I K 999/52
WyrokIzba Cywilna1953-02-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pięciu lat więzienia za spowodowanie pożaru stodoły i chlewni wskutek pozostawienia bez nadzoru pracującego traktora, z którego iskry spadły na słomę, jest rażąco surowa, biorąc pod uwagę młody wiek oskarżonego, brak doświadczenia i wybór niewłaściwego miejsca na młockę przez inną osobę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że kara pięciu lat więzienia nie jest rażąco surowa. Sąd podkreślił, że oskarżony świadomie zlekceważył zasady ostrożności i ochrony przeciwpożarowej, a skutki jego działania, które mógł przewidzieć, były znaczne. Mimo uwzględnienia młodego wieku i braku doświadczenia oskarżonego, obciążające okoliczności i rozmiar szkody uzasadniały wymierzoną karę.Stan faktyczny
Oskarżony Karol H., podczas obsługi traktora "Ursus" przy omłocie zboża, oddalił się, pozostawiając maszynę bez nadzoru. Iskry z rury wydechowej traktoru spadły na leżącą w pobliżu słomę, powodując pożar stodoły i chlewni wraz ze znajdującym się w nich inwentarzem żywym. Spowodowana szkoda przekroczyła 191.000 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Karola H., osk. z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 29 lipca 1952 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Koszalinie wyrokiem z dnia 29 lipca 1953 r. uznał oskarżonego Karola H. za winnego tego, że podczas obsługiwania traktoru marki "Ursus" przy omłocie zboża oddalił się, pozostawiając traktor bez żadnego nadzoru, w wyniku czego wydobywające się iskry z rury wydechowej traktoru spadały na obok leżącą słomą powodując pożar stodoły wraz z przyległą do niej chlewnią i znajdującym się w niej inwentarzem żywym, czym naraził Skarb Państwa na straty w wysokości 191.000 zł, tj. czynu przewidzianego w art. 215 § 1 k.k. i skazał go na pięć lat więzienia.Rewizja oskarżonego zarzuca wymierzenie rażąco surowej kary przez nieuwzględnienie szeregu okoliczności łagodzących jak: młody wiek oskarżonego, brak doświadczenia, niedostateczne przeszkolenie w posługiwaniu się traktorem oraz wybór przez inną osobę z kierownictwa PGR niewłaściwego miejsca na młockę. Rewizja wnosiła o wydatne złagodzenie wymierzonej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Wbrew wywodom rewizji, Sąd Wojewódzki wziął pod uwagę przy wymiarze kary młody wiek oskarżonego i brak dostatecznego doświadczenia, co wyraźnie w motywach wyroku podkreślił.Niemniej trzeba stwierdzić, że oskarżony H. po zapuszczeniu traktora i po około godzinnej młocce udał się na śniadanie, pozostawiając traktor bez dozoru. W rurze wydechowej traktoru, zanieczyszczonej nagarem o grubości 3 mm w części dolnej i powyżej iskrochronu, część nagaru z powodu nierównej pracy silnika oderwała się i padła na słomę leżącą w odległości dwóch metrów od traktora. Słoma zapaliła się i ogień nie zauważony przez nikogo przeniósł się na znajdującą się w odległości dziesięciu metrów stodołę i chlewnię, które spłonęły doszczętnie wraz ze znajdującym się tam zbożem i maszynami rolniczymi. Ponadto spaliło się 128 sztuk trzody chlewnej. Pożar wyrządził szkodę w wysokości przekraczającej 191.000 zł.Oskarżony wykazał swoim postępowaniem świadome zlekceważenie kardynalnych zasad ostrożności i najprostszych wymagań ochrony przeciwpożarowej, które znał chociażby z pouczeń na odprawach.Powyższe okoliczności obciążające, jak również skutki czynu oskarżonego, które mógł przewidzieć i które rzeczywiście nastąpiły nie pozwalają traktować wymierzonej kary jako rażąco niewspółmiernej ze społeczną szkodliwością przypisanego mu czynu.
Powiązane orzeczenia
- I K 1193/51 1952-05-09Czy nieumyślne sprowadzenie niebezpieczeństwa pożaru przez ustawienie ciągnika w zbyt bliskiej odległości od stodoły, w której młócono zboże, stanowi przestępstwo z art. 215 § 2 k.k., czy też z art. 215 § 1 k.k. i czy wy…
- V KK 28/19 2019-11-27Czy kara 10 lat pozbawienia wolności orzeczona za usiłowanie zabójstwa wielu osób połączone ze sprowadzeniem pożaru jest rażąco łagodna, jeśli sprawca działał z zamiarem ewentualnym, a kara ta mieści się w dolnej granicy…
- IV KR 319/74 1975-01-14Czy usiłowanie podpalenia, które nie doprowadziło do pożaru z przyczyn niezależnych od sprawcy, powinno być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 138 § 1 k.k., a jeśli tak, to czy zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia…
- I KR 272/72 1973-02-12Czy rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności i grzywny, młody wiek oskarżonych, ich niski poziom umysłowy oraz stopień winy w udziale dokonanego przestępstwa stanowią podstawę do zmiany wyroku sądu pierwszej ins…
- III KR 33/74 1974-05-16Czy można przypisać nieumyślną winę spowodowania pożaru osobie, która działała na polecenie przełożonego, mimo że była świadoma ryzyka i braku uprawnień do wykonania danej czynności?
Powołane przepisy
art. 215 § 1 KKart. 375 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.