I PKN 237/97
WyrokIzba Cywilna1997-10-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rażące przekroczenie granic dozwolonej krytyki przez członka spółdzielni, pracującego na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, może stanowić podstawę do wykluczenia go ze spółdzielni na podstawie art. 193 Prawa spółdzielczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rażące przekroczenie granic dozwolonej krytyki zarządu i rady spółdzielni przez członka spółdzielni, który jest jednocześnie pracownikiem, może stanowić podstawę do wykluczenia go ze spółdzielni na podstawie art. 193 Prawa spółdzielczego. Takie zachowanie stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i członkowskich, nawet jeśli krytyka dotyczy organów spółdzielni.Stan faktyczny
Powód, Roman J., pracownik Spółdzielni Niewidomych "P." i członek tej spółdzielni, został wykluczony ze spółdzielni. Powodem wykluczenia było formułowanie przez niego obraźliwych tekstów wobec organów spółdzielni, które zostały wywieszone na tablicy ogłoszeń. Powód domagał się przywrócenia do pracy, twierdząc, że jego krytyka była uzasadniona, a wykluczenie niezasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, tym samym utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 1 października 1997 r. I PKN 237/97 Rażące przekroczenie granic dozwolonej krytyki może uzasadniać wy-kluczenie ze spółdzielni na podstawie art. 193 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.). Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 października 1997 r. sprawy z po-wództwa Romana J. przeciwko Spółdzielni Niewidomych "P." w likwidacji w O. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 lutego 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Roman J. w sprawie przeciwko Spółdzielni Niewidomych "P." w O. w likwidacji o przywrócenie do pracy wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 14 lutego 1997 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono rewizję powoda od wyroku Sądu I instancji, który po ponownym rozpoznaniu sprawy oddalił powództwo. W kasacji postawiono zarzut naruszenia art. 193 Prawa spółdzielczego (ustawa z dnia 16 września 1982 r., jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.) polegającego na błędnym zakwalifikowaniu zacho-wania powoda jako ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych i członkowskich. Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie uchwały wy-kluczającej powoda z pozwanej Spółdzielni oraz o przywrócenie go do pracy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Powód, zatrudniony u strony pozwanej na podstawie spółdzielczej umowy o pracę jako specjalista do spraw kulturalno-oświatowych, był przewodniczącym Ko-
2 misji Zakładowej NSZZ "Solidarność". Sąd Najwyższy podziela poglądy Sądów obu instancji, że rażące przekroczenie granic dopuszczalnej krytyki zarządu i rady pozwa-nej Spółdzielni, którego dopuścił się powód, uzasadniało wykluczenie go ze Spół-dzielni na podstawie art. 193 Prawa spółdzielczego. Stanowiło bowiem ciężkie naru-szenie podstawowych obowiązków pracowniczych i członkowskich. Każdy spółdzielca może krytykować organy spółdzielni, a powód jako działacz związkowy miał do tego szczególne uprawnienie. Jednym z warunków dopuszczalnej krytyki jest jednak zachowanie odpowiedniej formy wypowiedzi. Działania powoda, polegające na wywieszaniu na tablicy ogłoszeń tekstów obraźliwych wobec organów spółdzielni, rażąco naruszały obowiązki pracownicze, członkowskie i przyjęte w na-szym społeczeństwie zasady współżycia społecznego. Nie jest dopuszczalne formu-łowanie takich zarzutów, jak "prezes zarządu uczynił ze spółdzielni jaskinię bezpra-wia", a poczynania organów spółdzielni są "zaplanowanymi ekscesami dążącymi do zniszczenia środowiska niewidomych". Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PR 90/73 1973-08-05Czy nieusprawiedliwiona, trzykrotna nieobecność w pracy członka spółdzielni pracy, który zajmuje stanowisko kierownicze, może stanowić podstawę do jego wykluczenia ze spółdzielni, nawet jeśli nie spowodowała szkody mater…
- I PK 257/04 2005-06-16Czy wykluczenie członka spółdzielni pracy, będącego jednocześnie przewodniczącym zakładowej organizacji związkowej, z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków członkowskich lub umyślnego działania na szkodę spółdzielni, wy…
- I PKN 59/98 1998-04-22Czy pobranie przez członków zarządu spółdzielni zaliczek na poczet przyszłych wynagrodzeń bez zgody właściwego organu statutowego stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniające wykluczeni…
- I PR 74/75 1975-05-09Czy prawomocny wyrok skazujący członka spółdzielni pracy za przestępstwo niedopełnienia obowiązków pracowniczych, w tym spowodowanie szkody majątkowej, stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia uchwały o wykluczeniu go…
- I PR 115/83 1984-12-01Czy niewysłuchanie przez radę spółdzielni pracy wyjaśnień członka przed podjęciem uchwały o wykluczeniu ze spółdzielni, stanowi podstawę do uchylenia tej uchwały i przywrócenia członka do pracy?
Powołane przepisy
art. 193art. 39312 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy