I K 1193/51

WyrokIzba Karna1952-05-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieumyślne sprowadzenie niebezpieczeństwa pożaru przez ustawienie ciągnika w zbyt bliskiej odległości od stodoły, w której młócono zboże, stanowi przestępstwo z art. 215 § 2 k.k., czy też z art. 215 § 1 k.k. i czy wymierzone kary są adekwatne do czynu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy oskarżeni godzili się na młócenie zboża w warunkach stwarzających poważne niebezpieczeństwo pożaru (bliska odległość traktora od stodoły, wiatr wiejący w kierunku stodoły), ich wina z art. 215 § 1 k.k. nie może budzić wątpliwości. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu, uznając oskarżonych za winnych przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., a nie z art. 215 § 2 k.k. Zmienił również wyrok w części dotyczącej kar, uwzględniając szkodę społeczną, straty materialne, dotychczasową pracę oskarżonych oraz ich awans społeczny, a także szczególne obowiązki niektórych oskarżonych.
Stan faktyczny
Oskarżeni A. K., J. S. i B. K. zostali skazani przez Sąd Wojewódzki za nieumyślne sprowadzenie niebezpieczeństwa pożaru (art. 215 § 2 k.k.) poprzez ustawienie ciągnika w zbyt bliskiej odległości od stodoły podczas młócenia zboża. Skutkiem tego był pożar stodoły wraz z zawartością, powodując straty na szkodę Skarbu Państwa. Prokurator wniósł rewizję, domagając się zmiany kwalifikacji prawnej czynu na art. 215 § 1 k.k. i/lub podwyższenia kar.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w częściach dotyczących kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym oraz w części dotyczącej kary, skazując oskarżonych na mocy art. 215 § 1 k.k. i orzekając kary pozbawienia wolności, zaliczając na ich poczet okresy tymczasowego aresztowania, oraz zwalniając od kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury na rozprawie rewizyjnej z dnia 9 maja 1952 r. w sprawie K. A., S. J. i K. B. oskarżonych z art. 215 § 2 k.k., po rozpoznaniu rewizji Prokuratora od Wyroku Sądu Wojewódzkiego w Opolu Nr IV. K. 75/51 z dnia 11 lipca 1951 r. - na podstawie art. 375, 384 pkt. 2, 383 pkt. 2, 459 k.p.k. i art. 4 dekretu o o.s.k. zmienia zaskarżony wyrok w częściach, dotyczących kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym, oraz w części, dotyczącej kary, w ten sposób, że na mocy art. 215 § 1 k.k. skazuje: ... na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności, zalicza oskarżonym ..., zwalnia wszystkich oskarżonych od zwrotu kosztów postępowania karnego i opłat sądowych za obie instancje.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w ... z dnia 11 lipca 1951 r. oskarżeni A. K., J. S. i B. K. zostali uznani za winnych przestępstwa z art. 215 § 2 k.k., popełnionego w ten sposób, że w dniu 22 względnie 23 lutego 1950 roku w Sz. nieumyślnie sprowadzili niebezpieczeństwo pożaru, dopuszczając do ustawienia ciągnika marki Lanz-Bulldog w zbyt bliskiej odległości od stodoły polnej, w której młócono zboże, skutkiem czego od wydobywających się iskier ciągnika zapaliła się stodoła polna wraz z zawartością zboża i urządzeń rolniczych, powodując straty na szkodę Skarbu Państwa w wysokości około 75.000 złotych i za ten czyn zostali skazani: A. K. na ..., J. S. na ..., i B. K. na ....Od powyższego wyroku założył rewizję Prokurator Wojewódzki, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, o uznanie wszystkich oskarżonych za winnych przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. i wymierzenie im odpowiednich kar w ramach sankcji tego przepisu, względnie o zmianę wyroku w części dotyczącej kar wymierzonych wszystkim oskarżonym przez ich wydatne podwyższenie.Rewizja Prokuratora w oparciu o przepis art. 371 pkt. 1 i 2 k.p.k. zarzuca:1)obrazę art. 320 i 339 pkt. 1 k.p.k. w związku z art. 215 pkt. 2 k.k. - przez niesłuszne nieuwzględnienie w działaniu oskarżonych cech winy umyślnej, jakkolwiek oskarżeni, nie stosując się do wyraźnych przepisów regulujących tryb pracy przy młócce i nie zaopatrując miejsca młócki w narzędzia przeciwpożarowe, świadomie sprowadzili stan niebezpieczeństwa pożaru.2)Rażącą niewspółmierność kar wymierzonych wszystkim trzem oskarżonym w stosunku do przypisanego czynu, gdy się uwzględni wysokość wyrządzonej szkody.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Abstrahując od tego, czy oskarżonym była znana treść Zarządzenia dyrektora Generalnego CZ PGR z dnia 17.VIII. 1949 r. w sprawie akcji przeciwpożarowej, a w szczególności przepisy tego zarządzenia, dotyczące przedsięwzięcia odpowiednich środków zapobiegawczych przed wybuchem pożaru przy młóceniu zbóż za pomocą lokomobili parowej lub traktora (k 37), to z uwagi na warunki, w jakich odbywało się młócenie zboża, a mianowicie ustawienie traktora w odległości zaledwie kilku metrów od stodoły, gdzie znajdowało się zboże w słomi (św. GZ k 186v), i wiatr wiejący od strony traktora w kierunku stodoły (św. TK k 187v), wszyscy oskarżeni musieli sobie w pełni zdawać sprawę z tego, że istniało poważne niebezpieczeństwo powstania pożaru od iskier, wydobywających się ze stojącego w nader bliskiej odległości traktora.W tym stanie rzeczy, skoro wszyscy oskarżeni godzili się, żeby w takich warunkach, jak wyżej opisano, odbywało się młócenie zboża, to wina ich z art. 215 § 1 k.k. - jak słusznie podnosi rewizja Prokuratora - nie może budzić wątpliwości.Wymierzając oskarżonym z mocy art. 215 § 1 k.k. kary, jak w sentencji wyroku podano, Sąd Najwyższy miał w szczególności na uwadze wielką szkodę społeczną, wyrażającą się w spaleniu stodoły ze zbożem i młockarnią, powstałe wskutek tego znaczne straty materialne w wysokości około 75.000 zł w nowej relacji, tudzież dotychczasową nienaganną pracę oskarżonych w PGR, jak również i to, że wszyscy oskarżeni byli pracownikami wysuniętymi na zajmowane stanowiska w drodze awansu społecznego.Skazując oskarżonych J. S. i B. K. na kary nieco surowsze od kary, wymierzonej brygadziście oskarżonemu A. K. - Sąd Najwyższy miał na względzie że oskarżony B. K. był instruktorem przeciwpożarowym i z tego tytułu ciążył na nim szczególny obowiązek czuwania nad zabezpieczeniem mienia społecznego przed pożarem, zaś oskarżony J. S., jako zarządca PGR, wykazał karygodny brak troski nad należytym zabezpieczeniem powierzonego mu mienia społecznego przed skutkami wybuchu pożarów, nie zaopatrując kierowane gospodarstwo rolne w odpowiednią ilość kotłów do wody, piasku, beczek z wodą itp.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 215 § 2 KKart. 375art. 4art. 215 § 1 KKart. 371 pkt. 1art. 320art. 215 pkt. 2 KK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.