą stanowić podstawy kasacyjnej z uwagi na zakaz, zawarty w art. 3983 § 3 k.p.c. W okolicznościach sprawy niniejszej sprawy nie stwierdzono kwalifikowanego naruszenia prawa, uzasadniającego przyjęcie skargi do rozpoznania ze względów publicznoprawnych. Sąd Najwyższy na etapie badania wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie analizuje przy tym podstaw skargi kasacyjnej ani ich uzasadnienia, stanowią one bowiem odrębne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). (P.H.) [a.ł]