IV KR 222/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch.Sędziowie: T. Krokosz, J. Majewski (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: Z. Ramos.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława F., oskarżonego z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 1966 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.1. uchylił zaskarżony wyrok; 2. oskarżonego Stanisława F. uznał za winnego, iż dnia 1 maja 1966 r. w D., jako kierowca samochodu ciężarowego marki "Lublin" stanowiącego własność Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej w D., będąc w stanie nietrzeźwości, sprowadził powszechne niebezpieczeństwo pożaru przez to, że podczas przelewania benzyny ze zbiornika samochodu do zbiornika motocykla użył otwartego ognia, od którego zapaliła się benzyna rozlana na ziemi pod samochodem, w wyniku czego wybuchł pożar, który spowodował straty w wysokości około 200.000 złotych na szkodę Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej w D., i za to z mocy art. 215 § 1 k.k. skazał oskarżonego Stanisława F. na karę 2 lat więzienia; 3. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu Stanisławowi F. okres tymczasowego aresztowania od dnia 1 maja 1966 r. (...).Sąd Wojewódzki w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprawy Stanisława F., oskarżonego o to, iż dnia 1 maja 1966 r. w D., jako kierowca samochodu ciężarowego marki "Lublin" stanowiącego własność Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej w D., będąc w stanie nietrzeźwości, sprowadził powszechne niebezpieczeństwo pożaru przez to, że podczas przelewania benzyny ze zbiornika samochodu do zbiornika motocykla użył otwartego ognia, od którego zapaliła się benzyna rozlana na ziemi pod samochodem, w wyniku czego wybuchł pożar, który strawił stodołę, słomę i samochód ciężarowy marki "Lublin", ogólnej wartości 319 202 złote na szkodę Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej, tj. o czyn z art. 215 § 1 k.k. - wyrokiem z dnia 6 sierpnia 1966 r. uznał oskarżonego Stanisława F. za winnego występku z art. 215 § 2" k.k. popełnionego czynem opisanym w akcie oskarżenia, z tym zastrzeżeniem, że działał on nieumyślnie oraz spowodował straty w kwocie około 200.000 zł, i z mocy art. 215 § 2 k.k. skazał oskarżonego na karę 1 roku aresztu. Na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności Sąd Wojewódzki zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania od dnia 2 maja 1966 r.Od powyższego wyroku założył rewizję prokurator, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku, o uznanie oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. i o wymierzenie oskarżonemu z mocy tego przepisu odpowiedniej kary.Rewizja zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 215 § 1 k.k., przez to, że mimo dowodów wskazujących na to, iż oskarżony Stanisław F. dopuścił się umyślnego sprowadzenia niebezpieczeństwa pożaru, Sąd Wojewódzki uznał oskarżonego za winnego występku z art. 215 § 2 k.k., a nie zbrodni przewidzianej w art. 215 § 1 k.k.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Uznając oskarżonego Stanisława F. za winnego popełnienia występku z art. 215 § 2 k.k., Sąd Wojewódzki uzasadnił swe stanowisko tym, że "nie można przyjąć, aby oskarżony, paląc zapałki, przewidywał pożar i na to się godził".Stanowisko to jest błędne.Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla bytu przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. pod względem podmiotowym nie jest konieczne ustalenie, że sprawca miał zamiar spowodować pożar, zalew, zawalenie się budowli albo katastrofę w komunikacji lądowej, wodnej lub powietrznej. Zamiar sprawcy (choćby ewentualny) musi jedynie obejmować sprowadzenie niebezpieczeństwa wydarzeń przewidzianych w art. 215 k.k., tj. stworzenie takiej sytuacji, w której wydarzenia te bezpośrednio grożą. Nie jest np. konieczne, by sprawca chciał wywołać pożar. Wystarczy, że sprawca chciał wywołać taką sytuację, w której pożar bezpośrednio grozi, lub że na stworzenie takiej sytuacji się godził, choćby liczył, że pożar nie nastąpi.Aczkolwiek w niniejszej sprawie nie można przypisać oskarżonemu Stanisławowi F., że przyświecając sobie zapałkami podczas przelewania benzyny ze zbiornika samochodu do zbiornika motocykla, chciał spowodować pożar czy też godził się na spowodowanie pożaru, to jednak w czynie oskarżonego Stanisława F. należy się dopatrzyć znamion przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. Oskarżony Stanisław F. bowiem, jako doświadczony kierowca, zdawał sobie sprawę z tego, że używając otwartego ognia (zapałek) podczas przelewania benzyny, materiału bardzo łatwopalnego, ze zbiornika samochodu do zbiornika motocykla - i to w momencie, kiedy wyciekająca benzyna rozlewała się pod samochodem na klepisku stodoły, gdzie składowano słomę - sprowadza niebezpieczeństwo pożaru i na stworzenie takiej sytuacji oskarżony niewątpliwie się godził. Przypuszczenia oskarżonego, że mimo wykonywania przez niego tych nader niebezpiecznych manipulacji (zapalenie zapałek) pożar nie wybuchnie, nie uchyla jego odpowiedzialności z § 1 art. 215 k.k. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy po uchyleniu zaskarżonego wyroku uznał oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., popełnionego w sposób opisany w sentencji wyroku.Skoro według zeznań świadka Eugeniusza K. koszty odbudowy spalonej stodoły wyniosą około 180.000 zł, a straty z powodu spalenia samochodu po odliczeniu wartości nie zniszczonego silnika wyniosły około 20.000 zł, to łączna wysokość strat spowodowanych przez pożar określona została w kwocie około 200.000 zł.Przy wymiarze kary wzięto pod uwagę znaczną wysokość strat materialnych poniesionych przez Spółdzielnię, stan nietrzeźwości oskarżonego w chwili popełnienia przypisanego czynu, a z drugiej strony dotychczasowe, sumienne wykonywanie powierzonych obowiązków, trudne warunki oskarżonego (4 małych dzieci na utrzymaniu) i aktywny udział oskarżonego w gaszeniu pożaru.Na poczet orzeczonej kary zaliczono oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania od dnia faktycznego jego zatrzymania.