I CZ 37/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-08-11
Skład orzekający: Stanisław Dąbrowski, Iwona Koper, Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następcy prawni zmarłego członka spółdzielni mieszkaniowej mogą wnieść skargę kasacyjną w sprawie o uchylenie uchwały spółdzielni dotyczącej wykluczenia z członkostwa, jeśli dochodzone prawo ma charakter niemajątkowy i jest ściśle związane z osobą zmarłego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że następcy prawni zmarłego członka spółdzielni mieszkaniowej nie mogą wnieść skargi kasacyjnej w sprawie o uchylenie uchwały spółdzielni dotyczącej wykluczenia z członkostwa, jeśli dochodzone prawo ma charakter niemajątkowy i jest ściśle związane z osobą członka, a tym samym jest nieprzenoszalne. Na spadkobierców przechodzą jedynie prawa majątkowe zmarłego członka. W związku z tym, skarżący, nie będąc stronami postępowania, nie byli uprawnieni do wniesienia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną spadkobierców zmarłej powódki I. N.-B. w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego uchylenia uchwały o wykluczeniu jej ze spółdzielni mieszkaniowej. Uzasadnieniem odrzucenia było umorzenie postępowania ze względu na śmierć powódki i nieprzenoszalność dochodzonych praw. Spadkobiercy zarzucili naruszenie przepisów k.p.c., twierdząc, że mają przymiot strony, ponieważ dochodzone prawo do lokalu ma charakter majątkowy i jest dziedziczne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające ich skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 37/10 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie ze skargi I. N.-B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 14 maja 2003 r., sygn. akt I ACa (…), w sprawie z powództwa R. B., J. B. i J. B. jako następców prawnych I. N. - B. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej W.(...) w W. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2010 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt VI ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną R. B., J. B. i J. B. w sprawie ze skargi I. N.-B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 14 maja 2003 r. Skargę kasacyjną wniesiono od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 31 lipca 2009 r. dotyczącego umorzenia postępowania ze skargi o wznowienie postępowania, wobec śmierci powódki I. N.-B. Umorzenie postępowania Sąd uzasadnił nieprzenoszalnością
2 praw dochodzonych w postępowaniu o uchylenie uchwały o wykluczeniu powódki ze spółdzielni mieszkaniowej. R. B., J. B. i J. B., jako następcy prawni I. N.-B., w zażaleniu na postanowienie odrzucające ich skargę kasacyjną zarzucili naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3911 § 1 k.p.c. poprzez bezpodstawne uznanie, że nie mają oni przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji uznanie, że złożona przez nich skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. W uzasadnieniu zażalenia wskazali, że żądanie uchylenia uchwały pozbawiającej członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej dotyczy nie tylko przywrócenia prawa do bycia członkiem spółdzielni (prawa o charakterze niemajątkowym), ale przede wszystkim związanego z nim własnościowego prawa do lokalu (prawa majątkowego). Sprawa o uchylenie uchwały spółdzielni mieszkaniowej - a w konsekwencji sprawa o wznowienie postępowania w tego rodzaju sprawie – jest więc sprawą majątkową. Wobec tego roszczenie I. N.-B., dotyczące w istocie prawa do lokalu powiązanego z członkostwem w spółdzielni mieszkaniowej, należy ocenić jako dziedziczne, a tym samym skarżący - jako jej spadkobiercy , nabyli przymiot strony powodowej w niniejszym postępowaniu. Wnosili o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu ich skardze kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności wniesionego zażalenia ma ocena przedmiotu prawomocnie zakończonej sprawy z powództwa I. N.-B. z punktu widzenia jej niemajątkowego lub majątkowego charakteru. Zaskarżona przez nieżyjącą już powódkę uchwała dotyczy przywrócenia prawa do bycia członkiem spółdzielni, ściśle związanego z osobą członka i z tej przyczyny nieprzenoszalnego. Na spadkobierców przechodzą jedynie prawa majątkowe zmarłego członka. Roszczenia spadkobierców o zwrot przez spółdzielnię sumy pieniężnej z tytułu uiszczonego wkładu mieszkaniowego, lub budowlanego powstaje dopiero z chwilą ustania członkostwa (postanowienie SN z dnia 19 listopada 1997 r., III CZP 52/97 LEX nr 32430). W tym stanie rzeczy z uwagi na niemajątkowy charakter dobra, którego ochrony domagała się I. N.-B. w prawomocnie zakończonej sprawie z jej powództwa taki sam charakter ma sprawa z jej skargi o wznowienie tego postępowania. Także jednak w razie przyjęcia – po myśli skarżących - że zaskarżona uchwała ma charakter mieszany niemajątkowo – majątkowy, to zgodnie ze stanowiskiem
3 orzecznictwa należy ją traktować co do zasady jako uchwałę o charakterze niemajątkowym. (post. SN z dnia 8 lutego 2008 r., I CZ 145/07 niepubl.). Trafnie więc Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną przyjmując, że skarżący nie są podmiotami nieprzenoszalnych praw organizacyjnych należących uprzednio do I. N.-B., których nie nabyli w drodze sukcesji majątkowej i nie będąc stronami nie są uprawnieni do jej wniesienia. Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu stosownie do art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II CSK 141/18 2019-04-18Czy następcy prawni byłego członka spółdzielni mają legitymację procesową do kontynuowania postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały spółdzielni, która zmieniała statut i wpływała na sytuację majątkową zmarłego?
- II CSK 442/17 2018-04-20Czy następcy prawni zmarłego członka spółdzielni mają interes prawny w ustaleniu nieważności oświadczenia woli spadkodawcy o rezygnacji z członkostwa, jeśli skutkowałoby to przywróceniem jego praw spółdzielczych, w tym m…
- II CR 448/85 1985-12-20Czy powódka, jako spadkobierczyni zmarłego członka spółdzielni mieszkaniowej, ma prawo do przyjęcia w poczet członków i przydziału lokalu mieszkalnego po zmarłym, nawet jeśli wielkość tego lokalu znacznie przekracza jej…
- II CZ 33/83 1983-03-14Czy następca członka spółdzielni mieszkaniowej, który zmarł lub utracił członkostwo w okresie oczekiwania na przydział lokalu, może skutecznie dochodzić ustalenia, że nabył staż członkowski decydujący o kolejności otrzym…
- II CZ 189/11 2012-04-25Czy sprawa o uchylenie uchwały spółdzielni dotyczącej wykreślenia członka z rejestru, podjętej w związku z nieuiszczeniem uzupełnienia wpisowego, ma charakter sprawy o prawa majątkowe, czy niemajątkowe, a w konsekwencji,…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3911 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy