I CZ 70/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-07-20
Skład orzekający: Antoni Górski, Józef Frąckowiak, Maria Grzelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty w należnej wysokości jest dopuszczalne, jeśli sąd drugiej instancji sam zakwalifikował sprawę inaczej niż sąd pierwszej instancji, nie wzywając przy tym skarżącego do uzupełnienia opłaty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty w należnej wysokości. Sąd Apelacyjny, weryfikując charakter sprawy i wartość przedmiotu zaskarżenia, miał prawo zakwalifikować niektóre roszczenia jako majątkowe, od których należała się opłata stosunkowa. Jednakże, w sytuacji zmiany kwalifikacji sprawy przez sąd drugiej instancji, niezbędne było wezwanie skarżącego do uiszczenia opłaty w należnej wysokości zgodnie z art. 130 § 5 k.p.c. Odrzucenie apelacji bez takiego wezwania było przedwczesne.Stan faktyczny
Powód zaskarżył uchwały zgromadzenia wspólników spółki z o.o. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając wszystkie roszczenia za niemajątkowe i zasądzając opłatę w stałej wysokości. Powód wniósł apelację, uiszczając opłatę w wysokości ustalonej przez sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w części dotyczącej niektórych uchwał, uznając je za majątkowe i wymagające opłaty stosunkowej, której nie uiszczono w należnej wysokości. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając je za przedwczesne, ponieważ sąd drugiej instancji nie wezwał powoda do uzupełnienia opłaty po zmianie kwalifikacji sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 70/07 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Maria Grzelka w sprawie z powództwa Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. przeciwko Przedsiębiorstwu Inwestycyjnemu G. Spółce z o.o. o stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2007 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 stycznia 2007 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z 10 stycznia 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o żądaniach stwierdzenia nieważności ewentualnie uchylenia uchwały Zgromadzeniach Wspólników Nr 1, 6 i 8 podjętych w dniu 23 kwietnia 2004 r. przez Zwyczajne Zgromadzenie Wspólników Przedsiębiorstwa Inwestycyjnego „G.” Sp. z o.o., z powodu nieopłacenia apelacji w należnej wysokości. W zażaleniu powód wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. o stwierdzenie nieważności uchwał ewentualnie o uchylenie uchwał nr 1, 5, 6 i 8, podjętych przez Zwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Przedsiębiorstwo Inwestycyjne „G.” Sp. z o.o. Od wniesionej przez powoda apelacji uiszczono opłatę w wysokości 8.000 zł, przyjmując, że opłata stała, wyliczona na podstawie art. 29 pkt 3 ustawy o kosztach, przewidującego obowiązek uiszczenia opłaty od pozwu w sprawie uchylenia uchwały organu spółki w wysokości 2.000 zł, dotyczy każdej z zaskarżonych uchwał z osobna. Sąd Apelacyjny uznał, że w przypadku wniesienia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały organu spółki, wysokość opłaty zależy od charakteru skarżonej uchwały. Stwierdził zatem, że od uchwał o charakterze majątkowym należy pobrać opłatę stosunkową, natomiast od uchwał o charakterze niemajątkowym opłatę stałą, przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o kosztach. W związku z powyższym przyjął, że od uchwał nr 1, 6 oraz 8 pełnomocnik apelującego obowiązany był wnieść opłaty stosunkowe, których nieuiszczenie w należnej wysokości powoduje, zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c., odrzucenie środka odwoławczego. Przedmiotem zaskarżenia były uchwała dotycząca umorzenia udziałów nabytych przez sp. z o.o. „G.” od A. B. (uchwała nr 1), uchwała dotycząca udzielenia absolutorium prezesowi zarządu S. J. (uchwała nr 5), uchwała dotycząca wyrażenia zgody na umowę pożyczki zawartą przez spółkę ze S. J. (uchwała nr 6) oraz uchwała w sprawie dopłat (uchwała nr 8).
3 Należy zwrócić uwagę, że rozpatrujący sprawę w I instancji Sąd Okręgowy uznał, że wszystkie wskazane w pozwie roszczenia mają charakter niemajątkowy. Świadczy o tym brak wezwania powoda do podania wartości przedmiotu sporu, wezwanie go do uiszczenia tymczasowego wpisu od pozwu w wysokości 500 zł (k. - 51), jak również to, że w wyroku z dnia 7 marca 2006 r. Sąd ustalił wpis ostateczny w kwocie 2.000 zł (k. - 432), wskazując jako podstawę tego rozstrzygnięcia art. 31 ust. 1 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych z 1967 r. Powód, wnosząc apelację, zastosował się lojalnie w stosunku do ustalonej przez Sąd Okręgowy kwalifikacji sprawy; nie miał zresztą interesu w jej kwestionowaniu. Na postawie dokonywanych przez sąd czynności skarżący miał prawo oczekiwać, że sąd podzielił jego zapatrywanie co do niemajątkowego charakteru zgłoszonych roszczeń. Nie ulega wątpliwości, że Sąd Apelacyjny, działający jako sąd II instancji, miał prawo i obowiązek zweryfikowania charakteru sprawy oraz sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Decydujące znaczenie ma bez wątpienia prawidłowa kwalifikacja sprawy, a nie wadliwy stan, powstały w wyniku niewłaściwego trybu urzędowania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W zaistniałej sytuacji, w związku ze zweryfikowaniem charakteru niektórych roszczeń zgłoszonych w pozwie, niezbędne jednakże było wezwania skarżącego do uiszczenia opłaty w należnej wysokości (art. 130 § 5 k.p.c.), czego Sąd ten nie uczynił. Odrzucenie apelacji było więc przedwczesne, co skutkowało uchylenie skarżonego postanowienia. Wobec powyższego analizowanie dalszych podniesionych w zażaleniu zarzutów i przytoczonej argumentacji staje się zbędne. Z tych przyczyn orzeczono jak w postanowieniu (art. 3941 § 2 w zw. z art. 39815 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CZ 68/10 2010-09-30Czy apelacja, od której uiszczono opłatę w niższej niż wymagana kwocie, powinna zostać odrzucona przez sąd drugiej instancji, jeśli sąd pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia opłaty, ale nie zostało to uczynione?
- II CZ 32/19 2019-06-19Czy sąd drugiej instancji może odrzucić apelację z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej po tym, jak nadał jej dalszy bieg i prowadził postępowanie?
- V CZ 37/07 2007-05-15Czy sąd drugiej instancji może odrzucić apelację z powodu nieuiszczenia opłaty, jeśli powódka została zwolniona od kosztów sądowych przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli zwolnienie nastąpiło częściowo lub w późniejs…
- I CZ 23/08 2008-04-16Czy apelacja, od której nie została uiszczona należna opłata stosunkowa, podlega odrzuceniu bez wezwania do jej uzupełnienia, nawet jeśli pełnomocnik został błędnie wezwany do jej uiszczenia, a wniosek o zwolnienie od ko…
- I CZ 54/08 2008-07-04Czy uiszczenie opłaty od apelacji w wysokości wystarczającej do zaskarżenia części roszczeń uzasadnia odrzucenie całej apelacji?
Powołane przepisy
art. 29 pkt 3art. 26 ust. 1art. 1302 § 3 KPCart. 31 ust. 1art. 130 § 5 KPCart. 3941 § 2art. 39815 KPC§ 3§ 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy