I CSK 72/17
WyrokIzba Cywilna2017-05-26
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, skarga kasacyjna powódki spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie zostały wykazane żadne z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazane przez skarżącą zagadnienie wykładni pojęcia "rażąca niewdzięczność" (art. 898 k.c.) nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego, gdyż pojęcie to jest elastyczne i jego interpretacja wynika z bogatego orzecznictwa. Ponadto, nie zachodzi potrzeba posiłkowego stosowania art. 897 k.c. przy ocenie rażącej niewdzięczności, ponieważ przepisy te regulują odmienne instytucje prawne.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Skarżąca powołała się na potrzebę wykładni pojęcia "rażąca niewdzięczność" (art. 898 k.c.) oraz na posiłkowe stosowanie art. 897 k.c. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przyznał adwokatowi wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 72/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa W. S. przeciwko M. K. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt VI ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje adw. Ł. L. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. kwotę 5416 (pięć tysięcy czterysta szesnaście) złotych powiększoną o 23 % podatku VAT za udzielenie powódce z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie skarżąca w skardze kasacyjnej powołała kilka okoliczności mających uzasadnić przyjęcie jej do rozpoznania. Po pierwsze, wskazała na potrzebę wykładni art. 898 k.c. co do zdefiniowania pojęcia „rażąca niewdzięczność”, jakim ustawodawca posłużył się w tym przepisie. Oczywiście taka potrzeba wykładni nie występuje, a elastyczność określenia „rażąca niewdzięczność” pozwala na adekwatną ocenę konkretnych stanów faktycznych - co do kierunku interpretacji tego przepisu, to wynika on z już bogatego orzecznictwa Sąd Najwyższy na jego tle, w którym właśnie na konkretnych przykładach wskazano, kiedy zachowanie obdarowanego mogło zostać uznane za przejaw rażącej niewdzięczności. Po drugie, istotne zagadnienie prawne dotyczy posiłkowego stosowania art. 897 k.c. przy ocenie rażącej niewdzięczności i tego, skąd wiadomo, że sąd przepis ten zastosował. Nie jest to jednak istotne zagadnienie prawne w takim znaczeniu, jakie zostało mu nadane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że art. 897 i 898 k.c. regulują odmienne instytucje prawne - obowiązek alimentacyjny obdarowanego i podstawy do odwołania darowizny, zatem przy stosowaniu jednego z nich w ogóle nie może być mowy o posiłkowym stosowaniu drugiego. Ponadto czego innego w obu przypadkach dochodzi też powód. Trzecia wskazana okoliczność, mianowicie naruszenie wymienionych przepisów, w ogóle nie jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aw jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 602/16 2017-03-13Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 898 § 1 k.c. w kontekście przesłanek stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.…
- I CSK 593/16 2017-01-05Czy pojęcie "rażąca niewdzięczność" w rozumieniu art. 898 § 1 k.c. stanowi zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości lub wywołujące rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpozna…
- I CSK 165/20 2021-02-24Czy wykorzystanie przez obdarowanego instytucji prawnych do egzekwowania słusznych roszczeń może stanowić rażącą niewdzięczność wobec darczyńcy?
- II CSK 373/17 2017-11-30Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy powodowie wskazują na potrzebę wykładni przepisów dotyczących rażącej niewdzięczności darczyńcy i momentu oceny tych zdarzeń, a ich argumentacja nie…
- III CSK 167/17 2017-09-29Czy w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powód jako uzasadnienie wskazuje na oczywistą zasadność skargi wynikającą z błędnego uznania przez S…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 898 KCart. 897 KCart. 897§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy