I CSK 583/20
WyrokIzba Cywilna2021-07-16
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego do księgi wieczystej, złożony przez spółkę, której osoba reprezentująca nie widnieje w KRS jako prezes, wymaga dołączenia umowy spółki w celu wykazania umocowania tej osoby?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w sytuacji, gdy osoba reprezentująca spółkę przy czynności prawnej nie widnieje w Krajowym Rejestrze Sądowym jako prezes, niezbędne jest wykazanie podstaw jej umocowania. Choć przepis art. 6268 § 2 k.p.c. nie wymaga wprost złożenia umowy spółki, to w okolicznościach sprawy, gdy wymagane jest wykazanie skutecznego powołania do organu spółki, porównanie aktu powołania z postanowieniami umowy spółki jest uzasadnione dla oceny tej okoliczności.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego jego apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji, które oddaliło wniosek o wpis do księgi wieczystej zmiany wierzyciela hipotecznego. Sąd rejestrowy uzależnił wpis od dołączenia umowy spółki, z której miałoby wynikać umocowanie osoby składającej oświadczenie woli w imieniu spółki. Osoba ta nie widniała w KRS jako prezes spółki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 583/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku L. spółki z o.o. w W. przy uczestnictwie S. […] spółki z o.o. w W., M. […] spółki z o.o. w W. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lipca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt XXVII Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskodawca – L.[…] sp. z o.o. z siedzibą w W. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 lutego 2020 r., oddalającego jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 maja 2019 r., którym oddalono wniosek o wpis do księgi wieczystej zmiany wierzyciela hipotecznego. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że oczywista zasadność skargi wynika z naruszenia art. 31 u.k.w.h. w zw. z art. 201 § 4 k.s.h. Zdaniem skarżącego sąd rejestrowy bezpodstawnie uzależnił dokonanie wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego od
2 dołączenia do wniosku umowy spółki, z której miałoby wynikać umocowanie osoby składającej w imieniu spółki oświadczenie woli. Zdaniem skarżącego podstawą wpisu nie powinny być dokumenty dołączone do umowy cesji, lecz jedynie sama umowa, a żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku składania dokumentów, które miałyby z góry wykazywać sytuację organizacyjną spółki-cedenta. Skarżący podniósł, że umocowanie członka zarządu wynika z samego dokumentu jego powołania, nie jest zatem konieczne dołączenie umowy spółki. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Przy tym przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Przedstawienie tej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania nie odpowiada powyższym wymaganiom, gdyż trudno podzielić argumentację
3 skarżącego. Choć - rzecz jasna - wymaganie złożenia dokumentu umowy spółki, w której uregulowano sposób powoływania członków zarządu nie wynika wprost z art. 6268 § 2 k.p.c., to jest ono prostym następstwem szczególnych okoliczności tej sprawy. Osoba podpisująca umowę cesji nie widniała w KRSie jako prezes spółki. W takim przypadku niezbędnym stało się wykazanie, na jakiej podstawie osoba reprezentowała spółkę przy tej czynności prawnej. Nie ma przy tym znaczenia twierdzenie wnioskodawcy, że wpis nowego członka zarządu spółki do KRSu nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratoryjny. Jest to oczywiście prawda, niemniej po stronie wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że osoba, która nie widnieje w KRSie faktycznie została skutecznie powołana do organu spółki. Nie sposób ocenić tej okoliczności inaczej niż poprzez porównanie aktu powołania - nawiasem mówiąc złożonego bez zachowania przepisowej formy - z odpowiednimi postanowieniami umowy spółki. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 336/22 2024-04-24Czy umowa cesji wierzytelności hipotecznej, zawarta przez jednego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdy zarząd jest wieloosobowy, jest ważna i może stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej?
- I CSK 3301/23 2024-08-20Czy dokumenty wykazujące brak bytu prawnego, osobowości prawnej, zdolności prawnej lub sądowej podmiotu (spółki prawa handlowego) na datę ponownego wpisania go do księgi wieczystej w charakterze wierzyciela hipotecznego…
- V CSK 640/16 2017-05-18Czy w sytuacji, gdy spółka ma więcej niż jednego wierzyciela, a jeden z nich udzielił jej pożyczki, istnieje obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, aby zwolnić się od odpowiedzialności z art. 299 k.s.h.?
- V CSK 503/16 2017-02-24Czy skarga kasacyjna uczestniczki postępowania w sprawie o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego w księdze wieczystej podlega przyjęciu do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 75/20 2020-07-23Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy zarzucane naruszenie przepisów Kodeksu spółek handlowych i ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym nie stanowi kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa widoczne…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 31art. 201 § 4 KSHart. 6268 § 2 KPCart. 3989 § 1§ 1§ 2§ 1 pkt 4§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy