I K 25/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Stępczyński.Sędziowie: R. Kryże (sprawozdawca), J. Pustelnik.Prokurator Generalnej Prokuratury: M. Matywiecka.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego D. oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 15 listopada 1962 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Sąd Wojewódzki w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 listopada 1962 r. uznał oskarżonego Jerzego D. za winnego tego, że jako kasjer-księgowy Związku Zawodowego Pracowników Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w N., działając z chęci zysku, zabrał w celu przywłaszczenia kwotę 121.600 zł, za której przechowanie był odpowiedzialny w związku ze sprawowaną funkcją, tj. przestępstwa z art. 2 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 5), i za to skazał go na 10 lat więzienia, przepadek połowy majątku i utratę praw na okres 5 lat z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 19 czerwca 1962 r. oraz na pokrycie wyrządzonej szkody zasądził od oskarżonego na rzecz Związku Zawodowego Pracowników Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w N. kwotę 121.600 zł.Od tego wyroku wniósł rewizję oskarżony Jerzy D.Rewizja oskarżonego, wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzuca obrazę prawa materialnego oraz błędną ocenę okoliczności faktycznych przez potraktowanie działania oskarżonego jako czynu ciągłego, aczkolwiek przypisanego mu zagarnięcia mienia społecznego dokonał on bądź to jako księgowy, nie będąc odpowiedzialnym za powierzone mu pieniądze, bądź też jako kasjer, na którym obowiązek taki ciążył.Zdaniem rewizji, w zależności od funkcji, jakie sprawował oskarżony, należało rozgraniczyć te sumy, które zagarniał on jako księgowy od tych, które przywłaszczył sobie będąc kasjerem i przypisać mu dwa odrębne przestępstwa.Zdaniem rewizji Sąd przy zasądzeniu powództwa cywilnego niesłusznie nie zastosował art. 158 k.z. mimo stwierdzenia współwiny Zarządu Związku Zawodowego Pracowników Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w N., który powierzył mu jednocześnie pełnienie funkcji i kasjera, i księgowego.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego nie jest słuszna.Oskarżony pełnił równocześnie funkcję kasjera i funkcję księgowego i właśnie wykorzystując tę okoliczność dokonywał przypisanego mu zagarnięcia w sposób systematyczny i w ciągu dłuższego czasu. Sąd Wojewódzki trafnie potraktował działanie oskarżonego jako jeden czyn ciągły, gdyż ustalony stan faktyczny dawał podstawę do przyjęcia, że oskarżony obejmował swoim zamiarem systematyczne okradanie tej samej instytucji. Z racji piastowania obu stanowisk kasjera i księgowego był on odpowiedzialny za przechowywanie i ochronę powierzonych mu pieniędzy.Zasądzenie sumy 121.600 zł, która była przedmiotem zagarnięcia na rzecz pokrzywdzonej jednostki, opiera się na specjalnym przepisie art. 3311 k.p.k. wprowadzonym ustawą z dnia 27 listopada 1961 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. Nr 53, poz. 296).Przepis art. 3311 k.p.k., w razie zagarnięcia mienia społecznego, nakazuje z urzędu zasądzenie na rzecz pokrzywdzonej instytucji odszkodowania pieniężnego w wysokości odpowiadającej wartości zagarniętego mienia i tym samym wyłącza zastosowanie ogólnego przepisu art. 158 kodeksu zobowiązań; wynika to wyraźnie z porównania treści § 1 z § 2 art. 3331 k.p.k.Jeśli chodzi o wymiar kary, to Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do uznania jej za rażąco surową i w tym względzie podziela motywy Sądu Wojewódzkiego.Orzeczenie o opłatach sądowych w związku z orzeczeniem dotyczącym wynagrodzenia wyrządzonej szkody opiera się na art. 3311 § 6 k.p.k. w związku z art. 27 pkt 4 i art. 40 pkt 5 ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. (jednolity tekst: Dz. U. z 1961 r. Nr 10, poz. 57).Z tych powodów należało orzec jak w sentencji wyroku.